Otwórz menu główne

Wiktor Borowski (ur. 9 listopada 1905 w Warszawie jako Aron Berman[1], zm. 22 listopada 1976 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia, członek Centralnego Wydziału Zawodowego Komunistycznej Partii Polski, oficer polityczny ludowego Wojska Polskiego w stopniu porucznika, redaktor naczelny Życia Warszawy (1944-1951), zastępca redaktora naczelnego Trybuny Ludu (1951-1967), dziennikarz.

Wiktor Borowski
Aron Berman
Ilustracja
1928
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1905
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 22 listopada 1976
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1944–1945
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg LWP
Stanowiska oficer polityczny w 1 Armii Wojska Polskiego
Późniejsza praca redaktor naczelny „Życia Warszawy”, zast. redaktora naczelnego „Trybuny Ludu”
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Medal za Warszawę 1939–1945

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Był synem Michała (Eliasza), urzędnika prywatnego, młodszym bratem Bronisława Bermana, działacza KPP, zamordowanego w ZSRR w czasie "wielkiego terroru". Uczęszczał do Gimnazjum Zgromadzenia Kupców, skąd w 1921 wydalono go za działalność w kierowanym przez komunistów Klubie Młodzieży Robotniczej przy ul. Wolskiej. Od 1922 był członkiem Związku Młodzieży Komunistycznej w Polsce. W 1924 ukończył gimnazjum Związku Zawodowego Nauczycieli Polskich Szkół Średnich, a następnie podjął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1927 został relegowany z uczelni za działalność komunistyczną. W latach 1925–1929 należał do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. W latach 1925–1927 był redaktorem naczelnym „Głosu Robotniczego”.

Od 1926 należał do Komunistycznej Partii Polski, był członkiem Centralnego Wydziału Zawodowego. W 1928 został aresztowany w Łodzi, zwolniony pod koniec roku z braku dowodów. Objął wówczas funkcję sekretarza okręgu KPP polskiej części Górnego Śląska. W listopadzie 1929 ponownie aresztowany i, w kwietniu 1930, skazany na karę 6 lat więzienia. W 1931 został urlopowany ze względu na zły stan zdrowia, przechodząc natychmiast do nielegalnej pracy w KPP. W kwietniu 1932 przedostał się do ZSRR, gdzie pracował w przedstawicielstwie KPP w Moskwie. W maju 1933 nielegalnie powrócił do Polski, obejmując funkcję sekretarza okręgu radomskiego KPP.

W lipcu 1933 został aresztowany w Pionkach, w trakcie śledztwa podał „dwa fikcyjne pseudonimy nieistniejących członków partii, za co później sąd partyjny w więzieniu w Rawiczu ukarał go półrocznym zawieszeniem w prawach członka partii”[2]. W styczniu 1934 Sąd Okręgowy w Radomiu skazał go na 8 lat więzienia, a następnie dodatkowo w październiku 1934 na 3 miesiące więzienia za protest przeciw skuciu kajdankami.

Uwolniony z więzienia po agresji III Rzeszy na Polskę, uczestniczył w obronie Warszawy w oddziale przeciwpożarowym. Po kapitulacji miasta przedostał się na teren okupacji sowieckiej do Białegostoku, gdzie kierował biblioteką na kolei, a następnie w Stołpcach kierował szkołą dla dorosłych. Od 1941 był pracownikiem politycznym Państwowych Kursów Budowlanych w Wilnie. Po ataku Niemiec na ZSRR ewakuowany do Czuwaskiej ASRR.

W kwietniu 1944 zgłosił się do Ośrodka Uzupełnienia w Sumach. Był oficerem politycznym - zastępcą dowódcy 6 Pułku Artylerii Lekkiej 4 Dywizji Piechoty 1 Armii Wojska Polskiego d.s politycznych, a od lipca 1944 lektorem dywizji. Na jesieni 1944 został odkomenderowany do działań na warszawskiej Pradze, gdzie redagował „Biuletyn Praski”. W sierpniu 1944 przyjęty do Polskiej Partii Robotniczej.

Był inicjatorem powołania „Życia Warszawy”. Od 1944 do 1951 pełnił funkcję redaktora naczelnego gazety, i, według wspomnień współpracowników, udało mu się nadać jej "charakter w miarę bliski normalnemu człowiekowi", mimo panującej wówczas w Polsce atmosfery terroru stalinowskiego[3]. Od 1951 do 1967 pracował jako zastępca redaktora naczelnego w „Trybunie Ludu”. W latach 1945–1964 należał do władz Związku Zawodowego Dziennikarzy, a następnie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Był delegatem na II (1954) i III (1959) zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera D35, rząd 1, grób 11).

Życie prywatneEdytuj

Jego żoną była dziennikarka Janina Piotrowska (1920-2018). Ich synem jest Marek Borowski (ur. 1946), były marszałek Sejmu, założyciel i były przewodniczący Socjaldemokracji Polskiej.

OdznaczeniaEdytuj

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I (1955)[4] i II klasy, Medalem za Warszawę 1939-1945[5], a także Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego. T. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 1978, s. 293.
  2. Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego. T. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 1978, s. 294.
  3. "Wiktor Borowski był raczej nietypowym komunistą...był na pewno ideowym człowiekiem, przekonanym o słuszności obranej przez siebie drogi...ale sądzę, że był człowiekiem uczciwym, wolnym od dogmatów, słuchał innych. Borowski... brał ludzi chyba nawet z lasu, prosto z AK, a także z przedwojennej inteligencji, z arystokracji, z prasy przedwojennej, na przykład kapitana Maxa z "Polski Zbrojnej" czy Augusta Grodzickiego, co do których sympatii wobec komunizmu i Sowietów nie mógł mieć żadnych wątpliwości. Choć stalinowski pancerz "rewolucyjnej czujności" się zacieśniał i terror już się kładł cieniem na życie, starał się, aby wśród jego pracowników nie zapanował strach. Świństw nie lubił i do nich, na przykład do donosicielstwa, nie namawiał. Niełatwo jest dziś to ocenić, ale chyba w dużym stopniu dzięki Borowskiemu udało się nadać "Życiu Warszawy" charakter w miarę bliski normalnemu człowiekowi i stworzyć w redakcji atmosferę przyjazną, otwartą na świat i ludzi. W przystępach humoru Borowski miał zwyczaj mawiać:"Ja z was wszystkich zrobię porządnych komunistów". Byli tacy, którzy mówili, że jeżeli napotkają jeszcze kilku takich komunistów, jak Borowski, to się do partii zapiszą". Leopold Unger, Intruz (wspomnienia autobiograficzne; Prószyński i S-ka, 2001, ​​ISBN 83-7255-943-0​​).
  4. M.P. z 1955 r. nr 121, poz. 1590
  5. M.P. z 1946 r. nr 26, poz. 43
  6. Kurier Polski”, nr 256 z 26 listopada 1976, str. 2 (nekrolog)

GaleriaEdytuj