Wieża (wieś)

wieś w województwie dolnośląskim

Wieża (niem. Wiesa) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski.

Artykuł 51°00'36"N 15°24'10"E
- błąd 39 m
WD 50°59'N, 15°25'E
- błąd 19827 m
Odległość 813 m
Wieża
wieś
Ilustracja
Zabytkowa pastorówka, obecnie dom mieszkalny
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Gryfów Śląski
Liczba ludności (III 2011) 376[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0189658
Położenie na mapie gminy Gryfów Śląski
Mapa konturowa gminy Gryfów Śląski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Wieża”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Wieża”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wieża”
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa konturowa powiatu lwóweckiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wieża”
Ziemia51°00′36″N 15°24′10″E/51,010000 15,402778

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

NazwaEdytuj

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Wes.[2][3]

HistoriaEdytuj

Wieś, położona na terenie historycznych Łużyc Górnych przy granicy ze Śląskiem, została założona przez kolonistów niemieckich, prawdopodobnie w II połowy XIII w. Najstarszy zachowany dokument wymieniający jej nazwę pochodzi z 1294 r. (według innych źródeł z 1346 r.)[4]. Dzięki nadgranicznemu położeniu miejscowość pełniła ważną rolę w XVII i XVIII w., kiedy to istniejący w górnej części wsi kościół ewangelicki stał się ośrodkiem religijnym dla prześladowanych na Śląsku protestantów (kościół graniczny). W roku 1669 wzniesiono drugą świątynię ewangelicką w dolnej części wsi, która służyła przede wszystkim mieszkańcom pobliskiego Gryfowa Śląskiego; wkrótce stała się ona znaczącym centrum pietyzmu[4].

Przed 1945 r. obecna Wieża dzieliła się na dwie wsie: Nieder-Wiesa (Wieża Dolna) i Ober-Wiesa (Wieża Górna).[potrzebny przypis]

W 1946 r. zniszczony został kościół w górnej części wsi, w 1949 r. zniszczono również kościół w Wieży Dolnej[4].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisana jest[5]:

  • pastorówka, obecnie dom mieszkalny, z 1780 r., przebudowana na początku XX w.

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  3. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  4. a b c Wieża. Gmina i Miasto Gryfów. [dostęp 7 września 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-14)].
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 115. [dostęp 14.9.2012].