Otwórz menu główne

Wilczak czechosłowacki[4][5] – rasa psów, należy do I grupy psów pasterskich i zaganiających, sklasyfikowana w sekcji psów pasterskich, do której zaliczają się owczarki i inne psy pasterskie z wyłączeniem szwajcarskich psów do bydła[6]. Podlega próbom pracy[7].

Wilczak czechosłowacki
Rep z Pohraniční stráže.jpg
Wilczak czechosłowacki
Inne nazwy Czechoslovakian Wolfdog,
Ceskoslovenský Vlciak[1]
wilczur czechosłowacki[2][3]
Kraj patronacki Słowacja
Wymiary
Wysokość suki min 60 cm ,
psy min 65 cm
Masa suki około 30 kg, psy 35-40 kg
Klasyfikacja
FCI Grupa I, Sekcja 1,
nr wzorca 332
AKC FSS (Foundation Stock Service)
Wzorce rasy
FCIAKC
Para czechosłowackich wilczaków
11 letni samiec wilczaka czechosłowackiego
Młody wilczak czechosłowacki

Rys historycznyEdytuj

Wilczak czechosłowacki jest jedną z dwóch ras (druga to Saarlooswolfhond) zarejestrowanych w FCI, a będących krzyżówkami psa i wilka. Pierwsze dokonane przez Czechów próby krzyżowania wilka eurazjatyckiego (pochodzącego z rejonu Karpat) z owczarkiem niemieckim miały miejsce w 1955 r. Celem było sprawdzenie, czy poprzez skrzyżowanie psa z wilkiem można poprawić stan zdrowia, odporność i wytrwałość psów, oraz możliwość ich wykorzystania w służbie w czechosłowackiej straży granicznej Pohraniční stráž[8]. Pierwszy miot przyszedł na świat 26 kwietnia 1955 r. w stacji hodowlanej prowadzonej przez wojsko w Libějovicach. Było to możliwe dzięki współpracy wojskowych specjalistów i Czechosłowackiej Akademii Nauk. Pierwszy zapis wzorca został opracowany w 1966 r. przez inż. K. Hartla na podstawie wyhodowanych czterech finalnych generacji krzyżówek. Do powstania rasy wykorzystano 2 samce i 2 samice wilka[8].

W roku 1981 r. rasa została wpisana do księgi ras Czeskiego Związku Hodowców. W 1982 r. w Brnie powstał ogólnokrajowy Klub Hodowców rasy wilczak czechosłowacki, z siedzibą w Pradze. Klub ustalił nazwę rasy, długoterminową koncepcję i plan hodowli, oraz standardy oceny przydatności hodowlanej psów[8][9].

Wzorzec rasy został przyjęty przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) 13 czerwca 1989 roku w Helsinkach. Wzorzec zapisano i opublikowano 28 kwietnia 1994 roku pod numerem 332. Za kraj pochodzenia uznano Czechosłowację, a rasa została w klasyfikacji FCI zaliczona do 1 grupy[6].

Po rozpadzie Czechosłowacji, Czesko-Morawska Unia Kynologiczna i Słowacka Wspólnota Kynologiczna zawarły umowę (4 lipca 1993 r.), w której ustaliły że patronat nad rasą przyjmuje Republika Słowacka. Na konferencji w Meksyku w 1999 r. uznano, że rasa spełnia wszystkie kryteria niezbędne do ostatecznego jej uznania[8].

WyglądEdytuj

Budowa i ruchEdytuj

 
Dymorfizm płciowy

Wilczak czechosłowacki to pies o mocnej budowie i wielkości powyżej średniej o kształcie prostokątnym. Pod względem kształtu ciała, ruchu, struktury sierści oraz koloru sierści i maski jest podobny do wilka. Długość ciała powinna mieścić się w indeksie 111 (stosunek długości tułowia do wysokości w kłębie 10:9). Symetryczna i dobrze umięśniona głowa, przypomina kształtem klin. Proporcje kufy do długości czaszki powinny wynosić 1:1,5. Oczy ma bursztynowe, skośne. Uszy wilczaka są krótkie, trójkątne, stojące i cienkie (tzn. nie dłuższe jak 1/6 wysokości w kłębie). Uzębienie silne (duże zęby trzonowe, duże kły). Przednie kończyny są proste, suche i dłuższe (o długości równej 55% wysokości w kłębie). Przyjęty standard opisuje wyraźny dymorfizm płciowy[10] – minimalna wysokość w kłębie dla samca to 65 cm, dla suki 60 cm, zaś waga dla samca minimum 26 kg, a dla suki minimum 20 kg[1][11][9]. Wilczak w ruchu ma być lekki, harmonijny, jego kłus powinien być przestrzenny, a sam pies powinien jakby płynąć muskając delikatnie łapami ziemi. Rodzaje ruchu dzielimy, na stęp, amble, inochód, kłus, galop, cwał, gdzie w tempie dwutaktowego inochodu i kłusa występuje charakterystyczne sznurowanie.

Szata i umaszczenieEdytuj

Wilczak czechosłowacki budową, wyglądem i umaszczeniem powinien przypominać wilka europejskiego. Wzorzec dopuszcza kolor żółtawoszary lub srebrzystoszary z charakterystycznym jasnym pyskiem (maską), jasną sierścią na dolnej części szyi i na przedniej części klatki piersiowej. Dopuszczalne jest również umaszczenie ciemnoszare z jasną maską[1][11][9]. Włos powinien być prosty, dobrej jakości tzn. niełamliwy, odpowiedniej długości do danej części ciała, z naturalnym połyskiem. Wierzchnia część włosa powinna tworzyć płaszcz, który chroni zwierzę przed wychłodzeniem organizmu i stanowi ochronę podczas ataku. Sierść na pysku, głowie, uszach i łapach jest zdecydowanie krótsza i tworzy gładką i gęstą okrywę włosową. W tych miejscach podszerstek, który jest charakterystyczny dla pozostałej części ciała, prawie nie występuje. Latem zwierzęta mają zdecydowanie mniej podszerstka niż zimą. Włos okrywowy na pozostałej części ciała powinien być dłuższy i tworzyć wizualnie wrażenie jednolitej powierzchni. Najważniejsze u wilczaka czechosłowackiego tak jak u wilka, jest owłosienie szyi. Szyja winna być gęsto pokryta okrywą włosową, z bardzo gęstym podszerstkiem. Przeprowadzone badania wykazały bardzo dobrą izolacyjność sierści. W sierści wilczaka czechosłowackiego można znaleźć aż pięć różnych odmian włosa[12].

Zachowanie, charakter i użytkowośćEdytuj

Wzorzec rasy podaje wiodące cechy pożądane u wilczaka czechosłowackiego. Zachowanie/temperament: żywotny, bardzo aktywny, wytrzymały, pojętny o szybkich reakcjach. Nieustraszony i odważny, podejrzliwy. Bezgranicznie oddany swojemu panu. Odporny na warunki zewnętrzne. Wszechstronnie użytkowy. Cechy niepożądane, określane jako wady, to: agresja lub nadmierna płochliwość[1][11].

Wilczaki są wytrzymałe fizycznie, ale mało odporne na stres. Doskonale odczytują emocje człowieka. Pomimo ścisłego związku stadnego z właścicielem, zachowują indywidualność i nieprzewidywalność zachowań. Istotnym jest ustalenie hierarchii w ludzko-psim stadzie[5].

Od wilczaka jako psa użytkowego wymaga się sprawności i wytrzymałości. Bieg wytrzymałościowy na dystansie 40 km, jest jednym z wymogów hodowlanych na Słowacji, a przez FCI uznawany jest jako próba pracy uprawniająca do otrzymania certyfikatu użytkowości i Międzynarodowego Championa Piękności C.I.B. Biegi na dystansie 70 i 100 km uprawniają do uzyskania tytułu Międzynarodowego Championa Pracy C.I.P. Psy tej rasy próbują swoich sił również w innych sportach takich jak posłuszeństwo, obrona, czy ratownictwo, ale zdaniem wielu osób odziedziczone po wilkach takie cechy jak czujność i podejrzliwość, utrudniają im koncentrację, a co za tym idzie osiągnięcie doskonałych wyników sportowych. [10]

Zdrowie i pielęgnacjaEdytuj

Rasa psów nie jest kłopotliwa w utrzymaniu czystości. Sierść okrywowa posiada naturalną barierę ochronną, obiegowo nazywaną „samoczyszczącą”. Nie wymagają zabiegów pielęgnacyjnych. W okresie intensywnego linienia potrzebują wyczesywania obfitego podszerstka i włosa okrywowego (szczególnie osobniki żyjące w domu, mieszkaniu). Sporadyczne zabiegi pielęgnacyjne to: czyszczenie uszu, obcinanie pazurów (uzależnione od tego, po jakim podłożu pies się porusza). Rasa nie jest obciążona chorobami o podłożu genetycznym. Występują nosicielstwa w zakresie DM, DW, HD, ale według dostępnych statystyk zachorowalność wynosi poniżej 5%. Średni wiek życia to około 12 lat[13].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d FCI-Standard N° 332: Czechoslovakian Wolfdog (Ceskoslovenský Vlciak). , 1999-09-03. The Fédération Cynologique Internationale (ang.). 
  2. Janusz Siatkowski, Mieczysław Basaj: Słownik czesko-polski. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 1135. ISBN 978-83-214-1451-5.
  3. Mikuláš Stano, Ferdinand Buffa: Słownik słowacko-polski. Warszawa; Bratysława: Wiedza Powszechna; Slovenské pedagogické nakladatel'stvo, 1988, s. 745. ISBN 83-214-0661-0.
  4. Jakub Szymkowiak. Hierarchia dominacji u psów. , 2011. Wydział Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (pol.). 
  5. a b Agata Słomińska. „Hodowla i biologia wilczaka czechosłowackiego w Polsce”. , 2013. Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (pol.). 
  6. a b Breeds nomenclature (ang.). The Fédération Cynologique Internationale. [dostęp 2014-02-05].
  7. Wykaz Ras Związku Kynologicznego w Polsce (pol.). Związek Kynologiczny w Polsce. [dostęp 2014-02-19].
  8. a b c d ing. Karel Hartl, Jindřich Jedlička: Československý vlčák. Brno: Loba ve spolupráci s Klubem chovatelů československého vlčáka, 1996, s. 75. ISBN 80-239-1107-4. (cz.)
  9. a b c Jindřich Jedlička: Československý vlčák standard. Club Cane Lupo Cecoslovacco: 2008. (ang.)
  10. a b Przyjaciel Pies nr 7/2014 P. Mirosław Redlicki. Okiem sędziego: Czechosłowacki wilczak. (pol.). 
  11. a b c Związek Kynologiczny w Polsce. Tłumaczenie wzorca rasy Czechoslovakian Wolfdog. (pol.). 
  12. Prof. MVDr. Vladimir Komarek. Psí chlupy. „Pes přítel člověka”. 3, 2000. Pražská vydavatelská společnost s.r.o.. ISSN 0231-5424 (cz.). 
  13. Czechoslovakian Wolfdogs Wolfdog-Healthinfo

BibliografiaEdytuj

  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 293. ISBN 83-7073-122-8.
  • Karel Hartl, Jindřich Jedlička: Československý vlčák. Praga: Loba we współpracy z Klubem chovatelů československého vlčáka, 1996, s. 75. ISBN 80-239-1107-4.
  • Carolina de Homem Christo: Il fascino del lupo. Cane lupo cecoslovacco. Altea, 2011, s. 223. ISBN 978-88-903982-8-5.
  • Nicole Wilde: Wolfdogs A-Z Behavior, Training & More. Phantom Publishing.
  • Janusz Siatkowski, Mieczysław Basaj: Słownik czesko-polski. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0575-4.
  • Mikuláš Stano, Ferdinand Buffa: Słownik słowacko-polski. Bratysława: Słowackie wydawnictwa pedagogiczne, 1988. ISBN 83-214-0661-0.