Witold Kruk-Ołpiński

polski fizyk

Witold Kruk-Ołpiński (ur. 1908 we Lwowie, zm. 1973 w Westfield) – polski matematyk, fizyk i psycholog, nauczyciel akademicki, pełnił obowiązki rektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej w 1954 roku. Ze względu na przenosiny siedziby tej uczelni z Wrocławia do Opola w 1954 roku określany mianem organizatora wielkiej przeprowadzki 1954 roku[1].

Witold Kruk-Ołpiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1908
Lwów
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 1973
Westfield
Zawód, zajęcie matematyk, fizyk, psycholog, wykładowca akademicki
Tytuł naukowy doktor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Uczelnia Uniwersytet Wrocławski,
Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu
Stanowisko docent,
nauczyciel akademicki

ŻyciorysEdytuj

Młodość i wykształcenieEdytuj

Urodził się w 1908 roku w polskiej rodzinie inteligenckiej we Lwowie, gdzie odebrał staranne wykształcenie, uczęszczając do tamtejszego gimnazjum. Po jego ukończeniu studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Warszawskim, a od 1938 roku psychologię w Instytucie Psychologicznym Uniwersytetu Genewskiego[2]. Przygotowując się do pisania pracy dyplomowej przez pewien czas przebywał na stypendium naukowym w Cambridge. Należał do poliglotów, będąc oczytanym w literaturze niemieckiej, angielskiej i francuskiej. Na przełomie lat 19321933 był na stypendium doktoranckim w Wiedniu, gdzie otrzymał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w dziedzinie psychologii. W 1934 roku przeprowadził nostryfikację dyplomu doktorskiego na Uniwersytecie Warszawskim oraz podjął pracę jako psycholog w szkolnictwie[3].

Praca we WrocławiuEdytuj

Po zakończeniu II wojny światowej przez pewien czas był zarządcą Zamku Królewskiego na Wawelu, a następnie przeniósł się do Wrocławia, gdzie został adiunktem w Katedrze Psychologii Ogólnej Uniwersytetu Wrocławskiego. Będąc współpracownikiem prof. Mieczysława Kreutza wykładał również w Instytucie Pedagogicznym ZNP, a gdy placówka ta została wchłonięta przez WSP, związał się na stałe z tą uczelnią. W 1948 roku przez kilka miesięcy przebywał na stypendium w ONZ w Nowym Jorku (Stany Zjednoczone). Na WSP pełnił funkcję dziekana Wydziału Matematyczno-Fizycznego[4].

Po przenosinach WSP do OpolaEdytuj

Podczas zapadnięcia decyzji o przeprowadzce WSP do Opola został mianowany przez ministra oświaty pełniącym obowiązki rektora i głównym koordynatorem przeprowadzki uczelni[5]. Akcja ta trwała do końca sierpnia 1954 roku. W jej wyniku uczelnia otrzymała nowy gmach po byłym Liceum Pedagogicznym przy ul. Luboszyckiej 3, w którym zlokalizowano bazę dydaktyczną uczelni, rektorat oraz bibliotekę główną. Poza tym WSP dysponowała w tym czasie trzema akademikami, liczącymi łącznie 350 miejsce, przy liczbie studentów równej 450[6].

Po przenosinach uczelni do Opola pełnił funkcję adiunkta na WSP. Należał do najbardziej popularnych postaci w tutejszym środowisku akademickim. Jako dydaktyk potrafił swoją wiedzą humanistyczną zaciekawić studentów, pomimo iż miał wadę wymowy. Należał także do aktywnych członków PZPR, uchodząc za żelaznego dyskutanta we wszystkich zebraniach ogólnouczelnianych. W 1955 roku przez 10 miesięcy, brał udział w pracach Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych w Korei. Pełnił funkcję prorektora WSP w Opolu latach 19511961[7]. Często wyjeżdżał z różnymi wykładami gościnnymi za granicę[4]. Zmarł podczas jednego z nich 24 sierpnia 1973 roku w Westfield w Stanach Zjednoczonych[4]. Jego prochy zostały sprowadzone do Polski[8].

Został pochowany na cmentarzu św. Rodziny we Wrocławiu[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Protokoły posiedzeń Senatu WSP, Protokół z 3 VI 1954 r.
  2. Nicieja ↓, s. 25.
  3. Nicieja ↓, s. 26.
  4. a b c Nicieja ↓.
  5. Nicieja ↓, s. 23.
  6. Nicieja ↓, s. 24.
  7. Nicieja ↓, s. 61.
  8. Z. Łomny, Witold Kruk-Ołpinski, [w:] "Kwartalnik Opolski" 1974, nr 2, s. 5-8.
  9. [1]

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Nicieja: Alma Mater Opoliensis: ludzie, fakty, wydarzenia. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2004.

poprzednik:
-
Dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego WSP w Opolu
1950-1954
następca:
Rościsław Oniszczyk
Poprzednik
Stanisław Rospond
Pełniący obowiązki rektora WSP we Wrocławiu
1954
Następca
Jan Zborowski