Otwórz menu główne

Wileńska szkoła malarska

tendencje malarskie

Wileńska szkoła malarska – tendencje malarskie rozwijające się na przełomie XVIII i XIX wieku na Uniwersytecie Wileńskim. Ich źródłem była twórczość Franciszka Smuglewicza, który od 1797 kierował nowo powstałą przy uniwersytecie Katedrą Rysunku i Malarstwa. Dołączyli do niego klasycysta Jan Rustem (jako adiunkt w 1798[1]) i Andrzej Le Brun. Kształcenie artystyczne włączono w zakres nauczania uniwersyteckiego w wyniku upadku mecenatu królewskiego, a wraz z nim Malarni Królewskiej w Warszawie[2]. Smuglewicz stworzył pierwsze programy nauczania rysunku i malarstwa, kładąc jednocześnie nacisk na stronę teoretyczną i ogólne wykształcenie artysty[1]. Joseph Saunders, grafik angielski, od 1810 pełniący funkcję kierownika wileńskiej katedry, jako pierwszy w Europie prowadził na uniwersytecie wykłady z historii sztuki. Uprawiano tutaj malarstwo historyczne i portret, ale też pejzaż, malarstwo rodzajowe i alegoryczne. Wilno stało się w tym czasie głównym ośrodkiem artystycznym w ówczesnej Rzeczypospolitej. Okres świetności zakończył się wraz z powstaniem listopadowym, kiedy to zlikwidowano uniwersytet.[2]

Uczniami Franciszka Smuglewicza byli między innymi: Józef Oleszkiewicz, Józef Peszka, Maciej Topolski i Mateusz Tokarski[3]. O jego wpływie na polską sztukę pisze Stefan Kozakiewicz w Malarstwie polskim (1976)[1][4]:

Quote-alpha.png
Nie tylko na przełomie obu stuleci, ale daleko w głąb pierwszej połowy wieku XIX wpływ malarstwa rodzajowego, a zwłaszcza kompozycji historycznych Smuglewicza na młode pokolenie malarzy aspirujących do stworzenia sztuki narodowej był bardzo wielki; rozszedł się nawet szerzej niż oddziaływanie Norblina, bo objął wszystkie ośrodki naszego kraju w początkach XIX wieku: nie tylko Warszawę i Wilno, gdzie mieszkał kolejno Smuglewicz, ale także Kraków i Lwów.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Muzeum Narodowe w Warszawie, Krzysztof Załęski: wystawa W kręgu wileńskiego klasycyzmu, biogram Franciszka Smuglewicza.
  2. a b Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Sztuk Pięknych: Historia
  3. Nasz Dziennik: Piotr Czaski-Sziler, Franciszek Smuglewicz – malarz i pedagog.
  4. Stefan Kozakiewicz: Malarstwo polskie. T. 3: Oświecenie, klasycyzm, romantyzm. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Auriga”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe w Warszawie, 1976, s. 35.