Wałbrzych Główny

Wałbrzych Głównystacja kolejowa w Wałbrzychu, w województwie dolnośląskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca wojewódzkiego[1].

Wałbrzych Główny
Ilustracja
Budynek dworca
Państwo  Polska
Miejscowość Wałbrzych
ul.Gdyńska 6
Data otwarcia 1867
Poprzednie nazwy Dittersbach 1867–1934, Waldenburg Dittersbach 1934–1945, Borowieck/ Wałbrzych Dzietrzychów 1945–1946, Wałbrzych Ogorzelec 1947–1948
Dane techniczne
Liczba peronów 3/4[dodatkowy]
Liczba krawędzi
peronowych
7 [4 czynne]
Kasy brak [odprawa podróżnych w pociągach]
Linie kolejowe
Położenie na mapie Wałbrzycha
Mapa lokalizacyjna Wałbrzycha
Wałbrzych Główny
Wałbrzych Główny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wałbrzych Główny
Wałbrzych Główny
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wałbrzych Główny
Wałbrzych Główny
Ziemia50°44′36,31″N 16°16′55,52″E/50,743419 16,282089
Portal Portal Transport szynowy

W roku 2017 stacja obsługiwała 500–699 pasażerów na dobę[2].

OpisEdytuj

Wałbrzych Główny jest dużą stacją węzłową o charakterze manewrowym, jedną z najwyżej tego typu położonych w Polsce, a wśród stacji górskich – największa. Dworzec położony jest na wysokości 500 m n.p.m. Nazwę „Główny” zawdzięcza właśnie szerokim funkcjom w ruchu towarowym, gdyż pomimo charakteru węzłowego, dla ruchu pasażerskiego znajduje się ona na obrzeżach miejscowości na terenie dzielnicy Podgórze. Przez dworzec biegną linie kolejowe Wrocław – Görlitz oraz Kłodzko – Wałbrzych.

W miesiącach od maja do końca września, Wałbrzych Główny jest początkową stacją weekendowych, świątecznych połączeń z Meziměstí/ Adršpach (skalne miasto)[3].

 
Perony stacji Wałbrzych Główny

Stacja ma kilka grup torowych, na grupę torów pasażerskich składa się 6 torów posiadających krawędź peronową, z czego dwa okalające budynek dworca oraz dwa dwu-krawędziowe perony. Aktualnie w ruchu pasażerskim użytkowane są jednak tylko 3 krawędzie przy peronach 1 i 2. Na wysokości peronów znajduje się także kilka torów ładunkowych, pozostająca jednak w większości wyłączona z eksploatacji. W tym miejscu zlokalizowano również stację paliw, będącą własnością PKP Energetyka.

Na wysokości nastawni „WG” zlokalizowano też lokomotywownię, obecnie wyłączoną z użytkowania. W przeszłości lokomotywownia ta stanowiła jedno z podstawowych miejsc obsługi zarówno pojazdów trakcji parowej, spalinowej i elektrycznej (przed wojną lokomotywownia posiadała nawet zelektryfikowane stanowiska) do obsługi linii kolejowej nr 274.

Na przestrzeni lat układ torowy stacji Wałbrzych Główny podlegał pewnym przebudowom, głównie związanych z likwidacją torów i rozjazdów. Do dziś część rozwiązań pozostaje jednak oryginalnymi z czasów przedwojennych. Rozwiązaniem nawiązującym do niemieckiego pozostaje nietypowe, zastosowane wyłącznie na kilku stacjach w Polsce, zawieszenie poprzeczne do sieci – konstrukcje wsporcze mają w tym wypadku jednak polski rodowód, pomimo iż elektryfikacja prowadzona w latach 60. XX wieku prowadzona była na linii zelektryfikowanej wcześniej systemem prądu przemiennego w latach międzywojennych.

HistoriaEdytuj

Został on oddany do użytku 15 sierpnia 1867 roku. Pierwszą nazwą było Dittersbach. Kolejne nazwy dworca to Waldenburg Dittersbach, po wojnie na krótko Borowieck (pierwsza powojenna nazwa Wałbrzycha) Wałbrzych Dzietrzychów nadana 27 sierpnia 1945 roku, Wałbrzych Ogorzelec, którą dworzec nosił od 6 września 1947 roku oraz Wałbrzych Główny, którą dworzec nosi od 1948 roku[4]. Elewacja budynku dworca ma bogaty detal architektoniczny w postaci obramień okiennych i drzwiowych, płycin, gzymsów, rozet.

Przed rokiem 1900 przeszedł przebudową i rozbudowę[5] W miejscu, gdzie obecnie znajduje się ładownia kruszywa, istniał szyb Eugeniusz, który w 2001 roku ze względu na zły stan techniczny został zezłomowany[6].

 
Nie istniejący szyb Eugeniusz

24 lipca 2019 PKP SA ogłosiły przetarg na przebudowę zabytkowego dworca Wałbrzych Główny. Prace, które potrwają ponad rok, zakładają także zagospodarowanie otoczenia, z wyburzeniem kilku istniejących obiektów[7]. Renowacji zostanie poddana m.in. elewacja budynku, na której zainstalowana zostanie iluminacja. Zainstalowana zostanie również winda. Na dworcu po przebudowie będzie się mieściła poczekalnia z dwoma wejściami od strony peronu i placu przed dworcem, która zostanie wyposażona w nowe siedziska oraz systemy informacji wizualnej (elektroniczne tablice przyjazdów i odjazdów pociągów) i głosowej. Część poczekalni będzie dedykowana rodzicom z dziećmi. Dworzec zostanie przystosowany do potrzeb osób o ograniczonej mobilności – podjazdy, linie prowadzące z polami uwagi, brak barier architektonicznych. Planowany jest również montaż defibrylatora[8].

W skład Stacji Wałbrzych Główny wchodząEdytuj

 
Lokomotywownia Wałbrzych i TKt48-119.
  • Budynek dworca głównego
  • Lokomotywownia wraz z obrotnicą
  • Ekspedycja kolejowa / magazyny towarowe
  • Wagonownia i warsztaty
  • Wartownia SOK
  • Ładownia kruszywa Kopalni Surowców Skalnych Bartnica
  • Magazyn substancji płynnych
  • Wiadukty kolejowe ul. Tunelowa, Niepodległości, Gdyńska i ul. Moniuszki

Na stacji eksponowana jest lokomotywa TKt48-119, jako pomnik techniki.

GaleriaEdytuj

Stacja Wałbrzych Główny jest węzłem szlaków turystycznychEdytuj

  Wałbrzych Główny – Rozdroże Czarne – BorowaPrzełęcz pod Borową – Przełęcz Kozia – Platforma Widokowa pod Drużyną – Przełęcz Szybka

  Wałbrzych Główny – Barbarka -Rozdroże Wiertnicze – Unisław Śląski- Bukowiec

  Wałbrzych Główny – Zamek Nowy Dwór- Przełęcz KoziaJedlina-Zdrój

  Wałbrzych Główny – Rozdroże Czarne- Kamionka- Rybnica Leśna- Andrzejówka

  Wałbrzych Główny – Rozdroże pod Dłużyną – Przełęcz Szybka – KamieńskPrzełęcz Kozia – Ścieżka przez mękę – Borowa – Rozdroże ptasie – Kamionka – Rozdroże nad Starym Glinikiem – Glinik Stary

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Wałbrzych Główny
Linia 274 Wrocław Świebodzki – Görlitz (78,912 km)
   
Wałbrzych Fabryczny
odległość: 4,760 km
 
Linia 286 Kłodzko Główne – Wałbrzych Główny (50,990 km)
   
Jedlina Górna
odległość: 3,354 km