Otwórz menu główne

Wietlica alpejska (Athyrium distentifolium) – gatunek paproci z rodziny wietlicowatych (Athyriaceae). Występuje w Azji, Ameryce Północnej i w Europie[2]. W Polsce, głównie w południowej części kraju w Sudetach i Karpatach.

Wietlica alpejska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Klad monilofity
Klasa paprocie
Rząd paprotkowce
Rodzina wietlicowate
Rodzaj wietlica
Gatunek wietlica alpejska
Nazwa systematyczna
Athyrium distentifolium Tausch ex Opiz
Tent. fl. crypt. Boem. 1:14. 1820
Synonimy

Athyrium alpestre Milde

Liście z zarodnikami

MorfologiaEdytuj

Bylina z podziemnym, rozgałęzionym kłączem, z którego co roku wyrasta wiele pionowo rozwiniętych liści od 30 do 100 cm wysokości. Pod ziemią występują kłącza.

Liście
Jasnozielone, wyrastają lejkowato zebrane w rozetki na poziomym kłączu. Ogonek liściowy krótki, żółtawy lub czerwonawy, z plewiastymi łuskami. Blaszki podwójnie lub potrójnie pierzaste, krótkoogonkowe, o zarysie długolancetowatym. Odcinki pierwszego rzędu przeważnie skrętoległe, po obu stronach mają do 30 do 60 równowąskich odcinków drugiego rzędu od pierzastodzielnych do piłkowanych. Nasada blaszki często niesymetryczna: najniższy średni odcinek większy i równoległy do osadki. Liście zarodnikowe nie różnią się od liści płonnych.
Zarodniki
Kupki zarodni koliste, pokryte szybko opadającą zawijką szczątkową, ułożone na dolnej stronie odcinków w dwóch rzędach wzdłuż nerwu głównego. Zarodniki dojrzewają w miesiącach: lipiec – wrzesień.
Gatunki podobne
Roślina o urozmaiconych formach, która w stanie dojrzewania jest łatwa do odróżnienia od wietlicy samiczej: różni się tym, że ma kuliste kupki zarodni i szybko opadającą szczątkową zawijkę.

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit, geofit. Siedlisko: wilgotne i cieniste lasy. Lubi gleby kwaśne i wilgotne o małej zawartości wapnia. Występuje w piętrze leśnym regla dolnego, szczególnie w kosodrzewinie oraz na niżu w zespole kwaśnej buczyny. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Betulo-Adnostyletea i Ass. Athyrietum alpestris, gatunek wyróżniający dla Ass. Aceri-Fagetum[3].

PrzypisyEdytuj

  1. The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.