Otwórz menu główne

Wierzbołów (lit. Virbalis, pierwotnie Nowa Wola) – miasto na Litwie, położone w okręgu mariampolskim, 12 km od Wyłkowyszek.

Wierzbołów
Virbalis
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Litwa
Okręg mariampolski
Burmistrz Zitas Lasevičius
Powierzchnia 4,6 km²
Populacja (2005)
• liczba ludności

1 314
Nr kierunkowy 342
Kod pocztowy LT-70061
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Wierzbołów
Wierzbołów
Ziemia54°38′N 22°49′E/54,633333 22,816667
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Miasto królewskie lokowane w 1536 roku, położone było w Księstwie Żmudzkim[1]. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu starodubowskiego, przeniesionych tu ze Staroduba na czas okupacji rosyjskiej w 1659 roku[2].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Położona w pobliżu granicy z Prusami miejscowość początkowo nazywane było Nowawola. Król Zygmunt III Waza w dniu 15 czerwca 1593 roku jej prawo magdeburskie i herb wyobrażający anioła z mieczem i wagami. W 1554 roku królowa Bona Sforza ufundowała w Wierzbołowie drewniany kościół, którego proboszczem został ks. Mikołaj z Oszmiany. Kościół został rozebrany w 1855 roku wraz z murowaną wieżą i budynkami probostwa. Oprócz tego w mieście istniał też kościół zakonu dominikanów z klasztorem.

W dniu 23 sierpnia 1655 roku w Wierzbołowie zbuntowane oddziały radziwiłłowskie zawiązały w obronie króla Jana Kazimierza konfederację wojsk litewskich[3], wymierzoną przeciwko Szwedom i Januszowi Radziwiłłowi.

 
Rynek przed 1912 rokiem

Miasto królewskie w 1782 roku[4].

W latach 1807-1815 w składzie Księstwa Warszawskiego. Następnie po kongresie wiedeńskim część Królestwa Polskiego, w zaborze rosyjskim. Stanowiło część Suwalszczyzny jako przynależne do guberni suwalskiej. Za Królestwa Polskiego siedziba wiejskiej gminy Kibarty (w której skład nie wchodził).

W 1860 r. wieku w pobliżu miasta przeprowadzono linię kolejową łączącą Królewiec i Kolej Warszawsko-Petersburską, w związku z czym w odległości ok. 4 km od miasta we wsi Kibarty zbudowany reprezentacyjny graniczny dworzec kolejowy „Wierzbołów” z komorą celną, zburzony w 1945 r.

W czasie I wojny światowej w lutym 1915 roku zajęty przez wojska niemieckie. W 1918 roku po zajęciu przez wojska litewskie zmieniono nazwę miejscowości na Virbalis. W latach 1941-1944 pod okupacją niemiecką. Do 1991 roku w ZSRR, a następnie w Republice Litewskiej.

ZabytkiEdytuj

  • Cmentarz polski z XIX w.
  • były kościół ewangelicko-luterański z 1878 r.

Nieistniejące:

  • kościół z klasztorem Dominikanów, potem parafialny - w 1643 roku przebudowany z inicjatywy Jana i Marianny z Tebańskich Wściekliców. Dominikanie opuścili klasztor 29 września 1819 roku, a ich konsekrowany w 1783 roku kościół przeznaczono na parafialny. Kościół został zniszczony w 1944 roku i nieodbudowany.

GaleriaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 95.
  2. Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 33.
  3. Tomasz Krzywicki: Litwa: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005, s. 59. ISBN 83-89188-40-6.
  4. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 15.