Wincenty Rutkowski

wojskowy polski
Ten artykuł dotyczy polskiego oficera artylerii. Zobacz też: inne osoby noszące nazwisko Rutkowski..

Wincenty Rutkowski[1] ps. „Haszysz”, „Żwan”, „Kujawa” (ur. 17 lipca 1895 w Słońsku, w pow. inowrocławskim, zm. 1953 w Zakładzie Karnym we Wronkach) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego.

Wincenty Rutkowski
„Haszysz”, „Żwan”, „Kujawa”
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1895
Słońsko
Data i miejsce śmierci 1953
Zakład Karny Wronki
Przebieg służby
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svgArmia Wielkopolska
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Wolność i Niezawisłość
Jednostki 237 Pułk Artylerii Lekkiej
10 Dywizjon Artylerii Konnej
24 Pułk Artylerii Lekkiej
Inspektorat AK Podkarpacie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
powstanie wielkopolskie
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Późniejsza praca urzędnik
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Srebrny Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Był synem Wojciecha Rutkowskiego, rolnika, i Łucji z Walczaków. Za mówienie po polsku w szkole w Słupsku, został na dwa tygodnie zaaresztowany przez Niemców. Uczęszczał do gimnazjum w Inowrocławiu a potem w Poznaniu, gdzie 22 czerwca 1915 r. został wcielony do niemieckiego wojska do 237 pułku artylerii lekkiej w Białogardzie i przydzielony na front francuski. Walczył pod Lasem Argońskim, pod Vienne-Varennes i pod Verdun, został ranny. Po wyleczeniu, wysłano go na front rosyjski i po bitwie po Sarmogoniem został odznaczony Krzyżem Żelaznym II kl. W kwietniu walczył na froncie francuskim pod Saint Quentin, a potem na Reine. Po podejrzeniu o dezercję uciekł z więzienia do Ojczyzny.

29 grudnia 1918 r. włączył się do organizacji powstańczych w powstaniu wielkopolskim. Za zdobycie stacji kolejowej w Radziwiłłowie dostał Krzyż Waleczny 22 maja 1919 r. Za udział w wojnie polsko-bolszewickiej odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy 30 sierpnia 1920 r.

W latach 1921–1924 pełnił służbę w 1 pułku artylerii górskiej w Nowym Sączu[2][3]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 13. lokatą w korpusie oficerów artylerii[4]. 12 lutego 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski awansował go z dniem 1 stycznia 1923 roku na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1921 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów artylerii[5]. W listopadzie 1924 roku został przydzielony do 4 Dywizji Kawalerii we Lwowie na stanowisko adiutanta dowódcy artylerii konnej dywizji[6][7]. Do kwietnia 1934 roku pełnił służbę w 10 dywizjonie artylerii konnej w Jarosławiu[8][9]. W kwietniu 1934 został przeniesiony do 24 pułku artylerii lekkiej w Jarosławiu z równoczesnym przydziałem do Wojskowego Sądu Rejonowego Jarosław, na okres od 1 maja 1934 do 30 kwietnia 1936 roku[10]. Na stanowisku oficera sądowego Wojskowego Sądu Rejonowego Jarosław pozostawał do 1939. W międzyczasie został przeniesiony do korpusu oficerów administracji[11].

Od 1940 roku, w czasie okupacji niemieckiej był komendantem Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Przemyśl. W 1944 roku, w czasie akcji „Burza”, dowodził Inspektoratem AK Podkarpacie (SanokJasłoKrosnoBrzozów), na którego bazie odtworzona została 22 Dywizja Piechoty AK. W latach 1945–1946 stał na czele organizacji „NIE” i WiN. W latach 1946–1947 był komendantem Okręgu Śląsko-Dąbrowskiego WiN, a w 1947 roku komendantem Okręgu „Wybrzeże” WiN. Aresztowany, śledzony przez UB, sądzony, poniósł śmierć w Zakładzie Karnym we Wronkach.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Wincenty II Rutkowski”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko.
  2. Spis oficerów 1921 ↓, s. 329, 853, tu jako Wincenty Stefan Rutkowski.
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 775, 830.
  4. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 215.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 lutego 1923 roku, s. 103.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 123 z 21 listopada 1924 roku, s. 689.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 81, 695, 754.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 424, 481.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 201, 722.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 175.
  11. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 874.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 36.

BibliografiaEdytuj