Wiesław Dymny

polski aktor, plastyk, satyryk

Wiesław Dymny (ur. 25 lutego 1936 w Połoneczce, zm. 12 lutego 1978 w Krakowie) – polski plastyk, aktor, scenarzysta filmowy, poeta, prozaik i satyryk, współtwórca Piwnicy pod Baranami.

Wiesław Dymny
Data i miejsce urodzenia 25 lutego 1936
Połoneczka
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1978
Kraków
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
teatr
Grób Wiesława Dymnego na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC10, rząd 8, numer grobu - 44)

ŻyciorysEdytuj

Wiesław Dymny urodził się we wsi Połoneczka koło Nowogródka (ob. na Białorusi). W 1953 ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Bielsku-Białej, uczęszczał do tej samej klasy co Wincenty Faber. Studiował malarstwo na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych[1], ale nie ukończył studiów. Otrzymał nagrodę im. Kościelskich za Opowiadania zwykłe (1963), jest też autorem około 300 tekstów piosenek[1].

Był twórcą tekstów i kierownikiem artystycznym krakowskiej grupy big beatowej Szwagry (1964–1969). Pisał teksty przede wszystkim dla Piwnicy pod Baranami[1], ale także dla STSu, Teatru 38 i własnego kabaretu „Remiza”.

 
Tablica pamiątkowa Wiesława Dymnego w Alei Gwiazd Satyrykonu, Legnica

Wraz z Henrykiem Klubą napisał scenariusze do filmów Chudy i inni, Słońce wschodzi raz na dzień oraz Pięć i pół bladego Józka[1].

Inspirował się Biblią (napisał np. własną wersję „Pieśni nad Pieśniami”) oraz światem prowincji, zwłaszcza wschodniej.

Wiesław Dymny zmarł na zawał serca[2], został pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

Życie prywatneEdytuj

W latach 50. poznał się z Barbarą Nawratowicz, w której z wzajemnością się zakochał i przez kolejne lata pozostawał w związku. Nawratowicz określiła po latach tę relację jako „burzliwą, gwałtowną i nieco toksyczną”[3]: „Wiesio w stanie alkoholowego napadu zazdrości uderzył mnie w krtań ciężką popielniczką”[3]. Z kolei Kazimierz Kutz wspominał, że była to relacja pełna przywiązania i zazdrości[4]. Nawratowicz założyła wraz z Dymnym kabaret „Remiza” w Klubie „Pod Jaszczurami”.

Na planie filmu Pięć i pół bladego Józka poznał swoją późniejszą żonę, Annę Dziadyk. Wzięli ślub w 1971 roku[1].

TwórczośćEdytuj

ProzaEdytuj

  • Słońce wschodzi raz na dzień i inne utwory – wybór i opracowanie Zbigniew Bela (Wydawnictwo Literackie, 1981)
  • Opowiadania zwykłe (Warszawskie Wydawnictwo Literackie, Muza S.A., Warszawa, 1997)
  • Droga na Dziki Zachód (Warszawskie Wydawnictwo Literackie, Muza S.A., Warszawa, 1998)

Teksty piosenekEdytuj

Spuścizna i upamiętnienieEdytuj

Część jego notatek pochłonął pod koniec 1977 r. pożar domu. Nad pozostałymi zbiorami opiekę objęła Anna Dymna. Z jej inicjatywy w 20. rocznicę śmierci Wiesława Dymnego zespół Big Cyc do jego tekstów nagrał płytę Wszyscy święci. Kilka piosenek do jego tekstów zamieścił też na płycie Młynek Kawowy Janusz Grzywacz.

W 2018 roku nakładem Wydawnictwa Znak ukazała się biografia Wiesława Dymnego Dymny. Życie z diabłami i aniołami autorstwa Moniki Wąs[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Janusz R. Kowalczyk: Wiesław Dymny – Życie i twórczość. Culture.pl, styczeń 2013. [dostęp 10 kwietnia 2020].
  2. Życie na gorąco nr 43, 23 października 2014, s. 56-57
  3. a b Sonia Miniewicz: Barbara Nawratowicz: gwiazda z Piwnicy. Onet.pl, 19 listopada 2017. [dostęp 10 kwietnia 2020].
  4. Miał wdzięk człowieka, który mógłby zabić (pol.). pary-populada.pl. [dostęp 24 marca 2015].
  5. Ukazała się biografia Wiesława Dymnego. Onet.pl, 18 lutego 2016. [dostęp 10 kwietnia 2020].

Linki zewnętrzneEdytuj