Otwórz menu główne

Wilanówka – rzeka, lewostronny dopływ Wisły[1]. Ma długość 14,2 km, przepływa przez powiat piaseczyński (gminę Konstancin-Jeziorna) oraz Warszawę. Wilanówka do lat 50. XX w. była dolnym odcinkiem rzeki Jeziorki, kiedy to postanowiono o sztucznym skróceniu jej biegu w rejonie Obórek (Jeziorka została skierowana bezpośrednio do Wisły[2]). Obecnie Wilanówka w Warszawie jest w istocie zanikającym i zarastającym ciekiem wodnym. Niski stan wody w Wilanówce spowodował jej odcięcie od Stawu Zawadowskiego w Wilanowie i ma negatywny wpływ na poziom wód gruntowych rezerwatu łęgowego Morysin, który opływa od wschodu. Ciek nie ma naturalnego, bezpośredniego połączenia z Wisłą – w rejonie jej ujścia wybudowano kanały i urządzenia doprowadzające i odprowadzające wodę z Wisły do warszawskiej Elektrociepłowni Siekierki.

Wilanówka
Ilustracja
Wilanówka na wysokości Kępy Latoszkowej
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja woj. mazowieckie
Rzeka
Długość 14,2 km
Ujście
Recypient Wisła (dawne naturalne ujście, obecnie zmodyfikowane)
Miejsce Warszawa, rejon Elektrociepłowni Siekierki
Wysokość ok. 80 m n.p.m.
Współrzędne 52°11′37″N 21°06′10″E/52,193611 21,102778
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Według Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych (PRNG) nazwa Wilanówka obejmuje obecnie część cieku wodnego zaczynającą się od syfonu pod Jeziorką[3][4]. Do syfonu ciek ten nosi nazwę Kanał Habdziński[2][4]. Jego wody zasilają Wilanówkę[2]. Za miejsce ujścia Wilanówki uważany jest brzeg Wisły[3].

Największym dopływem Wilanówki jest Potok Służewiecki (poniżej Jeziora Wilanowskiego nazywany Kanałem Sobieskiego).

Pozostałościami dawnego koryta Wilanówki są:

  • Łacha Siekierkowska, zalądowana, w rejonie dawnego ujścia Wilanówki istniejącego jeszcze na początku XX wieku[2][5]. Część autorów uważa, że przed rozpoczęciem pod koniec XIX wieku regulacji mającej roztokowy charakter Wisły nie była ona końcowym odcinkiem Wilanówki, ale lewą, mniej aktywną odnogą Wisły, do której uchodziła Wilanówka[6][a].
  • zakole Wilanówki ("Stara Wisła") w rejonie Lisów o promieniu ok. 1 km[7]. Nazwą Stara Wisła określa się również znajdującą się po drugiej stronie Wisły łachę odcinającą od brzegu rzeki Kępę Wieloryb[2].

Rzeka płynie w opuszczonym zakolu Wisły, przy jego krawędzi[2].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Magnuszewski 2012[6] nie używa nazwy "Łacha Siekierkowska", ale "odnoga siekierkowska", "lewe ramię".

PrzypisyEdytuj

  1. Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2014-04-01].
  2. a b c d e f Zdzisław Biernacki: IV. Geomorfologia i wody powierzchniowe. W: Wisła w Warszawie. Warszawa: Biuro Zarządu m.st. Warszawy, Wydział Planowania Przestrzennego i Architektury, Opracowanie graficzne, druk i oprawa: Dom Wydawniczy ELIPSA, 2000, s. 22-70. ISBN 83-907333-7-4. [dostęp 2014-10-18].
  3. a b Państwowy Rejest Nazw Geograficznych (PRNG). Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (CODGiK).
  4. a b Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Mapa topograficzna w skali 1:10 000
  5. Topografičeskaâ karta Carstva Pol'skago; Topograficzna karta Królestwa Polskiego; Carte topographique du Royaume de Pologne. Oddział Korpusu Topografów (armii rosyjskiej) do Pomiarów Królestwa Polskiego; Kwatermistrzostwo Generalne Wojska Polskiego, 1839–[1843]. [dostęp 2015-07-01].
  6. a b Artur Magnuszewski, Piotr Kuźniar, Borys Bednarek: II. Ekspertyza hyfrologiczno–hydrotechniczna. W: Projekt „Ochrona siedlisk kluczowych gatunków ptaków Doliny Środkowej Wisły w warunkach intensywnej presji aglomeracji warszawskiej” (LIFE09 NAT/PL/000264). 12-2012, s. 135-211. Jednostka projektowa: Halcrow Group Oddział w Polsce Sp. z o.o.
  7. Zdzisław Biernacki: Wisła i jej dolina w środowisku przyrodniczym Warszawy. W: Zdzisław Biernacki (red.), Józef Kazimierski (red.), Andrzej Wróblewski (red.) i in.: Środowisko przyrodnicze Warszawy. Wyd. pierwsze. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 117-158. ISBN 83-01-09049-9.

Linki zewnętrzneEdytuj