Otwórz menu główne

Wojciech Stpiczyński (ur. 23 kwietnia 1896[1] w Warszawie, zm. 26 sierpnia 1936 w Paryżu) – polski polityk, redaktor i publicysta okresu międzywojennego, jeden z najbardziej radykalnych zwolenników Józefa Piłsudskiego, poseł na Sejm IV kadencji, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, porucznik piechoty Wojska Polskiego, członek loży wolnomularskiej w Warszawie w czasach II Rzeczypospolitej[2].

Wojciech Stpiczyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 kwietnia 1896
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 26 sierpnia 1936
Paryż, Francja
Poseł na Sejm IV kadencji (1935–1938)
Okres od 8 września 1935
do 26 sierpnia 1936
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Wawrzyn Akademicki Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej

ŻyciorysEdytuj

 
Nagrobek Wojciecha Stpiczyńskiego

Był synem Edmunda, urzędnika kolejowego, w okresie II RP pracownika Ministerstwa Komunikacji, i Stanisławy ze Skoworońskich[3]. Uczył się w Gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie. W młodości od 1911 był członkiem Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”, od 1915 Polskiej Organizacji Wojskowej, stanął na czele akademickiego ruchu niepodległościowego. Podczas I wojny światowej 24 lipca 1917 aresztowany przez Niemców pod zarzutem planowania zamachu na gen. Beselera, do 1918 był osadzony w Twierdzy Modlin.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 i wybuchu wojny polsko-ukraińskiej wraz z płk. Sawickim był współorganizatorem Legii Akademickiej. Brał udział w obronie Lwowa, wyróżniając się odwagą. Został ranny pod Gródkiem Jagiellońskim. W styczniu 1920 POW powołała Stpliczyńskiego do zorganizowania tzw. III powstania śląskiego (był reprezentantem polskiego rządu przy dowództwie powstania). 16 lutego 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[4]. W 1934 w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 zajmował 1138. lokatę na liście oficerów pospolitego ruszenia piechoty. Pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I i był „przewidziany do użycia w czasie wojny”[5].

Stając się ideologiem Piłsudczyków, pod koniec 1921 założył tygodnik „Głos”, w 1923 przemianowany na „Głos Prawdy”, w 1926 przekształcony w dziennik, którego był redaktorem naczelnym do 1929. W okresie zamachu majowego z 1926 stanął po stronie Józefa Piłsudskiego, organizując wówczas kwaterę prasową i wykonując zadania zlecone. Przeprowadzał pierwsze wywiady prasowe udzielane przez Marszałka. W okresie 1931–1932 był prezesem Związku Strzeleckiego. Twórca określenia sanacja. Od listopada 1932 był redaktorem naczelnym „Kuriera Porannego”[6].

Po śmierci Piłsudskiego w 1935 został zatrudniony jako bliski doradca jego następcy, marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego[7]. W 1935 został wybrany posłem na Sejm IV kadencji (1935–1938).

Chorował na gruźlicę. Zmarł 26 sierpnia 1936 w Paryżu[8]. 1 września 1936 został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[9].

PublikacjeEdytuj

  • Pomorski Głos Prawdy (1927)
  • Polska, która idzie (1929)
  • Głos prawdy: miraże pacyfizmu i duch epoki, groźne skrzywienia psychiki polskiej, u źródeł niedostatku, refleksy wewnętrznych zmagań w tragedji Piłsudskiego (1930)
  • Młodzieży – ciebie bałamucą (1930)
  • Krwawy, pracowity cud roku 1920

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 259, 831, tu podano, że urodził się w 1893 roku.
  2. Ludwik Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905–1928, Warszawa 1984, s. 232.
  3. J. Pietrzak, Stpiczyński Wojciech, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 44, s. 159.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921 roku, s. 316.
  5. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 259, 831.
  6. Jacek Pietrzak: Radykalny Piłsudczyk. Warszawa: 2001, s. 165. ISBN 83-86951-88-5.
  7. Andrzej Garlicki: Orzeł Biały na osłodę, „Polityka”
  8. Zgon ś. p. redaktora Wojciecha Stpiczyńskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 195 z 27 sierpnia 1936. 
  9. Pogrzeb ś. p. red. Wojciecha Stpiczyńskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 201 z 3 września 1936. 
  10. M.P. z 1936 r. nr 201, poz. 365.
  11. M.P. z 1931 r. nr 296, poz. 391.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1755.
  13. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 255
  14. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 288.

BibliografiaEdytuj