Otwórz menu główne

Wanda Nowicka

polska działaczka lewicowa

Wanda Hanna Nowicka (ur. 21 listopada 1956 w Lublinie[1]) – polska działaczka społeczna, feministyczna i polityczna, z wykształcenia filolog klasyczny, była przewodnicząca Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, współzałożycielka Stowarzyszenia na rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo Neutrum[2]. Posłanka na Sejm VII i IX kadencji, w latach 2011–2015 wicemarszałek Sejmu VII kadencji.

Wanda Nowicka
Ilustracja
Wanda Nowicka (2014)
Data i miejsce urodzenia 21 listopada 1956
Lublin
Wicemarszałek Sejmu VII kadencji
Okres od 8 listopada 2011
do 11 listopada 2015
Przynależność polityczna posłanka niezrzeszona
Odznaczenia
Wielki Komandor Orderu Honoru (Grecja)

ŻyciorysEdytuj

Działalność zawodowa i społecznaEdytuj

Ukończyła studia z zakresu filologii klasycznej na Uniwersytecie Warszawskim[3]. W latach 1985–1993 pracowała jako nauczycielka łaciny i angielskiego w liceach ogólnokształcących w Warszawie.

W 1990 była współzałożycielką Stowarzyszenia na rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo Neutrum[4]. W 1992 była wśród założycieli Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, została przewodniczącą tej organizacji. Współpracowała z holenderską Fundacją Kobiety na Falach, w 2003 inicjowała wizytę statku „Langenort” (pełniącego rolę gabinetu aborcyjnego) we Władysławowie[5].

Brała udział w zakładaniu Społecznego Komitetu Organizacji Pozarządowych Pekin 1995. Pełniła funkcję koordynatorki sieci regionalnej ASTRA (Central and Eastern European Women’s Network for Sexual and Reproductive Health and Rights). W latach 1995–2002 udzielała się jako ekspertka Światowej Organizacji Zdrowia (w ramach programu dotyczącego ludzkiej rozrodczości). Brała udział w różnych międzynarodowych konferencjach poświęconych prawom człowieka. Zaangażowała się także w działalność Kongresu Kobiet, została członkinią rady programowej stowarzyszenia zorganizowanego na bazie tego ruchu[6].

W 2009 Wanda Nowicka skierowała prywatny akt oskarżenia przeciwko działaczce katolickiej Joannie Najfeld, zarzucając jej pomówienie w związku z wypowiedzią: Organizacja pani Nowickiej jest częścią międzynarodowego koncernu, największego w ogóle, providerów aborcji i antykoncepcji. Pani po prostu jest na liście płac tego przemysłu[7]. W 2011 sąd rejonowy w pierwszej instancji uniewinnił Joannę Najfeld od popełnienia tego czynu[8]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano na fakt kierowania przez Wandę Nowicką organizacją otrzymującą dotacje od międzynarodowego koncernu farmaceutycznego produkującego środki antykoncepcyjne oraz międzynarodowej organizacji pozarządowej zajmującej się produkcją i dystrybucją przyrządów przeznaczonych do wykonywania zabiegów przerywania ciąży[9]. W 2012 sąd II instancji utrzymał w mocy zaskarżony przez Wandę Nowicką wyrok[10].

W 2011, po uzyskaniu mandatu poselskiego, Wanda Nowicka zrezygnowała z kierowania Federacją na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny[11].

Działalność politycznaEdytuj

W latach 1980–1981 była członkinią NSZZ „Solidarność”[12]. Po 1989 zaangażowała się w działalność polityczną, współpracując z ugrupowaniami lewicowymi, pozostając osobą bezpartyjną[12]. Kilkakrotnie bez powodzenia kandydowała w różnych wyborach parlamentarnych. W 1991 z listy Solidarności Pracy startowała do Sejmu, w 1997 ubiegała się o mandat senatora z ramienia Unii Pracy[13]. W latach 1998–2002 piastowała mandat radnej sejmiku mazowieckiego I kadencji[14], była wybrana z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej jako przedstawicielka Polskiej Partii Socjalistycznej (nie znalazła jednak się wśród wyodrębnionej potem sejmikowej reprezentacji PPS). Nie uzyskała reelekcji w kolejnych wyborach samorządowych, startując z listy SLD-UP (bez rekomendacji konkretnej partii[15]). W 2001 i 2005 bezskutecznie kandydowała odpowiednio na posła z listy SLD-UP[16] oraz na senatora z ramienia komitetu SLD[17], z rekomendacji Unii Lewicy[18]. W 2006 startowała z ramienia Polskiej Partii Pracy ponownie do sejmiku wojewódzkiego oraz na urząd prezydenta Warszawy, uzyskując 0,28% poparcia (1211 głosów), co dało jej ósme miejsce wśród dziesięciu kandydatów[19].

W wyborach parlamentarnych w 2011 miała wystartować do Sejmu ponownie z listy SLD, ostatecznie została kandydatką z 2. miejsca na liście Ruchu Palikota w okręgu warszawskim[20]. Zdobyła mandat poselski, uzyskując 7065 głosów[21]. 8 listopada 2011 w drugim głosowaniu została wybrana na wicemarszałka Sejmu VII kadencji. W związku z ujawnionym wzięciem udziału w podziale premii dla członków Prezydium Sejmu rekomendacja na to stanowisko dla Wandy Nowickiej została wycofana. Wbrew własnym zapowiedziom zdecydowała się nie ustępować z piastowanej funkcji, po czym 13 lutego 2013 została wykluczona z klubu poselskiego Ruchu Palikota; stanowisko wicemarszałka Sejmu jednak zachowała[22]. 20 września tego samego roku ogłosiła powołanie stowarzyszenia Równość i Nowoczesność[23], które kilka miesięcy później dołączyło do koalicji Europa Plus. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 bezskutecznie ubiegała się o mandat w okręgu Warszawa I, uzyskując 7479 głosów[24]. 21 lutego 2015 ogłosiła swój start w wyborach prezydenckich z ramienia UP[25]. Jej kandydaturę poparły także Polska Lewica, PPS i Socjaldemokracja Polska[26]. Nie zebrała jednak 100 tys. podpisów poparcia umożliwiających rejestrację jej kandydatury.

W wyborach do Sejmu w 2015 nie uzyskała poselskiej reelekcji. W marcu 2019 ogłoszono jej start w wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku z ramienia partii Wiosna w okręgu kujawsko-pomorskim[27]; nie uzyskała w tych wyborach mandatu w PE[28].

W wyborach do Sejmu w 2019, startując z pierwszego miejsca na liście Sojuszu Lewicy Demokratycznej w okręgu nr 29, otrzymała 25 767 głosów, uzyskując mandat posłanki IX kadencji[29].

Życie prywatneEdytuj

Córka Kazimierza Nowickiego, byłego więźnia[30] niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, i Ireny Witkowskiej[31][32]. Jej ojczymem był Kazimierz Albin[33]. Jej mężem był Światosław Florian Nowicki, z którym ma trzech synów: Floriana, Michała i Tymoteusza. Florian był politykiem Polskiej Partii Pracy, Michał został aktywistą komunistycznym, natomiast Tymoteusz dwukrotnie zdobył puchar świata w kick-boxingu.

Deklaruje znajomość języków angielskiego, rosyjskiego i francuskiego, a także możliwość porozumienia się po niemiecku i włosku[34].

Oznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Odznaczona greckim Orderem Honoru II klasy[34].

W 1994 była laureatką polskiej edycji konkursu Kobieta Europy, w 2000 otrzymała wyróżnienie Tęczowego Lauru. W 2005 odebrała nagrodę 100 tysięcy funtów od Fundacji Sigrid Rausing dla sieci ASTRA za wyróżniające się przywództwo, a w 2008 Nagrodę Uniwersytetu na Wygnaniu (University-In-Exile Award) od nowojorskiej New School for Social Research.

PrzypisyEdytuj

  1. Strona sejmowa posła VII kadencji. [dostęp 2011-12-05].
  2. Niezbędnik ateisty, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2010, s. 9.
  3. Wanda Nowicka kandydatką Polskiej Partii Pracy na prezydentkę Warszawy. krytykapolityczna.pl, 9 października 2006. [dostęp 2011-10-21].
  4. Panelistki i paneliści VII Kongresu Kobiet. kongreskobiet.pl, 10 września 2015. [dostęp 2018-05-05].
  5. „Langenort” odpłynął do Holandii. wp.pl, 4 lipca 2003. [dostęp 2011-10-21].
  6. Rada Programowa. stowarzyszeniekongreskobiet.pl. [dostęp 2011-10-21].
  7. Nowicka jest na liście płac przemysłu aborcyjnego. wiara.pl, 12 września 2011. [dostęp 2011-10-21].
  8. Wyrok jawny, uzasadnienie tajne. dziennikpolski24.pl, 13 września 2011. [dostęp 2011-10-21].
  9. GN ujawnia wyrok w sprawie W. Nowickiej. gosc.pl, 9 listopada 2011. [dostęp 2011-11-10].
  10. Nowicka znów przegrała z Najfeld. gosc.pl, 30 stycznia 2012. [dostęp 2012-02-08].
  11. Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny obchodzi 20-lecie. newsweek.pl, 29 października 2011. [dostęp 2019-10-30].
  12. a b Wanda Nowicka: A jednak Palikot. lewica.pl, 30 września 2011. [dostęp 2011-10-21].
  13. M.P. z 1997 r. nr 64, poz. 621
  14. Informacje na stronie urzędu marszałkowskiego. [dostęp 2011-10-21].
  15. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 2015-04-11].
  16. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2011-10-21].
  17. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2011-10-21].
  18. Szymon Martys, Rafał Zieleniewski: Biedroń i Nowicka zaczynają kampanię. lewica.pl, 25 sierpnia 2005. [dostęp 2015-04-11].
  19. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 2011-10-21].
  20. Wybory 2011. Nowicka „dwójką” Ruchu Palikota w Warszawie. gazeta.pl, 22 sierpnia 2011. [dostęp 2011-10-21].
  21. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2011-10-21].
  22. Nowicka poza klubem RP. „Byłam na to przygotowana, nie żałuję”. tvn24.pl, 13 lutego 2013. [dostęp 2013-02-13].
  23. Wanda Nowicka zakłada stowarzyszenie „Równość i nowoczesność”. pap.pl, 20 września 2013. [dostęp 2014-05-16].
  24. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2014-05-30].
  25. Wanda Nowicka też wystartuje w wyborach prezydenckich. polskieradio.pl, 21 lutego 2015. [dostęp 2015-02-21].
  26. Wycofuję się z ubiegania o najwyższy urząd w państwie. wandanowicka.eu, 27 marca 2015. [dostęp 2015-05-09].
  27. Wanda Nowicka liderem listy Wiosny w Kujawsko-Pomorskiem. radiopik.pl, 23 marca 2019. [dostęp 2019-03-24].
  28. Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-05-27].
  29. Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-10-15].
  30. Individual Files (male) – Concentration Camp Buchenwald: Kazimierz Nowicki (skany dokumentów z pobytu Kazimierza Nowickiego w Konzentrationslager Buchenwald) (ang.). Arolsen Archives. [dostęp 2019-08-01].
  31. Wanda Nowicka. sejm-wielki.pl. [dostęp 2019-08-01].
  32. Dane osoby z wykazu osób publicznych. Wanda Nowicka. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2015-03-21].
  33. Zmarł Kazimierz Albin, ostatni żyjący więzień pierwszego transportu do KL Auschwitz. dzieje.pl, 23 lipca 2019. [dostęp 2019-08-01].
  34. a b Wanda Nowicka: o mnie. wandanowicka.eu. [dostęp 2017-07-27].