Wacław Tuwalski ps. Stefan Pogorzelski (ur. 18 września 1909 w Pogorzeli, zm. 19 marca 1995 w Woli Osowińskiej) – nauczyciel, działacz społeczny, samorządowy i spółdzielczy, komendant obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, porucznik.

Wacław Tuwalski
Stefan Pogorzelski
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 18 września 1909
Pogorzel
Data i miejsce śmierci 19 marca 1995
Wola Osowińska
Przebieg służby
Lata służby 19391946
Stanowiska komendant 10 Obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Złota Honorowa Odznaka ZMW
Tablica z grobu Wacława Tuwalskiego na cmentarzu parafialnym w Woli Osowińskiej
Pogrzeb Wacława Tuwalskiego zgromadził setki ludzi – mieszkańców Woli Osowińskiej i pobliskich miejscowości, a także Pogorzeli i Siennicy, oraz władze samorządowe
Pogrzeb Wacława Tuwalskiego odbył się 22 marca 1995 w Woli Osowińskiej

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako syn Franciszka i Gertrudy. W 1923 rozpoczął 5-letnie Seminarium Nauczycielskie w Siennicy. Od 1928 pracował jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Tchórzewie. w 1932 został przeniesiony do Szkoły Powszechnej w Woli Osowińskiej. Od 1932 został jej kierownikiem, funkcję tę pełnił do 1973 z małymi przerwami. Działał w Centralnym Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”.

Brał udział w kampanii wrześniowej. Po jej zakończeniu włączył się w działalność podziemną. Był komendantem Chłopskiej Organizacji Wolności Racławice w powiecie łukowskim. Od lata 1940 do lipca 1943 był komendantem obwodu Łuków Batalionów Chłopskich. Zdekonspirowany i zagrożony aresztowaniem schronił się w Rzeszowie gdzie działał w spółdzielczości. Został awansowany do stopnia porucznika.

Po wojnie powrócił do Woli Osowińskiej, działał w ZMW „Siew” i ZNP. Był również aktywny w samorządzie.

Instytucje powołane z jego inicjatywyEdytuj

Budynki wybudowane z jego inicjatywyEdytuj

  • Szkoła Powszechna w Woli Osowińskiej, obecnie Muzeum Regionalne, 1934
  • Spółdzielnia Wolanka, obecnie Sklep GS Sch, 1946
  • Spółdzielnia Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie dom mieszkalny, 1956
  • Szkoła Rolnicza w Woli Osowińskiej, obecnie Gminny Ośrodek Kultury, 1960
  • Apteka w Woli Osowińskiej, obecnie Apteka, lata 80. XX wieku
  • Ośrodek Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie Ośrodek Zdrowia, lata 80. XX wieku

Działalność twórczaEdytuj

Wacław Tuwalski był także aktorem, reżyserem, scenografem. Wystawił m.in. Wesele w Woli Osowińskiej sprzed 100 laty, Balladynę i wiele innych.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Marian Wojtas: Słownik biograficzny żołnierzy Batalionów Chłopskich: IV Okręg Lublin. Lublin: Stowarzyszenie Byłych Żołnierzy Batalionów Chłopskich, 1998, s. 630. ISBN 83-85223-60-6.
  • Krystyna Kożuch: ... ocalić od zapomnienia – Wola Osowińska dawniej i dziś. Wola Osowińska: Wojewódzki Dom Kultury w Lublinie, 2001, s. 9. ISBN 93-915018-1-7.