Wodospady Wiktoriiwodospady na rzece Zambezi, na granicy Zimbabwe i Zambii. Wodospady powstały wskutek wlewania się wody z rzeki do szczelin tektonicznych, które powstają w Afryce, rozrywając kontynent na dwie części. Przed przybyciem Europejczyków na te tereny zwane były Mosi-oa-Tunya, co w języku lokalnego plemienia Kololo oznacza Mgła, która grzmi.

Wodospady Wiktorii
Ilustracja
Wodospady Wiktorii
Kontynent Afryka
Państwo  Zambia
 Zimbabwe
Typ uskok/kaskadowy
Wysokość 108 m
Liczba strug 1
Średni przepływ 1088 m³/s
Rzeka zasilająca Zambezi
Położenie na mapie Zambii
Mapa lokalizacyjna Zambii
Wodospady Wiktorii
Wodospady Wiktorii
Ziemia17°55′28″S 25°51′18″E/-17,924444 25,855000
Mosi-oa-Tunya / Wodospady Wiktorii[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Państwo  Zambia
 Zimbabwe
Typ przyrodniczy
Spełniane kryterium VII, VIII
Numer ref. 509
Region[b] Afryka
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1989
na 13. sesji

Odkrycie i historiaEdytuj

Odkryte w 1855 roku przez szkockiego misjonarza i badacza Davida Livingstone’a, który wówczas powiedział o nich: Widok tak piękny, że muszą się w niego wpatrywać aniołowie w locie (scenes so lovely must have been gazed upon by angels in their flight)[1].

Wodospady Wiktorii uważane są za jeden z siedmiu naturalnych cudów świata[2]. Znajdują się na terenie Parku Narodowego Wodospadów Wiktorii (Victoria Falls National Park) i od 1989 są wpisane na listę dziedzictwa światowego UNESCO[3].

HydrologiaEdytuj

Wodospady Wiktorii składają się z trzech części:

  • Głównej,
  • Wschodniej,
  • Tęczowej.

Wysokość spadku wody wynosi 108 m, szerokość wodospadu 1,7 kilometra[2].

W sezonie szczytowym w każdej sekundzie przetacza się przez wodospad ponad 9 tysięcy metrów sześciennych wody. Według Urzędu ds. Rzeki Zambezi przepływ w wodospadach Wiktorii od 1958 r. wynosił od 390 do 10 000 metrów sześciennych na sekundę. Pod koniec 2019 r. przepływ wynosił zaledwie 252 metry sześcienne na sekundę i był najniższy od ostatnich 25 lat. Z powodu suszy w Afryce Południowej i globalnych zmian klimatu wielkość tego jednego z największych wodospadów na świecie znacznie się zmniejszyła[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Livingstone discovers Victoria Falls, 1855 (ang.). EyeWitness to History, www.eyewitnesstohistory.com, 2000. [dostęp 2011-12-25].
  2. a b Victoria Falls (ang.). Seven Natural Wonders. [dostęp 2011-12-25].
  3. Mosi-oa-Tunya / Victoria Falls (ang.). UNESCO World Heritage Centre. [dostęp 2011-12-25].
  4. Mało wody w wodospadzie, w: ttg Dziennik turystyczny, 2019-12-18 [1]

Linki zewnętrzneEdytuj