Otwórz menu główne
„Wiadukt Weisera” - jeden z najbardziej znanych zachowanych wiaduktów dawnej kolei, zburzony 5 czerwca 2013 w związku z budową PKM
Fragment wiaduktu
Wiadukt powstający w miejscu Mostku Weisera

Wiadukt Weisera, zwany także Mostem Weiserawiadukt istniejący w latach 1913–2013 w Gdańsku. Nowy obiekt wybudowano w 2014, oznaczony na planach symbolem WD9. Umiejscowiony na przedłużeniu ulicy Ludowej na Strzyży (adres: ulica Mikołaja Gomółki 17[1]). Wiadukt łączy zbocze wzgórza Ślimak ze zboczem tak zwanej Kamiennej Góry, w pobliżu szczytu której leży Głaz Borkowskiego. Na północ od wiaduktu rośnie kilka egzemplarzy dębu czerwonego, którym obsadzono również nieodległą aleję Wojska Polskiego.

HistoriaEdytuj

Obiekt został wybudowany w 1913. W latach 1914–1945 jeździła pod nim tzw. Kolej Kaszubska. Wiadukt był umiejscowiony między stacją Gdańsk Wrzeszcz, a przystankiem Gdańsk Brętowo.

W marcu 1945 wycofujące się z Gdańska niemieckie wojska wysadziły największe z wiaduktów. Był to element obrony. Wysadzając te mosty Niemcy zamierzali tymczasowo zablokować przejście dla atakującej Armii Czerwonej. Wiązało się to z wprowadzeniem parowozów na wiadukty przed wysadzeniem co miało utrudnić wjazd radzieckich czołgów do Wrzeszcza. Tory zaś zostały zdemontowane w 1946. W sierpniu tego samego roku DOKP w Gdańsku ogłosiło przetarg na rozbiórkę linii Wrzeszcz–Kokoszki i odbudowę odzyskanym materiałem odcinka z Łebna (wstępna powojenna nazwa Lęborka) do Maszewa.

Wiadukt Weisera będąc na uboczu nie został zniszczony w czasie walk i przetrwał do 2013.

PopularnośćEdytuj

Popularności temu obiektowi przyniosła wydana w 1987 książka gdańszczanina Pawła Huelle Weiser Dawidek. Od tego momentu obiekt ten nazywany był wiaduktem bądź mostem Weisera.

Wiadukt przez wiele lat był miejscem spotkań dla mieszkańców Strzyży, Brętowa, Niedźwiednika, Wrzeszcza a także innych dzielnic Gdańska.

PożegnaniaEdytuj

W związku z tym, że Pomorska Kolej Metropolitalna planowana była jako linia dwutorowa konieczne stało się wyburzenie wszystkich pozostałych do tej pory na szlaku dawnej tzw. kolei kokoszkowskiej obiektów inżynieryjnych zbudowanych przed I wojną światową[2], ze względu na ich stan techniczny. Chodziło także o zachowany w stanie z czasów budowy linii Most Weisera.

Linia kolejowa Gdańsk Wrzeszcz–Stara Piła przygotowana była pod dwa tory. Wybudowano jeden ale w perspektywie miały być dwa.

14 marca 2013 pasjonat historii i mieszkaniec Strzyży Romuald Szymański zamieścił w internecie artykuł pt.: „Pomorska Kolej Metropolitalna: Stulatki do rozbiórki”, w którym opisał smutną konieczność wyburzenia wiaduktów i przyczółków dawnej linii kokoszkowskiej[3][4]. Był on inspiracją do organizacji pożegnań wiaduktu. Nieoficjalnie obiekt został pożegnany 26 marca, organizatorami byli Mateusz Czerwiński i Piotr Trzeciak[5][6][7][8]. Oficjalne pożegnanie wiaduktu, którego organizatorem był Mikołaj Sobczak, odbyło się 27 kwietnia[9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][8][19][20][21]. Do wydarzenia dołączyły się Pomorska Kolej Metropolitalna S.A. z prezesem Krzysztofem Rudzińskim[22] oraz Rada Osiedla Strzyża z przewodniczącym Zarządu Andrzejem Witkiewiczem. Z tej okazji PKM wydało pamiątkową kartkę na której z jednej strony było zdjęcie wiaduktu autorstwa Henryka Jursza, a z drugiej wizualizacja nowego obiektu[12][18]. Pożegnanie z 27 kwietnia zostało wspomniane w książce Henryka Jursza, pt.: „Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby”[23]. Podczas pożegnania Mostu Weisera 27 kwietnia przedstawiciele PKM zapowiedzieli, że obiekt zostanie wyburzony 5 czerwca[24].

WyburzenieEdytuj

29 maja rozpoczęto przygotowania do wyburzenia usuwając murki i balustradę[25]. 5 czerwca wiadukt został wyburzony w widowiskowy sposób. Destrukcję poprzedziła inscenizacja historyczna bitwy pomiędzy Sowietami i Niemcami, która w tym miejscu tak naprawdę nigdy się nie odbyła – tzw. „Bitwa o Mostek Weisera”, z udziałem trzech czołgów i około 30 żołnierzy. Inscenizację połączoną z wyburzeniem oglądało około 3 tysięcy osób. W wydarzeniu wzięli udział także: pisarz Paweł Huelle (autor książki „Weiser Dawidek”), który dał symboliczny sygnał do wyburzenia wraz ze swoimi przyjaciółmi (pierwowzorami bohaterów) oraz marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk[17][26][27].

Nowy obiektEdytuj

Zgodnie z zapowiedziami Pomorskiej Kolei Metropolitalnej na miejscu wyburzonego wiaduktu powstał nowy obiekt dosyć podobny ale dostosowany do linii dwutorowej pod sobą i jej ewentualnej elektryfikacji[18][26][28][29][30].

Oznaczony na planach symbolem WD9[31].

  • 2013
    • 14 sierpnia rozpoczęła się budowa, wbijanie pali wzmacniających grunt pod konstrukcję nowego wiaduktu[32].
    • W październiku pojawił się pomysł przeprowadzenia konkursu na nazwę odbudowywanego mostku, który został podważony przez PKM S.A. i ostatecznie od niego odstąpiono[33].
  • 2014
    • 9 kwietnia została ukończona konstrukcja obiektu[34].
    • 13 września pod Nowym Mostem Weisera można było przejechać drezyną podczas Dnia Otwartego PKM na Niedźwiedniku[35][36].
    • W październiku zamontowano pierwszą część balustrady[37].
    • 17 października przeprowadzono próbę obciążeniową wiaduktu[38].
    • W listopadzie obiekt został wyasfaltowany[39].
  • 2015
    • W czerwcu z wiaduktu zdemontowano część balustrady[40], która powróciła w lipcu tego samego roku[41].
    • W sierpniu w okolicach Mostu pojawiły się murki z poprzedniego obiektu[42], w tym samym miesiącu zostały one postawione wraz z fragmentem balustrady[43]. Również w tym samym miesiącu nieopodal Mostku dzięki staraniom mieszkańca Strzyży Romualda Szymańskiego postawiono głaz narzutowy[44][45].
  • 2017
    • w kwietniu na kamieniu znajdującym się przy zachowanych murkach i fragmencie balustrady z poprzedniego Mostku pojawił się napis: „Relikty Mostu Weisera z 1913 r.”[8][46].
    • we wrześniu na zachowanym murku, z poprzedniego Mostku, powieszono tablicę opisującą historię Mostu Weisera z lat 1913–2013[47][48].
  • 2018
    • W ramach cyklu „Weekend z PKM” Dziennik Bałtycki wyemitował w lipcu odcinek pt.: „Pomorskie atrakcje na weekend. Historyczny spacer śladami Weisera Dawidka.”[49].
  • 2019
    • W okolicach Mostku powstała infrastruktura rekreacyjna. Ustawiono również ławki[50][51].

PrzypisyEdytuj

  1. Mapy Google, www.google.com [dostęp 2018-07-17] (pol.).
  2. Maciej Naskęt: Szlakiem wiaduktów Kolei Kokoszkowskiej. trojmiasto.pl, 2013-03-30. [dostęp 2013-03-30].
  3. Romuald Szymański: Pomorska Kolej Metropolitalna: Stulatki do rozbiórki. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-03-14. [dostęp 2013-03-14].
  4. Ocalić mosty od zapomnienia. gdansk.tvp.pl, 2013-03-30. [dostęp 2013-03-30].
  5. Patryk Siedliński: W miejscu Mostu Weisera powstanie nowy most, nawiązujący do oryginału. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-03-25. [dostęp 2013-03-25].
  6. Pożegnają most Weisera. gdansk.naszemiasto.pl. [dostęp 2017-05-18].
  7. Romuald Szymański: Stuletni Most Weisera Dawidka w Gdańsku przeszedł do historii fotorelacja. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-06-11. [dostęp 2013-06-11].
  8. a b c Ewa Kowalska: Mikołaj Sobczak. Moje związki ze Strzyżą. ibedeker.pl, 2017-04-14. [dostęp 2017-04-15].
  9. Mikołaj Sobczak: Kronika budowy Pomorskiej Kolei Metropolitalnej [zdjęcia, wideo, wizualizacje]. gdansk.naszemiasto.pl. [dostęp 2019-11-03].
  10. Mikołaj Sobczak: Jak Gdańsk żegnał Most Weisera. gdansk.naszemiasto.pl. [dostęp 2018-01-30].
  11. Gosia Kowalska: Most Weisera Dawidka - ostatnie pożegnanie. ibedeker.pl, 2013-04-22. [dostęp 2016-02-21].
  12. a b Kamil Zwięgeła: Pożegnaliśmy most Weisera Dawidka. ibedeker.pl, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  13. Tomasz Strug: Tłumy żegnały Most Weisera. staraoliwa.pl, 2013-04-28. [dostęp 2016-10-05].
  14. Adam Budziarek: Pożegnanie Mostu Weisera Dawidka. abfotka.pl, 2013-04-25. [dostęp 2013-04-25].
  15. Bartosz Cicharski: Pożegnanie z Mostkiem Weisera. gdanskzdolu.pl, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  16. Henryk Jursz: Oficjalnie pożegnali most Weisera. draftcloud.jursz.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  17. a b Romuald Szymański: Stuletni Most Weisera Dawidka w Gdańsku przeszedł do historii fotorelacja. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-06-11. [dostęp 2013-06-11].
  18. a b c Tłumy na pożegnaniu Mostku Weisera oraz niespodzianki od PKM. pkm-sa.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  19. Pożegnanie Mostu Weisera 27 kwietnia 2013 roku. picasaweb.google.com, 2013-04-28. [dostęp 2016-01-12].
  20. Pożegnanie Mostu Weisera 27 kwietnia 2013 roku, fot. Wiesław Raczyński. picasaweb.google.com, 2013-09-24. [dostęp 2016-03-21].
  21. Pożegnanie mostku Weisera - 27.04.2013 r.. facebook.com/PomorskaKolejMetropolitalna, 2013-04-27. [dostęp 2016-03-12].
  22. Symboliczne pożegnanie mostu nazwanego imieniem Weisera Dawidka. gdansk.tvp.pl, 2013-04-28. [dostęp 2013-04-28].
  23. Fragment książki „Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby”. picasaweb.google.com. [dostęp 2017-01-23].
  24. Tłumy na pożegnaniu mostku Weisera oraz niespodzianki od PKM. pkm-sa.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-04-29].
  25. Rozbieranie ostatniej balustrady na Moście Weisera, 29 maja 2013 roku. youtube.com, 2013-05-29. [dostęp 2016-03-15].
  26. a b Mostek Weisera zburzony po widowiskowej bitwie. pkm-sa.pl, 2013-06-06. [dostęp 2013-06-06].
  27. Huczne pożegnanie Mostu Weisera Dawidka. gdansk.tvp.pl, 2013-06-06. [dostęp 2013-06-06].
  28. Maciej Naskręt: Rozpoczynają się przygotowania do wyburzenia Mostu Weisera. trójmiasto.pl, 2013-05-28. [dostęp 2013-07-01].
  29. 5 czerwca ostatnim dniem Mostu Weisera.. trojmiasto.pl, 2013-06-05. [dostęp 2013-08-18].
  30. nowy Most Weisera 19 stycznia 2014 roku. youtube.com, 2014-01-19. [dostęp 2014-01-19].
  31. Plan orientacyjny przedsięwzięcia Pomorska Kolej Metropolitalna. Etap I - rewitalizacja „Kolei Kokoszkowskiej”. pkm-sa.pl. [dostęp 2017-01-23].
  32. Palowanie pod nowy Mostek Weisera na Strzyży (14.08.2013 r.). facebook.com/PomorskaKolejMetropolitalna, 2013-08-14. [dostęp 2016-03-15].
  33. Konkurs na nową nazwę mostku Weiser Dawidka w Gdańsku. gdansk.naszemiasto.pl, 2013-10-04. [dostęp 2016-08-22].
  34. Mostek Weisera ukończony!. picasaweb.google.com, 2014-04-09. [dostęp 2014-04-09].
  35. Drezyną do Mostu Weisera. youtube.com, 2014-09-13. [dostęp 2016-11-20].
  36. Przejazd drezyną od PKM Niedźwiednik do Nowego Mostu Weisera. youtube.com, 2014-09-14. [dostęp 2014-09-14].
  37. Nowy Most Weisera z pierwszą częścią balustrady 10 października 2014 roku. picasaweb.google.com, 2014-10-10. [dostęp 2014-10-10].
  38. Rozpoczęły się próby obciążeniowe wiaduktów PKM. Apel do mieszkańców o niewchodzenie na teren budowy!. pkm-sa.pl, 2014-10-20. [dostęp 2017-01-23].
  39. Nowy Most Weisera wyasfaltowany. picasaweb.google.com, 2014-11-05. [dostęp 2014-11-05].
  40. Nowy Most Weisera bez barierek. youtube.com, 2015-06-27. [dostęp 2015-06-27].
  41. Nowy Most Weisera znowu z barierkami. youtube.com, 2015-07-07. [dostęp 2015-07-07].
  42. Słupki z dawnego Mostu koło Nowego Mostu Weisera. picasaweb.google.com, 2015-08-14. [dostęp 2015-08-14].
  43. Montaż słupków i balustrady, z dawnego Mostku, przy Nowym Moście Weisera. picasaweb.google.com, 2015-08-26. [dostęp 2015-08-26].
  44. Głaz narzutowy na Strzyży koło Nowego Mostku Weisera. picasaweb.google.com, 2015-09-10. [dostęp 2015-09-10].
  45. Rozmowa o Głazie narzutowym z Romualdem Szymańskim. youtube.com, 2015-09-10. [dostęp 2015-09-10].
  46. Galeria jednego zdjęcia. Relikty Mostu Weisera.. ibedeker.pl, 2017-04-06. [dostęp 2017-04-07].
  47. Jak to dawniej z linią PKM było. Dowiedz się więcej o historii linii kolejowej Wrzeszcz – Kokoszki. pomorskie.eu, 2017-09-13. [dostęp 2017-09-13].
  48. PKM eksponuje relikty dawnej Kolei Kokoszkowskiej. staraoliwa.pl, 2017-10-03. [dostęp 2017-10-03].
  49. Pomorskie atrakcje na weekend. Historyczny spacer śladami Weisera Dawidka. Kolejny odcinek cyklu "Weekend z PKM". dziennikbaltycki.pl, 2018-07-19. [dostęp 2018-07-19].
  50. Rozbudowa infrastruktury rekreacyjnej na terenach miejskich – zadanie 3 – Strzyża – ul. Ludowa w Gdańsku. drmg.gdansk.pl. [dostęp 2019-11-01].
  51. https://gdansk.naszemiasto.pl/nowe-miejsce-do-rekreacji-w-gdansku-strzyzy-sa-plac-zabaw/ar/c1-7416024. gdansk.naszemiasto.pl. [dostęp 2019-11-97].

Linki zewnętrzneEdytuj