Wiktor Leśniewski

polski prawnik, polityk, minister

Wiktor Adam Leśniewski (ur. 23 grudnia 1886 w Warszawie, zm. 5 lipca 1963 w Warszawie) – polski prawnik, polityk, kierownik Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Narodowych II RP.

Wiktor Leśniewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

23 grudnia 1886
Warszawa, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

5 lipca 1963
Warszawa, Polska

kierownik Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Narodowych
Okres

od 29 grudnia 1929
do 16 stycznia 1930

Poprzednik

Karol Niezabytowski

Następca

Leon Janta Połczyński

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Komandorski Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Order Lwa Białego III klasy (Czechosłowacja) Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii
Grób Wiktora Leśniewskiego na cmentarzu Powązkowskim

Życiorys

edytuj

Urodził się w rodzinie inteligenckiej Teofila i Emilii z domu Vacqueret[1]. Uczęszczał do V Gimnazjum Państwowego w Warszawie, za udział w strajku szkolnym podczas rewolucji 1905 roku został relegowany. W semestrze zimowym 1905/1906 r. uczęszczał jako słuchacz nadzwyczajny na Wydział Matematyki przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie[1]. Ukończył prywatne Gimnazjum Chrzanowskiego, a egzamin maturalny złożył w Parnawie, w ówczesnej guberni inflanckiej. W latach 1907–1912 studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Petersburgu, po czym powrócił do Warszawy. Od 1 kwietnia 1917 do 30 czerwca 1918 pracował jako referent prawny w Departamencie Gospodarstwa Społecznego Tymczasowej Rady Stanu. Pracował także w Radzie Windykacji Strat Wojennych Tymczasowej Rady Stanu Tymczasowej Rady Stanu[2]. Pracował później w Ministerstwie Rolnictwa i Dóbr Koronnych (Dóbr Państwowych), kolejno jako radca ministerialny, naczelnik Wydziału Prezydialnego, dyrektor Departamentu Organizacyjnego. Od 14 maja 1928 do 1 kwietnia 1933 podsekretarz stanu[1].

II Rzeczpospolita

edytuj

Od 29 grudnia 1929 do 16 stycznia 1930 był kierownikiem ministerstwa w piątym rządzie Kazimierza Bartla[3]. Początkowo otrzymał nominację na szefa tego resortu. Powierzenie urzędnikowi funkcji ministra rolnictwa wydawało się jednak złamaniem tradycji obowiązującej od maja 1926 r., w myśl której na czele tego resortu, podobnie jak i Ministerstwa Reform Rolnych, stali każdorazowo przedstawiciele warstwy ziemiańskiej[3]. Dlatego też wywołało to protesty wpływowych przedstawicieli środowiska ziemiańskiego, które spowodowały, że premier zdecydował się na odwołanie Leśniewskiego, proponując mu w zamian urząd wiceministra. Ministrem rolnictwa został natomiast Leon Janta-Połczyński. Leśniewski należał do bliskich współpracowników Janty-Połczyńskiego, a ten wielokrotnie zapraszał go na przyjęcia w swoim majątku w Borach Tucholskich[3]. Już po zakończeniu kariery ministerialnej, gdy Leśniewski pełnił funkcję podsekretarza stanu, a Janta-Połczyński sprawował urząd ministra rolnictwa w gabinetach Walerego Sławka, Józefa Piłsudskiego, ponownie Sławka i Aleksandra Prystora, Leśniewski wielokrotnie zastępował go na posiedzeniach Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów[1]. Z kolei w marcu 1931 r. z inicjatywy Janty-Połczyńskiego powołany został do życia Związek Rolników z Wyższym Wykształceniem na czele z Leśniewskim, który miał być organem eksperckim w sprawie edukacji rolniczej[3]. W 1930 r., w związku z wprowadzonymi przez MR zmianami przy zakupie drewna pochodzącego z lasów państwowych Leśniewski wraz z Adamem Loretem, ówczesnym kierownikiem Departamentu Lasów Państwowych MR, zostali oskarżeni w artykułach prasowych, inspirowanych przez przedsiębiorstwa korzystające dotąd z monopolu w handlu z drewnem, o czerpanie osobistych korzyści z nowej procedury. Zarzuty te nie zostały jednak potwierdzone[1].

W 1933 odszedł ze służby państwowej. Był następnie dyrektorem Związku Izb i Organizacji Rolniczych RP. Z ramienia związku uczestniczył wówczas w pracach przygotowawczych nad projektami rozporządzeń w zakresie uporządkowania długów rolniczych[3]. W latach 1933-1939 piastował stanowisko prezesa Komisji Artykułów Zwierzęcych przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu, wiceprezesem Rady Nadzorczej Państwowego Banku Rolnego, prezesem Komitetu Parku Narodowego w Pieninach[1].

II wojna światowa i PRL

edytuj

Podczas okupacji niemieckiej pracował w Radzie Głównej Opiekuńczej (RGO) jako zastępca przewodniczącego sekcji kwalifikacji i rozdziału świadczeń. Uczestniczył w pracach Biura Ziem Zachodnich Delegatury Rządu na Kraj, gdzie zajmował się zagadnieniem przyszłego osiedlenia ludności polskiej na te tereny[3].

Po zakończeniu wojny i powstaniu Ministerstwa Ziem Odzyskanych Leśniewski został w nim konsultantem sekcji siewnej. Pełnił również funkcję konsultanta do spraw organizacyjno-prawnych Państwowych Nieruchomości Ziemskich[3]. W październiku 1947 został bezpodstawnie aresztowany, a następnie – w 1949 – został skazany na dożywotnie więzienie. W maju 1955 został zwolniony, a w 1960 zrehabilitowany[1].

Zmarł 5 lipca 1963 r. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 141-2-5)[4].

Życie prywatne

edytuj

Leśniewski od 4 października 1913 był żonaty z Zofią Marią Jankowską, z którą miał córkę Irenę Quirini oraz syna Andrzeja[1].

Ordery i odznaczenia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b c d e f g h Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939 [online], polona.pl [dostęp 2023-10-13] (pol.).
  2. Włodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 223.
  3. a b c d e f g Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939 [online], polona.pl [dostęp 2023-10-19] (pol.).
  4. Cmentarz Stare Powązki: KRZYŚ QUIRINI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19].
  5. a b c d e f Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 421.
  6. M.P. z 1930 r. nr 260, poz. 351 „za zasługi w zakresie ustawodawstwa rolniczego oraz organizacji administracji rolnictwa”.
  7. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 26.

Bibliografia

edytuj