Witold Kamieniecki

polski historyk, dyplomata

Witold Kamieniecki (ur. 9 marca 1883 w Warszawie, zm. 9 marca 1964 w Łodzi) – polski historyk, dyplomata, senator RP, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, wolnomularz.

Witold Kamieniecki
Ilustracja
Foyografia z 1929
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1883
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 marca 1964
Łódź
Senator II, III kadencji (II RP)
Okres od 1928
do 1935
Przynależność polityczna BBWR
Odznaczenia
Order Trzech Gwiazd III klasy (Łotwa)

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Feliksa i Marii z Raczyńskich. Uczęszczał do V Gimnazjum w Warszawie oraz do gimnazjum w Baku, w latach 1902-1907 studiował historię, filozofię i historię literatury na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1906 obronił na UJ pracę doktorską Od elekcji do koronacji Stefana Batorego. Był m.in. asystentem Seminarium Historycznego UJ (1909-1910), kierownikiem Gabinetu Geograficzno-Historycznego Akademii Umiejętności w Krakowie (1909-1910), wicedyrektorem Biblioteki Ordynacji Krasińskich w Warszawie (1910-1914). Początek I wojny światowej spędził na Litwie, w związku z czym nie przyjął propozycji objęcia katedry na Uniwersytecie Warszawskim (1915).

Pełnił funkcję wicedyrektora Departamentu Spraw Politycznych w Tymczasowej Radzie Stanu oraz kierownika Komitetu Litewskiego (1917-1918)[1]. Od kwietnia do sierpnia 1917 r. wchodził (jako przedstawiciel Departamentu Spraw Politycznych) w skład Komisji Archiwalnej Tymczasowej Rady Stanu[2]. W 1918 był prezesem Związku Budowy Państwa oraz zastępcą szefa Departamentu Ogólnego Rady Regencyjnej. W kwietniu 1919 wspólnie z Wacławem Sieroszewskim prowadził rokowania z delegacją Taryby Litewskiej w Warszawie, we wrześniu-październiku 1920 brał udział w negocjacjach o zawieszenie broni w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1919-1922 zasiadał w Sejmie Ustawodawczym, był członkiem (od lipca 1919) Narodowego Zjednoczenia Ludowego. Członek Komisji Rewizyjnej Straży Kresowej w 1920 roku[3]. Od lipca 1920 do 1922 był ministrem pełnomocnym RP na Łotwie. W latach 1928-1935 sprawował mandat senatora z ramienia Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Ograniczył działalność polityczną po procesie brzeskim[1].

Niezależnie od działalności publicznej zajmował się dydaktyką. W latach 1916-1917 wykładał historię ustroju Polski na Politechnice Warszawskiej. W 1919 pracował jako nauczyciel historii w szkołach w Białymstoku. W 1926 habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim z historii Europy Wschodniej; w latach 1932-1937 wykładał historię polityczną Polski i Litwy w Studium Dyplomatycznym we Lwowie. W 1938 powrócił do pracy w Bibliotece Ordynacji Krasińskich w Warszawie, tym razem na stanowisko dyrektora; lata II wojny światowej spędził w swoim majątku w Barchowie koło Łochowa. Po wojnie pracował przez dwa lata (1946-1948) jako docent w Katedrze Historii Powszechnej Średniowiecznej Uniwersytetu Warszawskiego[1].

Od 1914 był członkiem rzeczywistym, a od 1950 członkiem zwyczajnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Należał również do Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie, Towarzystwa Badań Międzynarodowych, brał udział w pracach Komitetu Kasy im. Mianowskiego. Został odznaczony m.in. łotewskim Orderem Gwardii I klasy[1].

Zainteresowania naukowe Witolda Kamienieckiego obejmowały historię średniowieczną Litwy oraz filozofię. Zgromadził materiały do dziejów osadnictwa w Wielkim Księstwie Litewskim. Analizował wpływ zakonu krzyżackiego na ustrój średniowiecznej Litwy. Opracował oryginalny system filozoficzny, w którym za elementy niezbędne uznał śmierć (konieczną do rozwoju pokoleń) oraz niewiedzę (jako bodziec do poszukiwań ludzkich). Współpracował z pismami "Przegląd Współczesny", "Dzień Polski", "Życie Nowogródzkie". Ogłosił m.in.:

  • Pobyt króla Jana Zapolyi w Polsce (1907),
  • Zjazd Jędrzejowski w roku 1576 (1908),
  • Rozwój własności na Litwie w dobie przed I Statutem (1914),
  • Geneza państwa litewskiego (1915),
  • Litwa a Konstytucja 3 maja (1917),
  • Państwo litewskie w XV wieku (1918),
  • Idea jagiellońska (1930),
  • Polska nad Bałtykiem (1934),
  • Społeczeństwo litewskie w XV wieku (1947),
  • O metodzie porównawczej w historii (1948)[1].

Był wolnomularzem[4].

OdznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Biogramy uczonych polskich, część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O (red.) A. Śródka, P. Szczawiński, Wrocław 1984.
  • Hass L., Ambicje, rachuby, rzeczywistość : wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928, Warszawa 1984.
  • Rybarski A., Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 1-14.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Biogramy uczonych polskich, część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O, (red.) A. Śródka i P. Szczawiński, Wrocław 1984, s. 33-35.
  2. A. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 4.
  3. Joanna Gierowska-Kałłaur, Straż Kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka., w: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej XLIV, s. 22.
  4. L. Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość : wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928, Warszawa 1984, s. 366.
  5. Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 316.