Otwórz menu główne

Wiktor Coj

radziecki muzyk koreańskiego pochodzenia

Wiktor Robiertowicz Coj (ros. Виктор Робертович Цой; ur. 21 czerwca 1962 w Leningradzie, zm. 15 sierpnia 1990 pod Tukums) – rockman pochodzenia koreańsko-rosyjskiego, żyjący w ZSRR, założyciel i lider grupy Kino.

Wiktor Coj
Ilustracja
Wiktor Coj (1986)
Imię i nazwisko Wiktor Robiertowicz Coj
Pseudonim Chińczyk
Data i miejsce urodzenia 21 czerwca 1962
Leningrad, ZSRR
Data i miejsce śmierci 15 sierpnia 1990 (28 lat)
35 km autostrady Sloka-Talsi, okolice Tukums, ZSRR (obecnie Łotwa)
Przyczyna śmierci Wypadek samochodowy
Instrumenty gitara
Typ głosu baryton
Gatunki rock, nowa fala, post punk, punk rock
Zawód śpiewak, kompozytor, poeta, autor tekstów, piosenkarz, gitarzysta, aktor, strażak, artysta, muzyk rockowy
Aktywność 1978–1990
Wydawnictwo AnTrop, Melodiya
Zespoły
Komora №6,

Automatyczne odpowiedniki, Garin i hiperboloidy, Kino

podpis

ŻyciorysEdytuj

Wiktor Coj był jedynym synem koreańskiego inżyniera, Robierta Maksimowicza Coja, i Walentiny Wasiljewnej Gusiewej, nauczycielki. W roku 1985 poślubił Mariannę Coj z domu Rodowanską, z którą miał syna Aleksandra "Saszę". W młodości uczęszczał do szkoły artystycznej oraz leningradzkiej Akademii Sztuk Pięknych, z której został wyrzucony w 1979 za słabe wyniki, po czym podjął się nauki rzeźby w drewnie. Muzycznymi inspiracjami Coja byli Władimir Wysocki oraz Michaił Bojarski. Ponadto jego idolem był Bruce Lee, którego wygląd i zachowanie naśladował. Mimo popularności, Coj wiódł proste i ubogie życie pracując jako palacz w kotłowni w miejscu swojego zamieszkania. Kotłownię tą muzyk nazywał Kamczatką, od czego wzięła się nazwa jednego z albumów grupy. Z uwagi na swój azjatycki wygląd muzyk był przez przyjaciół przezywany "Chińczykiem" (ros. Kитаец).

W 1982 roku wydał pierwszy album 45, który został nagrany z pomocą Borisa Griebienszczikowa, założyciela grupy Akwarium i jednego z pionierów rosyjskiego rocka[1][martwy link]. Po ukazaniu się tego i następnego albumu, zatytułowanego 46, Coj zyskał ogólnokrajową sławę. W roku 1983 uniknął służby w wojsku dzięki symulacji zaburzeń umysłowych, spędził półtora mięsiąca w szpitalu psychiatrycznym i otrzymał tzw. „biały bilet”[2][3]. Do śmierci Coja w 1990 roku jego grupa Kino wydała w sumie 7 albumów studyjnych[4].

Coj wystąpił w kilku filmach, z których najsłynniejsze to Assa oraz Igła. Jego muzykę macierzystej grupy Kino (Кино) wykorzystano w filmie Córki mafii[5].

 
Grób Coja w Petersburgu

Latem 1990 Coj przebywał na terenie Łotewskiej SRR, gdzie nagrywał materiały na swoją nową płytę. 15 sierpnia 1990 r. wracając z połowów trasą SlokaTalsi, w pobliżu miejscowości Tukums, Coj poniósł śmierć w wypadku samochodowym. Przyczyną kolizji było prawdopodobnie zmęczenie muzyka i zaśnięcie za kierownicą, po czym jego granatowy Moskwicz-2141 (państwowa tablica rejestracyjna I MM 68 32) wyjechał na przeciwległy pas ruchu i zderzył się czołowo z autobusem Ikarusa modelu 250. Stwierdzono, że Coj w ciągu 48 godzin przed wypadkiem nie spożywał alkoholu. Materiały, które nagrywał na terenach dzisiejszej Łotwy, zostały umieszczone na ostatniej, żałobnej płycie zespołu. Album ten odniósł wielki sukces w ZSRR, a Wiktor Coj został okrzyknięty legendą i najważniejszym symbolem radzieckiego undergroundu[6]. Coj spoczywa pochowany na Cmentarzu Bogosłowskim w Petersburgu[7][8].

O jego twórczości (w czasach późnego Breżniewa) opowiada nakręcony w 2018 roku film Lato w reżyserii Kiriłła Sieriebriennikowa.

Twórczość Coja i politykaEdytuj

 
Rosyjski znaczek pocztowy z 1999 r.

Coj starał się trzymać z dala od polityki[6], ale był członkiem Leningradzkiego Rock Klubu. Po Pieriestrojce rozeszło się powiedzonko: „Leningradzki Rock Klub rozwalił Związek Radziecki”[9]. We współczesnej Rosji Coj został oskarżony o szpiegostwo na rzecz USA. W kwietniu 2014 roku jeden z czołowych rosyjskich polityków Jewgienij Fiodorow opublikował nagranie wideo[10], w którym twierdzi, że piosenki zwerbowanego przez CIA agenta Wiktora Coja i zespołu Kino były pisane w Hollywood, a ich celem było „zlikwidowanie ZSRR”[11].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Informacje na temat Wiktora Coja na stronie Личность
  2. Тимур Нусимбеков: Виктор Цой. Легенда о последнем герое (ros.). arba.ru (wersja internetowa republikańskiego czasopisma społecznego Randewu, Алма-Ата), 6 март, 2003 (6 marca 2003 roku), Авторский проект Аэлиты Жумаевой и Дмитрия Пак при поддержке Марата Гельмана [dostęp 2014-09-04].
  3. В.Цой и группа Кино - "Транквилизатор" (ros.). Время Z. (Akredytowane w Radzie Najwyższej Ukrainy czasopismo dla elity intelektualnej społeczeństwa) [dostęp 2014-09-04].
  4. Официальная Oficjalna dyskografia (ros.)
  5. Various – Сестры (Музыка К Фильму) (ang.). [dostęp 2016-02-21].
  6. a b Beata Zieniewicz: AU, Zwuki Mu, Kino, Noize MC, Barto – wyższy stopień wtajemniczenia. Głos Rosji, 4 czerwca 2013, 14:48.
  7. Цой Виктор Робертович. Некрополь. Богословское кладбище
  8. Могилы знаменитостей. Цой Виктор Робертович (1962-1990)
  9. Юлия Идлис, Евгений Коган, Катя Щербакова. Рок в лицах. Члены Ленинградского рок-клуба — о том, как наступала эпоха перемен. „Russkij rieportior”. 18 (196), s. 47, 12-19 мая 2011. Moskwa: ЗАО «Группа Эксперт» (ros.). [dostęp 2014-09-06]. 
  10. Евгения Скибина: Единоросс назвал Цоя агентом ЦРУ, которому песни писали в Голливуде (ros.). Moskowskij Komsomolec, 16 апреля 2014 в 08:41. [dostęp 2014-09-12].
  11. Przyjaciele, zdrajcy i "sekta z Majdanu" - rosyjskie media pilnie śledzą, kto ma "krew na rękach". TVN24, 18 sierpnia 2014, 18:28. [dostęp 2014-09-06].