Otwórz menu główne

Wiktor IV (antypapież 1138)

antypapież w 1138 roku

Wiktor IV (właśc. Gregorio z Ceccano; ur. w Ceccano[1], zm. po 11 kwietnia 1139) – antypapież w okresie od marca do 29 maja 1138[2].

Wiktor IV
Gregorio
antypapież
Miejsce urodzenia Ceccano
Data śmierci po 11 kwietnia 1139
antypapież
Okres sprawowania marzec – 29 maja 1138
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia marzec 1138
Kreacja kardynalska najpóźniej 28 lutego 1102
Paschalis II
Kościół tytularny SS. XII Apostoli
Pontyfikat marzec 1138

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Gregorio pochodził z Ceccano[3]. Osiemnastowieczny historyk Lorenzo Cardella przypisywał mu przynależność do rzymskiego rodu Conti, na co jednak nie ma żadnych dowodów[4]. Był kapelanem lub skryptorem papieża Paschalisa II, który najpóźniej w 1102 roku[5] mianował go kardynałem-prezbiterem SS. XII Apostoli[1]. Był zdecydowanym zwolennikiem reformy gregoriańskiej. Na synodzie laterańskim w marcu 1112 należał do najbardziej radykalnych przeciwników, zawartego przez Paschalisa II rok wcześniej, traktatu z Ponte Mammolo, który przyznawał cesarzowi prawo do inwestytury[1]. Na synodzie tym traktat został wprawdzie unieważniony, jednak główni krytycy papieża (w tym Gregorio) zostali wkrótce po nim[6] usunięci z kurii i pozbawieni godności kardynalskiej[1]. Niedługo potem Paschalis II mianował Ugone d'Alatri nowym kardynałem SS. XII Apostoli[7].

Na rehabilitację Gregorio musiał czekać aż do wstąpienia na tron papieski Kaliksta II (1119-1124) – podczas dni kwartalnych w marcu 1123[8] odzyskał tytuł kardynalski[1]. Podpisywał bulle papieskie między 6 kwietnia 1123 a 19 kwietnia 1129[9]. Był legatem na Monte Cassino w celu przewodniczenia kapitule generalnej po usunięciu z urzędu opata Oderisio di Sangro (1126)[10]. W trakcie podwójnej papieskiej elekcji 1130 opowiedział się po stronie antypapieża Anakleta II, który był kandydatem frakcji "gregoriańskiej"[1]. Sygnował dekret wyborczy Anakleta II z 14 lutego 1130 oraz jego bulle z 27 marca 1130 i 8 lutego 1131. W listopadzie 1137 był jednym z legatów Anakleta II, broniących legalności jego pontyfikatu wobec króla Sycylii Rogera II[1].

Po śmierci Anakleta II (25 stycznia 1138), za zgodą króla Rogera II, został wybrany na jego następcę w połowie marca 1138[1]. Pod wpływem Bernarda z Clairvaux zrezygnował jednak z tytułu biskupa Rzymu i podporządkował się papieżowi Innocentemu II w dniu 29 maja 1138, po zaledwie 2 miesiącach pontyfikatu, kończąc w ten sposób w Kościele katolickim tzw. Schizmę Anakleta[2]. Innocenty II początkowo przywrócił mu godność kardynała SS. Apostoli[a], jednak na Soborze Laterańskim II w kwietniu 1139 deponował go z urzędu wraz z innymi byłymi stronnikami Anakleta II[1]. Jego dalsze losy nie są znane[1].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Podpisywał bulle Innocentego II między 21 czerwca 1138 a 11 kwietnia 1139

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 237-238. ISBN 83-06-02633-0.
  2. a b Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 86. ISBN 83-7006-437-X.
  3. Klewitz, s. 26.
  4. Brixius, s. 74.
  5. Hüls, s. 85, 150.
  6. Dokładna data pozbawienia kardynalatu Gregorio z Ceccano nie jet znana. Jeszcze 11 maja 1112 wystąpił on jako świadek na jednym z dokumentów Paschalisa II, podpisując się jako kardynał prezbiter SS. XII Apostoli, zob. Hüls, s. 150.
  7. Hüls, s. 151.
  8. Hüls, s. 152, 236 przyp. 3; Klewitz, s. 240-241; Brixius, s. 33.
  9. Hüls, s. 152.
  10. Hüls, s. 152; Klewitz, s. 249.

BibliografiaEdytuj

  • Rudolf Hüls, Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130, Tybinga 1977
  • Ian Struart Robinson, The Papacy 1073–1198. Continuity and Innovation, Cambridge University Press 1990
  • Hans Walter Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957
  • Johannes Matthias Brixius, Die Mitglieder des Kardinalkollegiums von 1130-1181, Berlin 1912