Otwórz menu główne

Włostów (województwo świętokrzyskie)

wieś w województwie świętokrzyskim
Zobacz też: Włostów.

Włostówwieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik[3][4] przy drodze krajowej nr 9.

Włostów
Nieczynna cukrownia (stan z 2009)
Nieczynna cukrownia (stan z 2009)
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat opatowski
Gmina Lipnik
Liczba ludności (2006) 1800
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 27-540[1]
Tablice rejestracyjne TOP
SIMC 0797620
Położenie na mapie gminy Lipnik
Mapa lokalizacyjna gminy Lipnik
Włostów
Włostów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Włostów
Włostów
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Włostów
Włostów
Położenie na mapie powiatu opatowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opatowskiego
Włostów
Włostów
Ziemia50°44′47″N 21°26′27″E/50,746389 21,440833

Przez wieś przechodzi szlak rowerowy zielony zielony oraz szlak rowerowy niebieski niebieski szlak rowerowy do Opatowa.

Do niedawna we Włostowie funkcjonowała cukrownia założona w 1913 roku.

HistoriaEdytuj

Po raz pierwszy nazwa Włostów pojawiła się w akcie z 1362, w którym to wymieniono dziedzica wsi, Bernarda[5]. Osada jest jednak znacznie starsza. Według tradycji miejscowy kościół ufundowany został przez Piotra Dunina i ochrzczono w nim Wincentego Kadłubka[5]. Na obszarze wsi mieściło się prawdopodobnie targowisko, czego pamiątką jest nazwa jednego z pól – Targowiska[5]. Stąd też tak wczesna fundacja miejscowego kościoła[5]. Znaczenie osadzie odebrał dopiero rozwój sąsiedniego Opatowa[5].

W połowie XV w. we Włostowie znajdował się już kościół murowany pw. św. Jana Chrzciciela. Dziedzicami wsi byli: Pełka, Jan Zbank i Iwon herbu Janina. Włostów miał 12 łanów kmiecych, oddających dziesięcinę archidiakonowi sandomierskiemu. Z niektórych pól dziesięcinę pobierał też miejscowy pleban. Do kościoła należały 4 łany, łąka, staw i trzy karczmy z rolą, oddające dziesięcinę archidiakonowi[5].

W 1578 Albert Wielicki płacił od 16 osadników, 8 łanów, 11 zagrodników z rolą, 2 zagrodników, 12 ubogich komorników i od jednego rzemieślnika. Pleban płacił od 1 osadnika, 1 łanu i 2 ubogich komorników. Hubliński płacił od 2 osadników, 1 łanu, 4 zagrodników z rolą, 5 ubogich komorników, 1 komornika oraz 1 rzemieślnika. Jan Pełka płacił od połowy łanu[5].

W XVII w. miejscowość związana z działalnością braci polskich. O związkach Włostowa z ruchem braci polskich świadczy zachowany do dziś zbór[6].

W 1827 Włostów miał 38 domów i 332 mieszkańców. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z lat 80. XIX w. we Włostowie był murowany kościół parafialny, gorzelnia, młyn wodny, 48 domów i 613 mieszkańców. Dziedzicem dóbr Włostów w 1881 był Michał Karski[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

ZabytkiEdytuj

  • Kościół pw. św. Jana Chrzciciela z XIII/XIV w.; przebudowany w XVIII wieku; spalony w czasie działań wojennych w 1944; w latach powojennych odbudowany; we wnętrzu portale z XIV wieku, oraz pozostałości późnoromańskich polichromii.
Wpisany wraz z ogrodzeniem do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.522/1-2 z 2.10.1956, z 20.05.1966 i z 30.07.1982)[7].
  • Cmentarz parafialny z przełomu XVIII/XIX w. (nr rej.: A.523 z 14.06.1988)[7]:
    • kaplica rodziny Karskich z II połowy XIX w.,
    • kolumna z figurą Matki Boskiej,
    • ogrodzenie z bramą
  • Pałac rodziny Karskich z XIX wieku w ruinie z pozostałościami kaplicy i części narożnych budowli; rzeźby lwów przy bramie wjazdowej.
Zespół pałacowy (pałac, oficyna, brama parkowa, brama główna z lwami, park, lamus), wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.524/1-6 z 44 z 1.09.1947, z 26.10.1956, z 19.12.1957, z 1.03.1967 i z 8.02.1978)[7].
  • Zbór braci polskich z XVII w. usytuowany nieopodal pałacu. W późniejszym okresie przekształcony w przydworski lamus[6].
Zabytki Włostowa
Ruiny pałacu Karskich
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kaplica cmentarna Karskich


SportEdytuj

We Włostowie, od 1957 roku, działa klub piłki nożnej, Cukrownik Włostów, występujący obecnie (sezon 2019/20) w B klasie, będącej ósmą, pod względem ważności, klasą męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce.

Urodzeni we WłostowieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 11.04.2015].
  2. Jednostki organizacyjne gminy Lipnik. Urząd Gminy Lipnik. [dostęp 14.04.2015].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 14.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b c d e f g h Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski. Warszawa: 1880-1885, s. 719-720.
  6. a b Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s.161
  7. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 37. [dostęp 2015-11-26].

BibliografiaEdytuj