Otwórz menu główne

Witold Szabłowski

polski dziennikarz i reportażysta

Witold Szabłowski (ur. 1980 w Ostrowi Mazowieckiej) – polski dziennikarz i reportażysta, laureat Nagrody Dziennikarskiej Parlamentu Europejskiego[1]. Od 2006 roku związany z „Gazetą Wyborczą” i „Dużym Formatem[2]. Wcześniej pracował między innymi w TVN24. Szabłowski zajmuje się przede wszystkim Turcją, gdzie mieszkał i studiował blisko rok[3]. Jako jeden z niewielu polskich pisarzy wydał książkę w „Penguin Random House”[4].

Witold Szabłowski
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1980
Ostrów Mazowiecka
Zawód, zajęcie dziennikarz

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Ostrowi Mazowieckiej. Ukończył Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, studiował również politologię w Stambule[5].

Jako stażysta CNN Türk objechał całą Turcję[6]. W Polsce karierę dziennikarską rozpoczynał w TVN24. W 2006 roku dołączył do Gazety Wyborczej jako najmłodszy reporter w zespole Dużego Formatu[5]. Pracował tam do 2016. Od 2018 związany jest z redakcją Dzień dobry TVN[7], a od kwietnia 2019 prowadzi autorską audycję poświęconą podróżowaniu w radiu „Newonce”[8].

W 2006 był pierwszym Polakiem, który w tureckiej Malatyi rozmawiał z rodziną Mehmeta Ali Agcy, zamachowca, który próbował zabić papieża Jana Pawła II[9]. Dotarł też do mniej znanego Orala Celika, organizatora zamachu, który również strzelał do polskiego papieża[10]. W 2008 roku otrzymał nagrodę Melchiora za 2007 rok, w kategorii Inspiracja Roku, za „nawiązanie do najlepszej szkoły reportażu – ukazanie nieznanego oblicza Turcji, rzetelną dokumentację, oszczędny, ale obrazowy język”[11].

Także w 2008 roku otrzymał wyróżnienie w konkursie Amnesty International[12] dla autorów najlepszych tekstów poświęconych tematyce praw człowieka za artykuł To z miłości, siostro, który ukazał się w Dużym Formacie. Tekst opowiadał o dramacie kobiet z Turcji, które padły ofiarami gwałtów oraz „honorowych zabójstw”, także tych, które dopuściły się „grzechu” decydowania o swoim losie[5].

W 2010 roku był pierwszym dziennikarzem z Europy, który dotarł do Aung San Suu Kyi, dzisiejszej premier Birmy, po jej wyjściu z aresztu domowego. Pomógł mu w tym Lech Wałęsa. W tym samym roku wyszła jego pierwsza książka, Zabójca z miasta moreli. Reportaże z Turcji (Czarne, Wołowiec 2010), za którą dostał Nagrodę im. Beaty Pawlak[13] i nominację do Nagrody Literackiej Nike 2011[14][15]. Angielskie wydanie wyróżniono nagrodą brytyjskiego PEN Clubu[potrzebny przypis], a „World Literature Today” wyróżniło ją jako jedno z godnych odnotowania tłumaczeń w 2013 roku na ten język[16].

W 2012 roku otrzymał specjalne wyróżnienie od jury nagrody im. Anny Lindh za artykuły o emigracji z Albanii do krajów Unii Europejskiej i o wychodzeniu Albanii z komunizmu[17]. By je napisać, sam nielegalnie przeszedł przez zieloną granicę. „Z pozoru lekkie i zabawne, ale jeśli lepiej się w nie wczytać, okazują się bardzo głębokie” – napisało o jego tekstach jury[potrzebny przypis], któremu przewodniczył francuski filozof Edgar Morin.

Jego napisana z Izabelą Meyzą książka Nasz mały PRL. Pół roku w M-3 z trwałą, wąsami i maluchem (Znak, Kraków 2012) to zapis eksperymentu. Para przeniosła się na pół roku do bloku z wielkiej płyty, zrezygnowała z internetu i telefonów komórkowych; Szabłowski stawał w kolejkach, wysyłał pocztówki i pisał teksty na maszynie. Wszystko po to, aby w 2011 roku doświadczyć życia w Polsce z 1981 roku[5].

W 2014 roku wydał książkę Tańczące niedźwiedzie (Agora), będącą zbiorem reportaży mówiących o środkowoeuropejskiej drodze do wolności. Orlando Figes, recenzent The New York Review of Books nazwał ją perłą[18][19], a Timothy Garton Ash z Foreign Affairs stwierdził, że to jakby „Milan Kundera zrobił remake Tańczącego z wilkami[20]. Tańczące niedźwiedzie zostały wybrane jedną z najlepszych książek roku 2018 przez największe amerykańskie radio, NPR[21], a w 2019 otrzymały nominację do The Edward Stanford Travel Writing Awards jako jedyna nie-angielska książka[22][23].

W 2016 Szabłowski opublikował reportaż Sprawiedliwi zdrajcy. Sąsiedzi z Wołynia poświęcony Ukraińcom ratującym Polaków na Wołyniu (Znak). W tym samym roku książka została uhonorowana Nagrodą „Newsweeka” im. Teresy Torańskiej[24].

W 2018 roku ukazało się nowe wydanie Zabójcy z miasta moreli zatytułowane Merhaba (Wydawnictwo W.A.B.) i wzbogacone subiektywnym słownikiem turecko-polskim autora. Na jesień 2019 zapowiedziano publikację w Polsce i USA jego kolejnej książki Kucharze dyktatorów. Jest ona opisywana jako reportaż na temat kucharzy, którzy gotowali dla największych tyranów XX i XXI wieku[25][26].

NagrodyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Polski dziennikarz laureatem Nagrody Dziennikarskiej Parlamentu Europejskiego, europarl.europa.eu, 14 października 2010 [dostęp 2019-06-17].
  2. http://info.wyborcza.pl/temat/wyborcza/witold+szabłowski, info.wyborcza.pl [dostęp 15.06.2019]
  3. O Turcji opowiada Witold Szabłowski, autor „Zabójcy z miasta moreli”, podroze.se.pl [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  4. Szabłowski w Penguin Random House, Instytut Książki, 15 grudnia 2015 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  5. a b c d Witold Szabłowski – Życie i twórczość, Culture.pl [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  6. Witold Szabłowski nagrodzony, https://www.granice.pl, 14 października 2011 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  7. Ruszamy z nowymi cyklami w Dzień Dobry TVN!, Dzień Dobry TVN, 19 lutego 2018 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  8. Paweł Dembowski, Wojewódzki, Gessler i Szabłowski w Newonce.radio, Press.pl, 19 marca 2019 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  9. Merhaba, Mądre Książki, 29 maja 2018 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  10. Witold Szabłowski, Oral Celik – wspólnik Agcy z placu św. Piotra, gazetapl, 13 lipca 2011 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  11. a b Melchior dla „Gazety”, Wyborcza.pl, wyborcza.pl, 8 kwietnia 2008 [dostęp 2019-06-17].
  12. a b Tomasz Wiaderek, Jacek Żakowski z nagrodą Amnesty International, Press.pl, 30 maja 2008 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  13. a b Witold Szabłowski zdobył nagrodę im. Beaty Pawlak, ksiazki.wp.pl, 13 października 2011 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  14. a b Witold Szabłowski, "Zabójca z miasta moreli", Culture.pl [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  15. a b Nagroda Nike 2011. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-19].
  16. WLT’s 75 Notable Translations 2013, World Literature Today, 10 grudnia 2013 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  17. a b Winners of the 2012 Edition, Anna Lindh Foundation [dostęp 2019-06-17].
  18. Orlando Figes, Dancing Bears, @orlandofiges, 2018 [dostęp 2019-06-17], Cytat: Dancing Bears: my piece on Witold Szabłowski's jewel of a book is in the latest edition of @nybooks (ang.).
  19. Orlando Figes, Dancing in Chains, 19 lipca 2018, ISSN 0028-7504 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  20. Timothy Garton Ash, Life After Liberation, „Foreign Affairs” (January/February 2019), 29 stycznia 2019, ISSN 0015-7120 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  21. Rose Friedman i inni, NPR’s Book Concierge: Our Guide To 2018’s Great Reads, apps.npr.org, 27 listopada 2018 [dostęp 2019-06-17].
  22. Daniel Trilling shortlisted for the Stanford Dolman Travel Book of the Year Award, Curtis Brown, 11 stycznia 2019 [dostęp 2019-06-17].
  23. a b World-Class Shortlist Announced for the Edward Stanford Travel Writing Awards 2019, Edward Stanford Travel Writing Awards [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  24. a b Nagroda "Newsweeka" dla książki "Sprawiedliwi zdrajcy" Witolda Szabłowskiego, Culture.pl, 22 listopada 2016 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  25. Agata Szwedowicz, Nowości książkowe w 2019 roku, dzieje.pl, 29 grudnia 2018 [dostęp 2019-06-17] (pol.).
  26. Agencja Autorska Autograf, www.agencjaautograf.pl [dostęp 2019-06-17].
  27. Literacka Nagroda Europy Środkowej "Angelus" 2011 - półfinał, Culture.pl [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  28. Reporter TVP z nagrodą Kapuścińskiego, www.tvp.info, 5 grudnia 2013 [dostęp 2019-06-17] (pol.).