Wczesna cyrylica

Wczesna cyrylica – pierwotna wersja cyrylicy, nazywana też bukwicą (od słowa bukwa - litera), która została utworzona dla języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Zastąpiła wcześniej używaną głagolicę.

LiteryEdytuj

Litera (Ilustracja) Litera (Unicode) Nazwa
(cyrylicka)
Nazwa
(transliterowana)
Nazwa w transliteracji polskiej Nazwa
(IPA)
Transliteracja IPA Odnośniki
  А а АЗЪ azǔ az [aʒʌ] a [a]
  Б б БѸКИ buki buki [buki] b [b]
  В в ВѢДИ vědě wiedi [vɛdi] v [v]
  Г г ГЛАГОЛИ glagoli głagoli [glagoli] g [g]
  Д д ДОБРО dobro dobro [dobro] d [d]
  Є є ѤСТЬ estǐ Jest' [iɛstɪ] e [ɛ]
  Ж ж ЖИВѢТЄ živěte żiwiete [ʒivɛtɛ], [ʒivjɛtɛ] ž, zh [ʒ]
  Ѕ ѕ ЅѢЛО dzělo dzjelo [ʣɛlo], [ʣjɛlo] dz, Z [dz], [z]
  З з ЗЄМЛIА zeml’ja zemlja [zemlja] z [z] Zobacz uwaga 1
  И и ИЖЄ iže iże [iʒɛ] i [i]
  І і / Ї ї И i i [i] i, I [i]
  К к КАКО kako kako [kako] k [k]
  Л л ЛЮДИѤ ljudije liudije [ljudijɛ] l [l]
  М м МЫСЛИТЄ mūslite myslite [muslitɛ] m [m]
  Н н НАШЬ našǐ nasz' [naʃɪ] n [n]
  О о ОНЪ onǔ on [onʌ] o [o]
  П п ПОКОИ pokoi pokoj [pokoj] p [p]
  Р р РЬЦИ rǐci r'ci [rɪʦi] r [r]
  С с СЛОВО slovo slowo [slovo] s [s]
  Т т ТВРЬДО tvr̥do twr'do [tvr̤̥do], [tfr̤̥do] t [t]
  Ѹ ѹ ѸКЪ ukǔ uk [ukʌ] u [u] Zobacz uwaga 2
  Ф ф ФРЬТЪ fr̤̥tǔ fr'ti [fr̤̥tʌ] f [f]
  Х х ХѢРЪ xěrǔ chier [xɛrʌ]? [xjɛrʌ]? x [x]
  Ѡ ѡ ОТЪ otǔ ot, omega [otʌ] ō, w [oː]
  Ц ц ЦИ ci ci [ʦi] c [ʦ]
  Ч ч ЧРЬВЬ čr̤̥vǐ czrewi [ʧr̤̥vɪ] č, ch [ʧ]
  Ш ш ША ša sza [ʃa] š, sh [ʃ]
  Щ щ ШТА šta szta, szcza [ʃta] št, sht, šč, shch [ʃt], [ʃʧ]
  Ъ ъ ѤРЪ jerǔ jer [jɛrʌ] ǔ, u: [ʌ]
  Ꙑ ꙑ ѤРъі jerū jery [jɛry] ū [y]
  Ь ь ѤРЬ jerǐ jer' [jɛrɪ] ǐ, i: [ɪ]
  Ѣ ѣ ЯТЬ jatǐ jać [jatɪ] ě, je, ja [jɛ]
  Ю ю Ю ju ju [ju] ju [iu]
  Ꙗ ꙗ (Я я) (И)Я ja ja [ja] ja [ja]
  Ѧ ѧ ѦСЪ ęsǔ ęs, jes, mały jus [ɛ̃s] ę, ẽ, a [ɛ̃] Zobacz uwaga 3
  Ѩ ѩ ѨСЪ jęsǔ jęs, ję [jɛ̃s] ję, jẽ, je [jɛ̃] Zobacz uwaga 4
  Ѫ ѫ ѪСЪ ǫsǔ ąs, jus, duży jus [ɔ̃s] ǫ, õ, u [ɔ̃] Zobacz uwaga 5
  Ѭ ѭ ѬСЪ jǫsǔ jąs, ją [jɔ̃s] jǫ, jõ, ju [jɔ̃] Zobacz uwaga 6
  Ѯ ѯ КСИ ksi ksi [ksi] ks [ks]
  Ѱ ѱ ПСИ psi psi [psi] ps [ps]
  Ѳ ѳ ФИТА fita fita [fita] θ, th, T, F [t], [θ], [f]
  Ѵ ѵ ИЖИЦА ižica iżyca [iʒiʦa] ü [ɪ], [y] Zobacz uwaga 7
  Ѥ ѥ (И)Ѥ jeː je [jɛ] jeː [iɛ]
  Ћ ћ ДѤРВ đerv, djerv dzierw, djerw, cierw [ʤɛrv], [djɛrv] đ, dj, dż [ʤ], [dj] Zobacz uwaga 8
  Ѿ ѿ ОТЪ otǔ ot [otʌ] ōt, wt [ot]
  Ѽ ѽ Zobacz uwaga 9

UwagiEdytuj

  1. Pierwsza z liter na ilustracji litery zemlja została zastąpiona przez drugą.
  2. Pierwszą utworzoną formą była ligatura pionowa liter О i Ѵ; obecnie zastępuje ją litera У.
  3. Nazwa rosyjska ЮСЪ МАЛЫЙ (Jus Małyj)
  4. Nazwa rosyjska ЮСЪ МАЛЫЙ ЙОТИРОВАННЫЙ (Jus Małyj Jotowannyj)
  5. Nazwa rosyjska ЮСЪ БОЛЬШОЙ (Jus Bol'szoj)
  6. Nazwa rosyjska ЮСЪ БОЛЬШОЙ ЙОТИРОВАННЫЙ (Jus Bol'szoj Jotowannyj)
  7. Istnieje również wariant Iżycy (Ѵ) zwany Iżycą okowy (Ѷ).
  8. Litera ta pochodzi z głagolicy. Obecnie przeszła jako litery Ћ (Cie) i Ђ (Dzie) w języku serbskim.
  9. Omega okrągła ?- Litera o nieznanej nazwie.

Zobacz teżEdytuj