Wel (dopływ Drwęcy)

Wel (niem. Welle[potrzebny przypis]) – rzeka, lewy dopływ Drwęcy[2] o długości 107,45 km[3] i średnim spadku 0,91‰.

Wel
Ilustracja
Widok na most w Kurojadach
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja woj. warmińsko-mazurskie
Rzeka
Długość 107,45 km
Powierzchnia zlewni 822 km²
Źródło
Miejsce Wzgórza Dylewskie
Wysokość 210 m n.p.m.
Ujście
Recypient Drwęca
Miejsce Bratian
Wysokość 83,4 m n.p.m.[1]
Współrzędne 53°27′29″N 19°36′22″E/53,458056 19,606111
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Rzeka przepływa przez województwo warmińsko-mazurskie. Za odcinek źródłowy rzeki Wel uznawany jest niewielki ciek o nazwie Wkra Wielka, który wypływa z południowych stoków Wzgórz Dylewskich na wysokości 210 m n.p.m., w rejonie miejscowości Giętlewo, w okolicy Pałacu Klonowo, na płn-zach. Ciek ten wpływa do jeziora Dąbrowa Wielka i dopiero po wypłynięciu z niego nosi nazwę Wel[4]. Następnie przepływa w okolicach Rybna i płynie na południe przez kilka jezior. W okolicach miejscowości Cibórz tworzy zakole, zmieniając kierunek na północno-zachodni i, meandrując omija od południa Garb Lubawski, przepływa przez miasto Lidzbark pod dziewięcioma mostami. Wypływając z jeziora Lidzbarskiego, płynie przez miejscowość Kurojady i Chełsty, gdzie przyjmuje zdecydowanie odmienny charakter, tworząc wartki potok wpadający na teren powiatu nowomiejskiego. W miejscowości Bratian wpada do Drwęcy. Przesmyk łączący jeziora Tarczyńskie i Grądy stanowi ścisły rezerwat przyrody.

HistoriaEdytuj

We wczesnym średniowieczu Wel była niewielką rzeką, zaś Wkra nazywana w górnym biegu Wkrą Wielką dopływała do Ciborza, gdzie zmieniała bieg na południowy. Na przełomie XIV i XV w. Krzyżacy zlecili wykonanie przekopu kierując wody większej Wkry w koryto rzeki Wel, która stała się rzeką żeglowną[4].

NazwaEdytuj

Elektroniczny słownik hydronimów Polski[5] przywołuje historyczne nazwy tej rzeki: Vela, Vel, Welle, ale też Wkra, Wicker etc.

Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych sugeruje odmianę nazwy Wel w dopełniaczu jako "Wla"[2].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wel na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Główny Geodeta Kraju. [dostęp 2017-05-19].
  2. a b Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. s. 307. [dostęp 2017-05-19].
  3. Wel na mapie Geoportalu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej >> Moduł: Obszary Dorzeczy (wynik wyszukiwania). Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. [dostęp 2017-05-19].
  4. a b Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 251
  5. ESHP. Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie. [dostęp 2019-09-02].

Linki zewnętrzneEdytuj