Otwórz menu główne

Wczesne dwuliścienne, dwuliścienne pierwotne, bazalne okrytozalążkowe[1] (ang. paleodicots) — parafiletyczna i nieformalnie wyróżniana grupa roślin zawierająca klady roślin okrytozalążkowych, które w dawnych systemach klasyfikacyjnych zaliczane były do dwuliściennych, a powstały przed dwuliściennymi właściwymi (ang. eudicots). Część z tych roślin (rzędy Amborellales, Nymphaeales i Austrobaileyales) oddzieliła się od wspólnego pnia drzewa filogenetycznego pozostałych okrytozalążkowych jeszcze przed wyodrębnieniem się monofiletycznego kladu roślin jednoliściennych. Zaliczane są tu także pozostałe klady o długiej historii, takie jak Chloranthales i klad magnoliowych obejmujący rzędy: Laurales, Magnoliales, Canellales, Piperales. Rośliny te łączy fakt wczesnego oddzielenia się od pozostałych okrytozalążkowych oraz plezjomorficzne (powstałe przed rozdzieleniem) cechy wspólne z jednoliściennymi, różne od cech dwuliściennych właściwych (np. rozproszone wiązki przewodzące, trójkrotne kwiaty, jednobruzdowe ziarna pyłku).

Wczesne dwuliścienne były wymieszane wśród różnych taksonów dwuliściennych w dawnych systemach klasyfikacyjnych. W systemie Cronquista odpowiadają w części podklasie Magnoliidae (bez Ranunculales i Papaverales). W systemie Takhtajana odpowiadają częściowo podklasom Magnoliidae i Nymphaeidae.

Filogeneza roślin okrytonasiennych wciąż jest przedmiotem badań, których wyniki wprowadzają istotne zmiany w systemie naturalnym tych organizmów. Na przykład dopiero w publikacji z marca 2007 r. w Nature ogłoszono np. że jednym z najdawniejszych odgałęzień filogenetycznych roślin okrytonasiennych jest rodzina Hydatellaceae, zaliczana wcześniej do jednoliściennych[2].

Relacje pokrewieństwa między taksonami zaliczanymi do grupy wczesnych dwuliściennychEdytuj

Na podstawie APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[3]:


amborellowce Amborellales




grzybieniowce Nymphaeales




Austrobaileyales





zieleńcowce Chloranthales





kanellowce Canellales



pieprzowce Piperales





wawrzynowce Laurales



magnoliowce Magnoliales






klad jednoliściennych monocots




rogatkowce Ceratophyllales


klad dwuliściennych właściwych eudicots








PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  1. Leitch, I. J., M. W. Chase, and M. D. Bennett. 1998. Phylogenetic analysis of DNA C-values provides evidence for a small ancestral genome size in flowering plants. Annals of Botany 82 (Suppl. A): 85-94.
  2. Rudolphe Spichiger & Vincent Savolainen. 1997. Present state of Angiospermae phylogeny. Candollea 52: 435-455 (tekst na web.archive.org)