Wiciądz (łuż. witez lub wičaz, cz. vitěz, ros. витязь - witiaź, ch./s. vȉtēz, cs. vitęzь) słowiańskie określenie wybitnego wojownika, bohatera. W języku polskim funkcjonuje obocznie z witeź, które jest rusycyzmem.

Określenie pochodzi zapewne z okresu demokracji wojennej VIII-IX wieku i mogło również oznaczać napadającego na ludność łupieżcę, pierwowzór średniowiecznego, „rycerza-rabusia”.

W XI i XII wieku u Serbo-Łużyczan występowali vethenici (Miśnia) i vithasii (klasztor w Lautenbergu), jako ludzie zobowiązani do służby wojskowej w grodzie.

EtymologiaEdytuj

Od prasłowiańskiego vitędzь [< *vitęgь] "bohater, zwycięzca" – stąd polski czasownik zwyciężyć, stpl. zwiciężyć "pokonać przeciwnika w walce, dowieść czegoś, pokonać kogoś w sporze; pokonać sądownie". W języku staropolskim występowało również bez przedrostka "z-": wyciężyć/wiciężyć "pokonać w walce".[1]

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj