Otwórz menu główne

Wojciech Sołtys (ur. 7 kwietnia 1925 w Dursztynie, zm. 28 lipca 1995 w Nowym Targu) – polski historyk, nauczyciel.

Wojciech Sołtys
Data i miejsce urodzenia 7 kwietnia 1925
Dursztyn
Data i miejsce śmierci 28 lipca 1995
Nowy Targ
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Zawód, zajęcie historyk
Narodowość  Polska
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Wydział Historyczny
Stanowisko nauczyciel
Rodzice Walenty, Maria
Małżeństwo Jadwiga
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Odznaka „Zasłużony dla Sanoka” Złota Odznaka ZNP

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie góralskiej jako syn Walentego i Marii, z domu Polak. Po czterech latach nauki ukończył szkołę podstawową w rodzinnym Dursztynie w 1936, po czym jako stypendysta Towarzystwa Przyjaciół Spisza i Oraw przeprowadził się do Warszawy, gdzie ukończył 5. i 6. klasę szkoły podstawowej, następnie zaliczył pierwszy rok nauki w gimnazjum im. Józefa Poniatowskiego, zaś dalszą edukację przerwał wybuch II wojny światowej. Podczas okupacji niemieckiej uczył się w słowackich gimnazjach (Kieżmark, Lewocza, Preszów). W 1945 zdał maturę w Liceum Humanistycznym w Nowym Targu, a następnie od 1945 do 1949 studiował historię na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1949 zamieszkał w Sanoku, gdzie został skierowany nakazem pracy[1]. Od tego roku był nauczycielem w Technikum Finansowym Państwowego Liceum Administracyjno-Handlowego (prowadził lekcje historii oraz z konieczności także wychowania fizycznego będąc powojennym pionierem w tym przedmiocie w szkole[2]; wraz z nim pracę w tej szkole rozpoczęła jego żona Jadwiga, nauczycielka geografii, pochodząca z ziemi brzozowskiej[3])[4]. Od 1953 do 1985 był nauczycielem historii w sanockich szkołach mechanicznych (późniejszy Zespół Szkół Mechanicznych). W tym okresie był dwa razy wicedyrektorem ds. pedagogicznych (1953-1954 i 1978-1983). W szkole prowadził kółko historyczne[5]. Organizował sesje i uroczystości upamiętniające. W 1984 przeszedł na emeryturę, po czym przez rok pracował w formie dochodzącej. Od 1985 do 1995 w formie półetatowej pracował jako archiwista w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Był autorem prac historycznych z najnowszej historii Sanoka[6].

Został członkiem Towarzystwa Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka, komitetu 800-lecia Sanoka, był wiceprezesem zarządu oddziału powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Działał w sekcji historycznej Ośrodka Metodycznego w Sanoku. Był w pierwszym składzie redakcyjnym „Gazety Sanockiej – Autosan” w 1974[7]. Publikował m.in. w wydaniach „Rocznika Sanockiego” (oraz współpracował w redakcji[8]), „Materiałach Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, „Tygodniku Sanockim”, rzeszowskim kwartalniku „Profile”[9]. Poświęcił publikacje wspomnieniowe nauczycielom związanym z Sanokiem: Jadwidze Zaleskiej i Józefowi Stachowiczowi. Pod koniec lat 80. wygłaszał prelekcje o tematyce historycznej w parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku[10][11].

W 1972 był powołany do Komisji Oświaty i Kultury Rady Miasta Sanoka[12]. W 1978 był członkiem Miejskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w Sanoku[13].

Jego żoną była Jadwiga z domu Kraus pochodząca z Jasienicy[14] (ur. 1920, zmarła tragicznie 8 lipca 1982 w Łańcucie, gdy będący pod wpływem alkoholu kierowca manewrując autobusem PKS wjechał w osoby oczekujące na stanowisku dworca autobusowego; w wypadku zginęły trzy osoby, a Wojciech Sołtys przeżył to zdarzenie[15][16][17][18][19][20]). Wojciech Sołtys zmarł 28 lipca 1995[21] w Nowym Targu. 1 sierpnia 1995 został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Sanoku. Ciepło o Wojciechu Sołtysie wspominał ks. Adam Sudoł[22]. Wraz z żoną miał syna i córkę.

PublikacjeEdytuj

 
Grobowiec Jadwigi i Wojciecha Sołtysów na Cmentarzu Centralnym w Sanoku

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia
  • Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania (1982)[29]
  • Nagroda Miasta Sanoka w dziedzinie literatury za dorobek w dziedzinie literatury historycznej za rok 1994[30][31]
  • „Jubileuszowy Adres” (1984)[32]

PrzypisyEdytuj

  1. Mieczysław Wieliczko: Wspomnienia osób świeckich. Księga pamiątkowa. W: Kapłan wielkiej odwagi. Jubileusz 60-lecia kapłaństwa księdza prałata Adama Sudoła. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2004, s. 206. ISBN 83-919305-6-4.
  2. Jerzy Lisowski: Ćwiczenia cielesne, gimnastyka, wychowanie fizyczne i sport w latach 1925–1995. W: Księga pamiątkowa szkół ekonomicznych w Sanoku 1925-1995. Sanok: 1995, s. 173. ISBN 83-903469-0-7.
  3. Wiesław Koszela. Postawy. Mieć w sobie powołanie. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, nr 30 (465) z 20–31 października 1988. 
  4. Alicja Wolwowicz: Dzieje szkoły w zarysie (1945-1995). W: Księga pamiątkowa szkół ekonomicznych w Sanoku 1925-1995. Sanok: 1995, s. 68. ISBN 83-903469-0-7.
  5. Krystyna Chowaniec: W latach powojennych, Szkoły ponadpodstawowe. Zespół Szkół Mechanicznych. W: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995, s. 886. ISBN 83-86077-57-3.
  6. Nagroda Miasta Sanoka. W: Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 125. ISBN 83-909787-3-3.
  7. Franciszek Hamerski. Tak rodziła się nasza gazeta. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, nr 10 (481) z 1–10 kwietnia 1989. 
  8. Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 101. ISBN 83-909787-3-3.
  9. Wkrótce nowy numer „Profilów”. „Nowiny”, s. 2, nr 132 z 4 czerwca 1968. 
  10. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 264.
  11. Adam Sudoł: Wybór z Księgi Ogłoszeń Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku (lata 1967–1995). Sanok: 2001, s. 269, 309. ISBN 83-914224-7-X.
  12. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 229, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  13. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 258, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  14. Zbigniew Wawszczak. Nauczyciel historii. „Nowiny”, s. 5, nr 150 z 29–30 czerwca 1985. 
  15. Edward Wisz. Tragiczny wypadek w Łańcucie. „Nowiny”, s. 1–2, nr 134 z 9–11 lipca 1982. 
  16. Edward Wisz. Zmarła kolejna ofiara tragicznego wypadku w Łańcucie. „Nowiny”, s. 1, nr 135 z 12 lipca 1982. 
  17. Alicja Wolwowicz: Dzieje szkoły w zarysie (1945-1995). W: Księga pamiątkowa szkół ekonomicznych w Sanoku 1925-1995. Sanok: 1995, s. 82. ISBN 83-903469-0-7.
  18. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 263.
  19. Czesław A. Skrobała. Krzyż przebłagania. „Tygodnik Sanocki”. Nr 24 (501), s. 1, 5, 15 czerwca 2001. 
  20. Edward Zając. Początki „Rocznika Sanockiego”. Wojciech Sołtys (biogram). „Rocznik Sanocki 2014”, s. 20, 2014. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka. ISSN 0557-2096. 
  21. Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki 2001”, s. 322, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  22. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 262–263.
  23. Wojciech Sołtys. biblioteka.sanok.pl. [dostęp 2015-12-28].
  24. Odznaczenia, wyróżnienia i nagrody dla nauczycieli i wychowawców z Podkarpacia.... „Nowiny”, s. 1, nr 206 z 20 października 1982. 
  25. Odznaczenia i nagrody dla zasłużonych pedagogów. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1–2, nr 17 (251) z 1–10 listopada 1982. 
  26. Wspólna sesja MK FJN i MRN w Sanoku. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 15 (84), s. 2, 1–15 sierpnia 1977. 
  27. Nauczycielskie święto. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, nr 30 (286) z 1–10 listopada 1983. 
  28. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 295, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  29. Wspólne plenum KZ PZPR i ZZ ZSMP. Marian Żołnierczyk – sekretarzem KZ. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, nr 17 (51) z 1–10 listopada 1982. 
  30. Nagroda Miasta Sanoka. W: Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 123. ISBN 83-909787-3-3.
  31. Franciszek Oberc. Samorząd miejski Sanoka a wybitni sanoczanie. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 532, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  32. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 288, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 

BibliografiaEdytuj