Otwórz menu główne

Wiktor Grosz, właściwie Izaak (Icchak) Medres (ur. 24 lipca 1907, zm. 9 stycznia 1956 w Warszawie) – polski publicysta lewicowy, dyplomata, generał brygady Wojska Polskiego i działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego, członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa[1].

Wiktor Grosz
Izaak Medres
generał brygady generał brygady
Data urodzenia 24 lipca 1907
Data i miejsce śmierci 9 stycznia 1956
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19431945
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg LWP
Stanowiska szef Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego
Późniejsza praca ambasador PRL w Czechosłowacji
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu II klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Medal za Warszawę 1939–1945 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Lenina

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Studiował na Politechnice Warszawskiej, był absolwentem Szkoły Dziennikarstwa. Tłumaczył też z angielskiego (Grey Owl, "Sejdżio i jej bobry", "Historia opuszczonego szałasu", "Pielgrzymi puszczy"; John Reed, "Dziesięć dni, które wstrząsnęły światem", używał pseudonimów Wojciech Bylina i Aleksander Dobrot). Od 1934 należał do Komunistycznej Partii Polski. Publikował w Czerwonym Sztandarze. Po wybuchu wojny znalazł się we Lwowie, a potem w Saratowie. Był współorganizatorem Związku Patriotów Polskich w Związku Radzieckim i 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Służył w LWP w stopniu pułkownika jako politruk współpracujący z NKWD[2]. W latach 1944–1945 pełnił funkcję szefa Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego. Był autorem poufnej instrukcji wyznaczającej nową politykę PPR i PKWN w wojsku, w której napisał: "Mamy liczne dowody zbieżności haseł głoszonych przez AK i propagandę Goebebelsa, mamy liczne dowody współdzialania AK-NSZ z bandami bulbowskimi i gestapo, nie pora więc okazywać im "zrozumienie", "szacunek" i tolerować "przywiązanie do przeszłości"[3]. Z wojska odszedł w stopniu generała brygady. Po wojnie pracował w MSZ, kierował Departamentem Prasy. W latach 1950-1954 był ambasadorem Polski w Czechosłowacji. Współpracował z Polskim Radiem, gdzie prowadził audycję "Naszym zdaniem". W latach 1954-1955 był członkiem Międzynarodowej Komisji Kontroli i Nadzoru w Kambodży. Pobyt w Kambodży opisał w książce "Przygoda dyplomatyczna" (PIW, 1957).

Urodzony w rodzinie żydowskiej jako syn inżyniera elektryka Rafała Medresa (zm. 4 marca 1934). Jego pierwszą żoną była Irena Grosz z domu Sznajberg (1907–1979), drugą Hanna Grosz z domu Wyszomirska (1916-1996).

Zmarł w Warszawie. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[4].

Odznaczenia i orderyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987.
  • Hanna Jędruszczak, Tadeusz Jędruszczak: Ostatnie lata Drugiej Rzeczypospolitej (1935-1939). Warszawa: Książka i Wiedza, 1970.
  • http://monitorpolski.gov.pl/MP/1946/s/26/43

PrzypisyEdytuj

  1. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. I, Warszawa 1998, s. 632.
  2. E.Kospath-Pawłowski, Sławomir Cenckiewicz "Długie ramię Moskwy", str.44
  3. Jerzy Ślaski, Skrobów. Dzieje obozu NKWD dla żołnierzy AK 1944-1945, Warszawa 1990, s. 20-21.
  4. Juliusz Jerzy Malczewski: Cmentarz komunalny (dawny wojskowy) na Powązkach. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1975, s. 11.
  5. M.P. z 1952 r. nr 9, poz. 77.
  6. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia. Warszawa: 2008, s. 93.