Otwórz menu główne

Województwo śląskie (1945–1950)

Województwo śląskie[2] (także województwo zagłębiowsko-śląskie[3], województwo śląsko-dąbrowskie) – jednostka administracyjna Polski istniejąca w latach 1945–1950, powstała na bazie przedwojennego województwa śląskiego.

Województwo śląskie
województwo
1945–1950
Państwo  Rzeczpospolita Polska
Data powstania 1945
Data likwidacji 1950
Siedziba wojewody i sejmiku Katowice
Powierzchnia 15 369 km²
Populacja (1949)
• liczba ludności

3 101 586[1]
Podział administracyjny
Plan województwa śląskiego
Podział administracyjny, 1946
Liczba powiatów miejskich 13
Liczba powiatów 23
Położenie na mapie Polski
POL województwo śląskie 1946.svg
Portal Portal Polska

HistoriaEdytuj

 
Komunikat wzmiankujący o nadaniu nazwy województwo śląsko-dąbrowskie 18 marca 1945

W 1944 roku dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego uchylono wprowadzony przez III Rzeszę podział administracyjny[4].

7 maja 1945 zniesiono Statut Organiczny Województwa Śląskiego[5].

18 sierpnia 1945 włączono do obszaru województwa śląskiego z województwa kieleckiego powiaty: będziński i zawierciański[6].

28 czerwca 1946 przyłączono do obszaru województwa śląskiego powiaty: bytomski, miasto Bytom, dobrodzieński, gliwicki, miasto Gliwice, głubczycki, grodkowski, kluczborski, kozielski, niemodliński, nyski z Nysą, oleski, opolski z Opolem, prudnicki, raciborski z Raciborzem, strzelecki i miasto Zabrze[7]. Dla tego obszaru działania utworzono ekspozyturę urzędu wojewódzkiego w Opolu[8].

6 lipca 1950 z województwa wydzielono powiaty: opolski, kluczborski, raciborski, głubczycki, prudnicki, nyski, niemodlińskigrodkowski do nowo utworzonego województwa opolskiego oraz zmieniono jego nazwę na katowickie[9].

DemografiaEdytuj

Na początku 1946 roku województwo to zamieszkiwało 2,8 mln osób (183 osoby/km2). Mimo wysiedleń liczba mieszkańców, dzięki repatriacji i procesom migracyjnym[10][11], stale wzrastała i w 1949 osiągnęła 3,2 mln osób (209 os./km2)[10].

Podział administracyjnyEdytuj

Podział na powiaty według Rocznika Statystycznego 1947
Powiat Miasto powiatowe Powierzchnia (km²) Ludność Gęstość zaludnienia
będziński   Będzin 459 176 600 385
bielski   Bielsko 349 85 300 244
Bytom miasto   Bytom 30 93 200 3107
bytomski   Bytom 107 77 500 724
Chorzów miasto   Chorzów 32 110 700 3459
cieszyński   Cieszyn 662 83 000 125
dobrodzieński   Dobrodzień 323 17 700 55
Gliwice miasto   Gliwice 56 96 000 1714
gliwicki   Gliwice 851 80 600 95
głubczycki   Głubczyce 692 66 100 96
grodkowski   Grodków 520 36 700 71
Katowice miasto   Katowice 42 128 300 3055
katowicki   Katowice 213 328 300 1541
kluczborski   Kluczbork 555 43 300 78
kozielski   Koźle 663 66 600 100
lubliniecki   Lubliniec 715 47 500 66
niemodliński   Niemodlin 605 33 300 55
nyski   Nysa 714 72 000 101
oleski   Olesno 893 46 000 52
opolski   Opole 1427 136 800 96
prudnicki   Prudnik 799 90 700 114
pszczyński   Pszczyna 1046 154 800 148
raciborski   Racibórz 544 64 200 118
rybnicki   Rybnik 890 215 800 242
Sosnowiec miasto   Sosnowiec 33 77 900 2361
strzelecki   Strzelce Opolskie 892 75 000 84
tarnogórski   Tarnowskie Góry 268 103 900 388
Zabrze miasto   Zabrze 44 104 200 2368
zawierciański   Zawiercie 945 111 400 118

WładzeEdytuj

Wojewodowie śląscy:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Statystyczny 1949
  2. Okólnik nr 11 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 maja 1949 r. ws. nazw województw (M.P. z 1949 r. nr 31, poz. 453)
  3. Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego, 1945, nr 3, Komunikat str. 2: UCHWAŁĄ RADY MINISTRÓW Z DNIA 26. LUTEGO 1945 R. ZOSTAŁY WYŁĄCZONE Z OBSZARU WOJEWÓDZTWA KIELECKIEGO I WŁĄCZONE DO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO POWIATY: BĘDZIŃSKI, SOSNOWIECKI ORAZ ZAWIERCIAŃSKI. POWIĘKSZONE W TEN SPOSÓB WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE OTRZYMAŁO NAZWĘ: WOJEWÓDZTWO ZAGŁĘBIOWSKO-ŚLĄSKIE
  4. Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji (Dz.U. z 1944 r. nr 2, poz. 8)
  5. Dz.U. z 1945 r. nr 17, poz. 92
  6. Dekret z dnia 7 lipca 1945 r. o zmianie granic województw: śląskiego, krakowskiego, kieleckiego, białostockiego i warszawskiego (Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 167)
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. ws. tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych (Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 177)
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. ws. powołania ekspozytur urzędów wojewódzkich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 178)
  9. Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa (Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255)
  10. a b Ryszard Kaczmarek: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011, s. 40. ISBN 978-83-60470-41-1.
  11. Bernard Linek, Adam Dziurok: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011, s. 272-273. ISBN 978-83-60470-41-1.