Otwórz menu główne
Struktura chemiczna witamin K1, K2 i K3

Witaminy K – grupa związków chemicznych, będących pochodnymi 2-metylo-1,4-naftochinonu. Organizm człowieka potrzebuje około 125 µg witaminy K na dobę. W organizmie podlega ona procesowi regeneracji w wątrobie w cyklu witaminy K. Może być również produkowana przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym[1].

Spis treści

NaturalneEdytuj

Do witamin K zalicza się dwie naturalne (rozpuszczalne w tłuszczach):

  • witamina K1 (fitomenadion, fitonation, filochinon i inne), która w pozycji trzeciej posiada resztę fitylową.
  • witamina K2 (menachinon-6, farnochinon), która w pozycji trzeciej posiada resztę difarnezylową lub inne grupy izoprenowe.

SyntetyczneEdytuj

Otrzymuje się również szereg pochodnych syntetycznych (rozpuszczalne łatwiej w tłuszczach lub rozpuszczalne w wodzie) np.witamina K3 (menadion)

Funkcja biochemicznaEdytuj

Główne znaczenie witamin K polega na udziale w procesach posttranslacyjnej γ-karboksylacji białek PIVKA, a konkretniej reszt kwasu glutaminowego w tych białkach w pozycji γ. Witamina K uczestniczy w tej reakcji jako kofaktor γ-karboksylazy. Warunkuje to:

Oprócz tego witaminy te biorą udział w procesach glikozylacji.

Funkcje witamin K w organizmieEdytuj

Funkcje witamin K w organizmie:

Skutki niedoboruEdytuj

Niedobór witamin K powoduje:

Niedobór witamin K jest przyczyną choroby krwotocznej noworodków(ang.) (VKDB, z ang. vitamin K deficiency bleeding), której zapobiega się podawaniem witaminy K[4][5]. Dane kliniczne wskazują, że jednorazowy zastrzyk domięśniowy bezpośrednio po urodzeniu jest znacznie skuteczniejszy niż wielodniowe podawanie doustne[5]. W Polsce taki sposób postępowania wprowadzono w 2016 roku[4].

Skutki nadmiaruEdytuj

Nadmiar witamin K może powodować:

Produkty zawierające witaminy KEdytuj

Witaminy K mogą być wytwarzane przez saprofitującą florę jelitową; występują też w wielu produktach spożywczych, takich jak brokuły, selery zwyczajne[6], rzepa, szpinak, ogórek, mniszek lekarski[7], sałata, kapusta właściwa, lucerna, morszczyn, a także w owocach awokado, również w ziemniakach, jajkach, jogurcie, serze, wątrobie, oleju sojowym i szafranowym.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Informacje o korzystnym wpływie wskazanych w artykule suplementów diety oparte były o fałszywe dane kliniczne. Artykuł został wycofany przez głównego autora w roku 2018[3].

PrzypisyEdytuj

  1. serwisy.gazeta.pl/zdrowie – Fitochinon – K
  2.   Yoshihiro Sato i inni, Menatetrenone and vitamin D2 with calcium supplements prevent nonvertebral fracture in elderly women with Alzheimer's disease, „Bone”, 36 (1), 2005, s. 61-68, DOI10.1016/j.bone.2004.09.018, PMID15664003 (ang.).
  3.   Yoshihiro Sato i inni, RETRACTED: Menatetrenone and vitamin D2 with calcium supplements prevent nonvertebral fracture in elderly women with Alzheimer's disease, „Bone”, 106, 2018, s. 213, DOI10.1016/j.bone.2017.10.007, PMID29150013.
  4. a b Teresa Jackowska, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Profilaktyka krwawienia z niedoboru witaminy K. Zalecenia Konsultanta Krajowego w dziedzinie Pediatrii i Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (2016), „Pediatria Polska”, 91 (6), s. 602–605, DOI10.1016/j.pepo.2016.10.003.
  5. a b   Mauri Witt i inni, Prophylactic Dosing of Vitamin K to Prevent Bleeding, „Pediatrics”, 137 (5), 2016, e20154222, DOI10.1542/peds.2015-4222, PMID27244818 (ang.). + Errata, „Pediatrics”, 138 (4), 2016, e20162475, DOI10.1542/peds.2016-2475, PMID27940894.
  6. Full Report (All Nutrients): 11143, Celery, raw (Apium graveolens) (ang.). W: National Nutrient Database for Standard Reference Release 28 [on-line]. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service. [dostęp 2016-12-12].
  7. Nutrition Facts and Analysis for Dandelion greens, raw, nutritiondata.self.com [dostęp 2016-05-24].