Otwórz menu główne

Wełniany Rynek – trójkątny plac (rynek) w Bydgoszczy.

POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
Wełniany Rynek
Stare Miasto
Widok od ul. Poznańskiej
Widok od ul. Poznańskiej
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Wełniany Rynek
Wełniany Rynek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wełniany Rynek
Wełniany Rynek
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Wełniany Rynek
Wełniany Rynek
Ziemia53°07′16,0″N 17°59′44,2″E/53,121100 17,995605

PołożenieEdytuj

Wełniany Rynek mieści się u zachodniego wylotu ul. Długiej na granicy dawnego miasta lokacyjnego.

HistoriaEdytuj

U zachodniego wylotu ul. Długiej w latach 1600-1828 znajdowała się Brama Poznańska wtopiona w system murów miejskich. Jeszcze na początku XIX w. w bramie mieścił się areszt. Z powodu niskiego i wąskiego przejazdu brama została rozebrana w 1828 r., a w 1835 r. zniesiono także rogatki[1].

Na trójkątnym placu u zbiegu ulic: Długiej, Poznańskiej, M. Wierzbickiego i Podgórnej, na stoku wzniesienia, od 1838 r. odbywał się handel drzewem opałowym oraz skup wełny (runa owczego) z podbydgoskich folwarków, które z inicjatywy „Towarzystwa Ekonomicznego dla Kujaw” prowadziły hodowlę wełnistych owiec. Wraz z importem zamorskiej bawełny hodowla owiec stopniowo upadła, a handel wełną zanikł. Jego tradycje pozostały w nazwie placu wprowadzonej w 1854 r.[1]

W okresie kursowania w mieście tramwajów konnych (1888-1896) najstarsza linia prowadziła przez Wełniany Rynek do zbiegu ul. Poznańskiej i Św. Trójcy, a później do dworca kolejki wąskotorowej przy ul. Grunwaldzkiej. U podnóża wzniesienia czekał chłopiec z zapasowym koniem, zaprzęganym dodatkowo przy podjeździe na plac. Konie miały na podkowach powrozy do tłumienia hałasu oraz zapobiegania poślizgom[1]. Od 1896 r. tramwaje zelektryfikowano. Jeździła tędy „linia czerwona” (A), od 1949 roku oznaczona cyfrą 1. Trakcję tramwajową na Wełnianym Rynku zlikwidowano ostatecznie w 1970 r.

Na rogu Wełnianego Rynku (ul. Podgórnej) i ul. M. Wierzbickiego znajdował się tzw. „Hotel pod Żółtym Krzyżem”, w którym 19 lipca 1843 r. w czasie pełnienia podróży inspekcyjnej zmarł książę pruski Fryderyk August Hohenzollern[1]. Hotel został później przekształcony w „Moritz" i kolejno „Francuski” i „Pomorski”. Zlikwidowano go w 1934 r.[1]

W latach 1960-2008 Wełniany Rynek był ulicą przylegająca do parkingu znajdującego się na miejscu dawnego placu. W 2008 r. przeprowadzono remont nawierzchni, w wyniku czego został wzbogacony o małą architekturę (m.in. pomnik przedwojennego prezydenta Bydgoszczy Leona Barciszewskiego).

NazwyEdytuj

Plac w przekroju historycznym posiadał następujące nazwy[2]:

GaleriaEdytuj

ZabudowaEdytuj

Nr Adres Lata budowy Styl arch. Wpisany do rej. zabytków Uwagi Zdjęcie
1. Wełniany Rynek 2 1896 historyzm, neobarok  T Kamienica zbudowana według projektu Józefa Święcickiego dla fabrykanta Wilhelma Koppa, w miejscu starej zabudowy frontowej. Budynek posiada dwa skrzydła o bogatej fasadzie, z balkonami i rozbudowanymi szczytami[3].
2. Wełniany Rynek 4 przed 1772 neorenesans  T Kamienica z oficyną i stajnią, przebudowana w 1879 r. Między oknami II pietra wmurowana kula armatnia, prawdopodobnie pamiątka po insurekcji kościuszkowskiej 1794.
3. Wełniany Rynek 7 1889-1890 neorenesans, manieryzm  N Kamienica zbudowana według projektu Józefa Święcickiego dla fabrykanta Johanna Adolfa Hoffmanna. Budynek posiada skrzydło zachodnie połączone z oficyną nadbrzeżną rozwiniętą wzdłuż brzegu Młynówki (Wenecja Bydgoska)[3]. We frontowej ścianie wmurowana jest kula kamienna[1].
4. Wełniany Rynek 8 I poł. XIX w.  N W latach 90. XX wieku mieścił się tu popularny pub Kredens

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Janusz Umiński: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996
  2. Antoni Czachorowski (red.): Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997
  3. a b http://web.archive.org/web/20140408022717/http://www.swiecicki.bydgoszcz.pl:80/index.php dostęp 30-09-2010

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Derenda. Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006
  • Janusz Umiński: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996
Pierzeja północna Wełnianego Rynku