Wacław Jaruzelski

Wacław Jaruzelski herbu Ślepowron (ur. ok. 1660 roku – zm. w 1706 roku[1]) – towarzysz chorągwi husarskiej, porucznik, stolnik nowogrodzki, stolnik bielski, chorąży bielski, poseł.

Wacław Jaruzelski
Herb rodowy
Ślepowron herb Jaruzelskich
Data urodzenia 1660
Data śmierci 1706
Rodzice Tomasz
Anna z Postupalskich
Małżeństwo Anastazja Kurzeniecka
Dzieci

synowie:Michał, Józef, Kazimierz, Franciszek
córka: Teofila

Wojny i bitwy Bitwa pod Wiedniem (1683), wojna polsko-turecka 1683-1699
Administracja stolnik nowogrodzki, stolnik bielski, chorąży bielski.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się ok.1660 w polskiej rodzinie szlacheckiej Jaruzelskich herbu Ślepowron osiadłej w ziemi drohickiej na Podlasiu. Był jednym z trzech synów Tomasza i Anny z Postupalskich.

W 1683 zaciągnął się jako towarzysz do chorągwi husarskiej starosty brańskiego Stefana Branickiego. Z tą formacją wziął udział w wojnie z Turcją, walczył w bitwach pod Wiedniem i Parkanami. W 1690 został mianowany porucznikiem macierzystej chorągwi i jej deputatem. W latach 1702-1705 był dowódcą chorągwi husarskiej koronnej wojewody podlaskiego Stefana Branickiego, w randze pułkownika. Był stolnikiem nowogrodzkim (1681-1687), stolnikiem bielskim (1687-1691) a w latach 1691-1705 chorążym bielskim.
Na Podlasiu znano go i ceniono nie tylko jako żołnierza ale i polityka, działacza sejmików szlacheckich. W latach 1688-1689, 1701-1702, 1703, 1704, 1705 wybierano go posłem z województwa podlaskiego na sejm koronny. W 1691 był posłem sejmowym wojska koronnego. W 1694 wybrano go deputatem Trybunału Koronnego. Pełnił także funkcję komisarza sejmowego (1703). Należał do grona stronników króla Jana III Sobieskiego i Augusta II. Z czasem stał się oponentem rządów saskich.

Poseł sejmiku ziemi bielskiej na sejm konwokacyjny 1696 roku[2]. Po zerwanym sejmie konwokacyjnym 1696 roku przystąpił 28 września 1696 roku do konfederacji generalnej[3]. Poseł na sejm 1701 roku i sejm z limity 1701-1702 roku z ziemi bielskiej[4]. W styczniu 1702 roku podpisał akt pacyfikacji Wielkiego Księstwa Litewskiego[5]. Poseł na sejm 1703 roku z ziemi bielskiej[6]. 12 lipca 1704 roku podczas sejmu elekcyjnego, który odbywał się przy niewielkim udziale szlachty, w obozie otoczonym przez wojska szwedzkie Arvida Horna, Jaruzelski jako poseł podlaski apelował, wykrzykując prorocze słowa:

nie zostawiajmy potomności przykładu wyboru króla wśród obcej siły zbrojnej według woli obcego mocarstwa !![7].

Mimo protestów królem obwołano, pod dyktando szwedzkie, wojewodę poznańskiego Stanisława Leszczyńskiego.

Jaruzelski posiadał majątki ziemskie: rodowe Jaruzele-Zuzołki i Zawady oraz zakupione dobra Leniewo. Był też tenutariuszem królewskich wsi Kamień i Wólka z folwarkiem Wieżanka.

RodzinaEdytuj

Żonaty z Anastazją z Kurzenieckich. Z tego związku dzieci:

  • Teofila – żona Baltazara Wilgi pułkownika wojsk koronnych.
  • Michał – kapitan piechoty wojsk koronnych.
  • Józef – podczaszy dobrzyński
  • Kazimierz
  • Franciszek – towarzysz chorągwi husarskiej, chorąży, podczaszy bielski.

Zmarł przed 13 lutego 1706.

PrzypisyEdytuj

  1. niektóre opracowania podają datę śmierci 1705
  2. Ewa Gąsior, Sejm konwokacyjny po śmierci Jana III Sobieskiego, Warszawa 2017, s. 95.
  3. Konfederacya Generalna Ordinvm Regni & Magni Dvcatus Lithvaniæ Po niedoszłey Konwokacyey głowney Warszawskiey umowiona Roku Pańskiego 1696. dnia 29 Miesiąca Sierpnia, [1696], [b.n.s.]
  4. Diariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 354.
  5. Diariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 306.
  6. Jarosław Poraziński, Sejm lubelski w 1703 roku i jego miejsce w konfliktach wewnętrznych na początku XVIII wieku, Warszawa-Poznań-Toruń 1988, s. 128.
  7. Jan Siedlecki, Wacław Jaruzelski (ok.1660-1706) chorąży Ziemi Bielskiej [w] Białostocczyzna 1/21, Białostockie Towarzystwo Naukowe 1991, str.9

BibliografiaEdytuj

  • Marek Wagner, Słownik Biograficzny oficerów polskich drugiej połowy XVII wieku, tom I, Oświęcim 2013, str.132-133