Wittstock/Dosse

Wittstock/Dossemiasto w północno-wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Ostprignitz-Ruppin.

Wittstock/Dosse
Ilustracja
Widok na Stare Miasto z wieży kościoła Mariackiego
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Brandenburgia
Powiat Powiat Ostprignitz-Ruppin
Powierzchnia 417,2 km²
Wysokość 65 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

14 131[1]
34 os./km²
Nr kierunkowy 03394
Kod pocztowy 16909
Tablice rejestracyjne OPR
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa konturowa Brandenburgii, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wittstock/Dosse”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Wittstock/Dosse”
Ziemia53°10′N 12°29′E/53,166667 12,483333
Strona internetowa
Portal Niemcy

GeografiaEdytuj

Wittstock leży nad rzeką Dosse (Doszą), ok. 20 km na wschód od miasta Pritzwalk.

NazwaEdytuj

Urzędowa forma nazwy jest dwuczłonowa, przy czym drugi wyraz zapisywany po ukośniku; potocznie nazwę miasta skraca się do samego Wittstock.

W średniowieczu nazwa miasta pojawia się w formie Wiztok (1271), Witzstock (1284), Witstock (1441). Etymologia ludowa wywodziła ją z dolnoniemieckiego witt „biały” + stock „kłącze”, w rzeczywistości nazwa ta ma pochodzenie słowiańskie, od połabskiego vysoka „wysoka”[2]. W języku polskim notowana jako Wysoka[3].

HistoriaEdytuj

 
Panorama miasta na rycinie z XVII wieku

Jest to dawna średniowieczna osada słowiańska Wysoka[3], wzmiankowana po raz pierwszy w dokumentach w 946[4]. W 1248 miejscowość otrzymała prawa miejskie, a w 1251 pieczęć miejską[4]. W miejscu dawnego grodu słowiańskiego powstał średniowieczny zamek biskupi i od 1271 do 1548 miasto było rezydencją biskupią[4], w herbie miasta do dziś jest zawarta postać biskupa[5]. W 1409 miasto nawiedziło trzęsienie ziemi, a w 1495 i 1716 pożary[4].

W czasie wojny trzydziestoletniej w 1636 stoczona została tu bitwa, w której Szwecja zwyciężyła połączone siły cesarsko-saskie. Od 1701 miasto znajdowało się w składzie Królestwa Prus, a od 1871 w granicach Cesarstwa Niemieckiego.

Od kwietnia do lipca 1933 w podmiejskiej osadzie Alt-Daber (obecnie w granicach miasta) mieścił się obóz koncentracyjny KZ Alt-Daber, jeden ze starszych niemieckich obozów koncentracyjnych[6]. Po likwidacji obozu jego więźniów osadzono w obozie koncentracyjnym Oranienburg[6]. W ostatnich tygodniach II wojny światowej – 23 kwietnia 1945 – w lesie w dzisiejszej północnej części miasta Niemcy zorganizowali tymczasowy obóz koncentracyjny dla 16 tysięcy więźniów ewakuowanych w marszu śmierci z obozu Sachsenhausen[7]. Większość więźniów opuściła obóz 29 kwietnia, natomiast więźniowie pozostawieni w obozowym szpitalu zostali wyzwoleni 1 maja przez wkraczającą Armię Czerwoną[7]. Dziś w miejscu dawnego obozu znajdują się muzeum oraz pomnik upamiętniający ofiary. Po wojnie miasto weszło w skład radzieckiej strefy okupacyjnej, a od 1949 do 1990 należalo do Niemiec Wschodnich. Do 1994 w mieście był ulokowany garnizon radziecki[4].

DemografiaEdytuj

Wykres zmian populacji miasta w granicach z 2013 r. od 1875 r.:
 

ZabytkiEdytuj

Zabytki Starego Miasta[8]:

  • Rynek z ratuszem
  • Kościół Mariacki
  • Zamek biskupi
  • Muzeum Wojny Trzydziestoletniej
  • Kościół Ducha Świętego
  • Mury miejskie
  • Brama Gröpertor
  • Beginaż

SportEdytuj

W mieście ma siedzibę klub żużlowy MSC Wölfe Wittstock, występujący w polskiej 2. Lidze Żużlowej. Mieści się tu stadion Heidering Wittstock.

 
Dworzec kolejowy

Osoby urodzone w Wittstock/DosseEdytuj

Współpraca międzynarodowaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Bevölkerung im Land Brandenburg nach amtsfreien Gemeinden, Ämtern und Gemeinden 31. Dezember 2019
  2. Dieter Berger, Geographische Namen in Deutschland, Dudenverlag, Mannheim 1993, s. 279.
  3. a b ks. Stanisław Kozierowski: Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. T. Zeszyt IIA. Poznań: 1937, s. 31.
  4. a b c d e Stadt Wittstock/Dosse (niem.). [dostęp 2020-07-08].
  5. Wappen der Stadt Wittstock/Dosse (niem.). [dostęp 2020-07-08].
  6. a b Jörg Osterloh, Kim Wünschmann: ... der schrankenlosesten Willkür ausgeliefert: Häftlinge der frühen Konzentrationslager 1933-1936/37. Campus Verlag, 2017, s. 176.
  7. a b April 1945 Death March and Forest Camp (ang.). [dostęp 2020-07-08].
  8. Die Wittstocker Altstadt (plan Starego Miasta)