Otwórz menu główne

Willa Basnera w Sopocie – jedna z trzech najbardziej charakterystycznych rezydencji położonych w Sopocie nad brzegiem morza, przy ul. Chrobrego 48, róg al. Wojska Polskiego, nazywanej też przez mieszkańców al. Prominentów, należąca do zamożnego kupca zbożowego, handlarza nieruchomościami i kolekcjonera dzieł sztuki Friedricha Basnera (1869-1936). Inne nazwy willi: Dom Basnera, Sopocki Malbork i Willa Cadena.

Willa Basnera
Obiekt zabytkowy nr rej. 1020 z 15.02.1988[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość Sopot
Adres ul. Chrobrego 48
Typ budynku rezydencja
Styl architektoniczny neogotycki
Architekt Adolf Bielefeldt
Inwestor Frederich i Emma Basner
Kondygnacje 4
Rozpoczęcie budowy 1909
Ukończenie budowy 1910
Odbudowano 2000
Pierwszy właściciel Frederich Basner (1910-1933)
Kolejni właściciele Gerhard Behrend von Grass (1933-)
Polskie Radio
Urząd Miasta Sopotu (1951-1994)
Lucjan Myrta (1994-1998)
Obecny właściciel Wojciech Gawdzik (1998-)
Położenie na mapie Sopotu
Mapa lokalizacyjna Sopotu
Willa Basnera
Willa Basnera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Willa Basnera
Willa Basnera
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Willa Basnera
Willa Basnera
Ziemia54°26′29,760″N 18°34′27,480″E/54,441600 18,574300

Architekt Adolf Bielefeldt zaprojektował bryłę budynku nawiązując do architektury Pałacu Wielkiego Mistrza na zamku malborskim, parter przeznaczając do celów ekspozycyjnych, którą zrealizowano w latach 1909-1910 przy ówczesnej Wäldchenstrasse 48.

Rezydencja mieściła najbogatsze (np. w 1925 łącznie kilka tysięcy eksponatów)[2] prywatne zbiory znajdujące się na wschód od Berlina, składające się z kolekcji przede wszystkim dzieł rzemiosła artystycznego, w tym mebli, wyrobów złotniczych i fajansów, oraz z obrazów malarzy włoskich, flamandzkich i niemieckich, w dużej mierze pochodzących z zasobów gdańskich. Zbiory te były udostępniane dla zwiedzających[3]. Światowy kryzys gospodarczy zmusił właścicieli do sukcesywnej jej wysprzedaży (1927-1935). Jednym z nabywców było Muzeum Miejskie w Gdańsku (Stadtmuseum Danzig). W 1933, po śmierci Basnera, który zmarł po przeziębieniu, jakiego nabawił się po morskiej kąpieli, właścicielem rezydencji został Gerhard von Grass (1891–1975). W tym okresie willa pełniła funkcję pensjonatu.[4]

Po II wojnie światowej willa pełniła rolę rządowej rezydencji wypoczynkowej, siedziby gdańskiej rozgłośni Polskiego Radia, przedszkola nr 1 (1951-1994), prywatnej rezydencji Lucjana Myrty (1994-1998), siedziby firmy „Cadena” (1998-), obecnie SMT Shipmanagement and Transport Gdynia Ltd Sp. z o.o. (2011-).

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Hanna Domańska: Opowieści Sopockich Kamienic, Polnord Oskar Gdańsk 2005, 176 s., ​ISBN 83-89923-07-6
  • Janusz Miliszkiewicz: Tropem skarbów Basnera, dwumieś. "cenne, bezcenne, utracone", nr 6/2000, Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów Warszawa, [w:] [2]
  • Małgorzata Buchholz-Todoroska: Upadek kolekcjonera, Kuryer Sopocki z 6 stycznia 2011 [3]
  • Małgorzata Buchholz-Todoroska: Dom Friedricha Basnera, [w:] Architektura willi i rezydencji sopockich, projektanci, inwestorzy i użytkownicy w latach 1870-1945, tom 1, Muzeum Sopotu 2017, s. 36

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 24.02.2014].
  2. dr Heinrich Wichman: Kunst und Kunsthandwerk im Hause Basner in Zoppot (Sztuka i Rzemiosło w domu Basnera w Sopocie), Danzig 1925, 171 s., [w:] [1], katalog zbiorów
  3. Nieznany dziennik gdańskiego kupca i kolekcjonera. "To skarb"
  4. Małgorzata Buchholz-Todoroska: Dom Friedricha Basnera, [w:] Architektura willi i rezydencji sopockich, projektanci, inwestorzy i użytkownicy w latach 1870-1945, tom 1, Muzeum Sopotu 2017, s. 36