Otwórz menu główne

Wacław Maksymilian Józef Wojewódzki (ur. 11 października 1879 w Warszawie, zm. w końcu grudnia 1939 lub na początku stycznia 1940 w Lućmierzu) – inżynier-technolog, wiceprezydent Łodzi, dyrektor przedsiębiorstwa "Wodociągi i Kanalizacja m. Łodzi". Jedna z najbardziej znanych postaci życia społeczno-politycznego międzywojennej Łodzi[1].

Wacław Maksymilian Józef Wojewódzki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 11 października 1879,
Warszawa
Data i miejsce śmierci grudzień 1939 lub styczeń 1940
Lućmierz.
radny I kadencji i wiceprezydent Łodzi
Okres od 27 marca 1919
do 1 października 1921
Przynależność polityczna Narodowa Partia Robotnicza
wiceprezydent p.o. prezydenta Łodzi
Okres od 14 kwietnia 1927
do 24 listopada 1927
Przynależność polityczna Narodowa Partia Robotnicza
Poprzednik Marian Cynarski
Następca Bronisław Ziemięcki
komisarz rządowy miasta Łodzi
Okres od 12 lipca 1933
do 18 lipca 1935
Przynależność polityczna Narodowa Partia Robotnicza
Poprzednik Bronisław Ziemięcki
Następca Wacław Głazek

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Z wykształcenia inżynier-technolog. Działacz Narodowej Demokracji, Narodowego Związku Robotniczego, Narodowej Partii Robotniczej, i po rozłamie NPR-Lewicy[2]. Działacz Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Palaczy i Maszynistów Fabrycznych w Łodzi oraz Stowarzyszenia Zawodowego Robotników Przemysłu Włóknistego "Jedność". Publicysta pism związkowych "Jedność", "Społem", "Praca". Był członkiem Ligi Narodowej w 1904 roku[3]. Organizował Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół". W marcu 1919 został radnym I kadencji Rady Miejskiej w Łodzi a 27 marca 1919 został wybrany na stanowisko wiceprezydenta Łodzi. 1 października 1921 złożył mandat radnego i zrezygnował z funkcji wiceprezydenta miasta. W latach 1921–1923 kierował wydziałem gospodarczym w łódzkiej Kasie Chorych. 24 lipca 1923 został ponownie wybrany na wiceprezydenta Łodzi. Od 14 kwietnia 1927, po tragicznej śmierci prezydenta Łodzi Mariana Cynarskiego przez kilka miesięcy pełnił obowiązki prezydenta Łodzi. 12 lipca 1933 w efekcie nadmiernego zadłużenia miasta i konfliktu między partiami rozwiązano Radę Miasta, a Wojewódzkiego mianowano Komisarzem Rządowym miasta Łodzi (do 18 lipca 1935). Był współorganizatorem łódzkiej grupy Społecznego Komitetu Radiofonizacji Kraju. Po odwołaniu z funkcji komisarza kierował miejskim przedsiębiorstwem "Kanalizacja i Wodociągi" (1935 – IX 1939).

Za jego rządów rozpoczęto budowę drogę do szpitala w Łagiewnikach, zlikwidowano nasyp kolejowy między Sienkiewicza i Kilińskiego i zaczęto porządkować ten obszar pod trasę dla tramwajów. Zbudowano także zbiornik wodny na Stokach.

W listopadzie 1939 został aresztowany w ramach dużej akcji łódzkiego gestapo przeciwko łódzkiej inteligencji (tzw. Intelligenzaktion Litzmannstadt), osadzony w więzieniu przy ulicy Sterlinga 16[4]. Prawdopodobnie w końcu grudnia 1939 lub na początku stycznia 1940 r. został zamordowany w jednej z wielu egzekucji łódzkiej inteligencji w lasach lućmierskich.

Symboliczny grób znajduje się na cm. Starym przy ul. Ogrodowej w Łodzi, kw. 40[5]. Ulica jego imienia znajduje się w Łodzi na osiedlu Olechów-Janów.

RodzinaEdytuj

Córka Zofia, zmarła ok. 1995 r.; najprawdopodobniej nie pozostawiła w Łodzi żadnej rodziny; przed śmiercią była zatrudniona w zjednoczeniu "Chemitex" z siedzibą w Łodzi.

PrzypisyEdytuj

  1. przykład aktywności tylko w 1935 r. odnotowany w "Łodzi w Ilustracji" zamieszczono w bibliografii.
  2. Prezydenci Łodzi
  3. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 587.
  4. W niektórych jego powojennych życiorysach można spotkać informację, że był więziony w obozie przejściowym na Radogoszczu. S. Rapalski, więzień tego obozu, zaprzecza kilkakrotnie temu faktowi w swoich wspomnieniach (Rapalski Stanisław, Byłem w piekle. Wspomnienia z Radogoszcza; wyd. 3, Łódź 1969, ss. 84, 87, 92, 97).
  5. Piąstka Zbigniew, W cieniu alei cmentarnych. Łódź 1990, s. 120.

BibliografiaEdytuj

  • Księga pamiątkowa X-lecia samorządu miasta Łodzi, 1919–1929; Łódź 1930, s. 40
  • Rapalski Stanisław, Byłem w piekle. Wspomnienia z Radogoszcza; wyd. 3, Łódź 1969, ss. 84, 87, 92, 97.
  • "Łódź w Ilustracji", rocznik 1935:
    • nr 5, z 2 II, s. 2 (na spotkaniu przedstawicieli różnych władz i organizacji łódzkich współpracujących z Przysposobieniem Wojskowym (Klub Oficerski DOK IV; 25.01.1935),
    • nr 8, z 24 II, s. 4 (na uroczystości 5-lecia łódzkiej rozgłośni Polskiego Radia, w towarzystwie wojewody A. Hauke–Nowaka),
    • nr 9, z 3 III, s. 3 (w gronie głównych uczestników obchodów jubileuszu 15-lecia działalności Polskiego Czerwonego Krzyża Młodzieży w Łodzi; 24.02.1935),
    • nr 11, z 17 III, s. 3 (w gronie członków Miejskiego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego kadencji 1933–1935),
    • nr 14, z 7 IV, s. 1 (na uroczystości poświęcenia dwóch szybowców zbudowanych przez uczniów Państwowej Szkoły Techniczno–Przemysłowej w Łodzi),
    • nr 16, z 20 IV, s. 1 (w gronie uczestników wojewódzkiego zjazdu delegatów Związku Legionistów Polskich; 14.05.1935),
    • nr 30, z 28 VII, s. 2 (na sali obrad zjazdu z okazji 30-lecia Narodowego Związku Robotniczego; 21.07.1935),
    • nr 41, z 13 X, s. 2 (w gronie uczestników wycieczki pracowników Zarządu Miejskiego m. Łodzi, połączonej z akcją sypania kopca J. Piłsudskiego na Sowińcu; ok. 8.09.1935),
    • nr 48, z 1 XII, s. 3 (w gronie członków Zarządu Koła Przyjaciół V Baonu 12 Miejskiego pułku P.W. im. gen. J. Olszyny-Wilczyńskiego)