Otwórz menu główne

Województwo poznańskie (II Rzeczpospolita)

Ten artykuł dotyczy województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo poznańskie.

Województwo poznańskie, województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 19191939 ze stolicą w Poznaniu.

województwo poznańskie
województwo
1919-1939
Herb
Herb województwa poznańskiego
Państwo  II Rzeczpospolita
Data powstania 12 sierpnia 1919
Siedziba wojewody i sejmiku Poznań
Wojewoda Ludwik Bociański
Powierzchnia 28 089 km²
Populacja (1931)
• liczba ludności

2 339 600
• gęstość 83 os./km²
Tablice rejestracyjne PZ
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. Gołębia 1
Poznań
Podział administracyjny
Plan województwa poznańskiego
Liczba powiatów miejskich 2
Liczba powiatów ziemskich 27
Liczba gmin miejskich 100
Liczba gmin wiejskich 237
Położenie na mapie II Rzeczypospolitej
Poland Voivodeships adminstrative division 1938 Poznań Voivodeship.svg
Portal Portal Polska
Województwo poznańskie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30 września 1921 i spisu powszechnego z 9 grudnia 1931
Województwo poznańskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Skorowidz miejscowości 1921 – szczegółowe dane GUS spisu powszechnego 1921 – województwo poznańskie
Województwo poznańskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1931
Urząd Wojewódzki Poznański w Poznaniu - widok współczesny
Starostwo Krajowe w Poznaniu - widok współczesny

Główne miasta: Poznań, Bydgoszcz (do 1938), Kalisz (od 1938), Gniezno, Inowrocław, Jarocin, Krotoszyn, Leszno, Międzychód, Ostrów Wielkopolski, Rawicz.

Jedno z dwóch województw (obok województwa pomorskiego), w których istniał samorząd stopnia wojewódzkiego. Działał on na podstawie pozostawionych przepisów pruskich. Organami tego samorządu były: sejmik wojewódzki (Sejmik Krajowy Poznański), wydział wojewódzki oraz starosta krajowy.

Podział administracyjnyEdytuj

Powierzchnia powiatów według stanu na 1939 r., w przypadku wcześniejszego zniesienia lub zmiany przynależności wojewódzkiej powiatu na ostatni rok istnienia w ramach danego województwa. Liczba ludności na podstawie spisu powszechnego z 1931 r., w przypadku powiatów zniesionych lub przeniesionych przed tą datą, dane ze spisu powszechnego z 1921 r.

Powiat Pow.km2 Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Województwo poznańskie
bydgoski (do 1938) 3 1334 58.100   Bydgoszcz 117.200
Bydgoszcz miasto (do 1938) 3 75 117.200   Bydgoszcz 117.200
chodzieski 893 44.500   Chodzież 7.511
czarnkowski 919 43.300   Czarnków 4.737
Gniezno miasto (od 1925) 1 18 30.700   Gniezno 30.700
gnieźnieński 1 11 1126 57.300   Gniezno 1 30.700
gostyński 701 55.900   Gostyń 6.815
grodziski (do 1932) 4 430 35.672   Grodzisk 5.604
Inowrocław miasto (od 1925 do 1938) 1 3 37 34.400   Inowrocław 34.400
inowrocławski (do 1938) 1 3 994 48.600   Inowrocław 1 34.400
jarociński 8 1124 87.500   Jarocin 8.688
kaliski (od 1938) 2 1478 196.700   Kalisz 68.300
kępiński 7 1179 86.800   Kępno 7.182
kolski (od 1938) 2 1097 109.800   Koło 13.771
koniński (od 1938) 2 2152 188.000   Konin 10.300
kościański 9 1057 78.900   Kościan 10.200
koźmiński (do 1932) 5 453 34.496   Koźmin 4.999
krotoszyński 5 915 75.500   Krotoszyn 12.969
leszczyński 827 61.200   Leszno 19.400
międzychodzki 755 31.000   Międzychód 5.126
mogileński 3 10 1059 70.300   Mogilno 5.200
nowotomyski 4 1276 87.300   Nowy Tomyśl 2.550
obornicki 966 50.400   Oborniki 5.244
odolanowski (do 1932) 6 629 43.217   Odolanów 2.437
ostrowski 6 1194 104.100   Ostrów Wielkopolski 24.400
ostrzeszowski (do 1932) 7 572 40.082   Ostrzeszów 5.413
pleszewski (do 1932) 8 483 38.234   Pleszew 7.638
Poznań miasto 13 77 246.500   Poznań 246.500
poznański (od 1925) 12 1227 91.200   Poznań 246.500
poznański wschodni (do 1924) 12 664 51.530   Poznań 169.793
poznański zachodni (do 1924) 12 638 45.337   Poznań 169.793
rawicki 523 49.900   Rawicz 10.827
strzelneński (lub strzeliński) (do 1932) 10 615 39.913   Strzelno 4.927
szamotulski 1076 67.700   Szamotuły 8.307
szubiński (do 1938) 3 917 47.800   Szubin 3.271
śmigielski (do 1932) 9 554 37.955   Śmigiel 3.754
średzki 800 49.900   Środa 8.087
śremski 921 57.300   Śrem 7.652
turecki (od 1938) 2 1591 130.500   Turek 9.421
wągrowiecki 1037 54.300   Wągrowiec 7.555
witkowski (do 1927) 11 588 30.248   Witkowo 1.605
wolsztyński 754 47.900   Wolsztyn 4.580
wrzesiński 11 608 43.700   Września 8.148
wyrzyski (do 1938) 3 1163 66.900   Wyrzysk 1.642
żniński 739 41.500   Żnin 5.090
1 1 lipca 1925 r. utworzono powiaty miejskie w Gnieźnie i Inowrocławiu (Dz.U. z 1925 r. nr 59, poz. 416, Dz.U. z 1925 r. nr 59, poz. 417).
2 1 kwietnia 1938 roku do woj. poznańskiego przeniesiono powiaty kaliski, kolski, koniński i turecki z woj. łódzkiego (Dz.U. z 1937 r. nr 46, poz. 350).
3 1 kwietnia 1938 roku z woj. poznańskiego wyłączono powiaty wyrzyski, szubiński, bydgoski i inowrocławski, powiaty miejskie Bydgoszcz i Inowrocław oraz części powiatu mogileńskiego (miasto Kruszwica i gminy Kruszwica i Chełmce, które przyłączono do powiatu inowrocławskiegoDz.U. z 1938 r. nr 19, poz. 154) i włączono je do woj. pomorskiego (Dz.U. z 1937 r. nr 46, poz. 350).
4 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat grodziski, a jego terytorium włączono do powiatu nowotomyskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
5 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat koźmiński, a jego terytorium włączono do powiatu krotoszyńskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
6 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat odolanowski, a jego terytorium włączono do powiatu ostrowskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
7 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat ostrzeszowski, a jego terytorium włączono do powiatu kępińskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
8 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat pleszewski, a jego terytorium włączono do powiatu jarocińskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
9 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat śmigielski, a jego terytorium włączono do powiatu kościańskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
10 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat strzelneński, a jego terytorium włączono do powiatu mogileńskiego (Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35).
11 1 kwietnia 1927 r. zniesiono powiat witkowski, a jego terytorium włączono do powiatu gnieźnieńskiego i wrzesińskiego (Dz.U. z 1927 r. nr 17, poz. 130).
12 1 stycznia 1925 r. zniesiono powiaty poznański wschodni i poznański zachodni i utworzono z ich terytorium powiat poznański (Dz.U. z 1924 r. nr 117, poz. 1044).
13 29 stycznia 1925 r. zniesiono starostwo grodzkie w Poznaniu przekazując jego uprawnienia prezydentowi miasta (Dz.U. z 1925 r. nr 8, poz. 61)

LudnośćEdytuj

Ludność województwa w 1921 roku wynosiła 1 967 865 osób[1].

Podział ludności ze względu na narodowość[1]:

Podział ludności ze względu na wyznanie[1]:

Wojewodowie poznańscy w II RzeczypospolitejEdytuj

Wicewojewodowie


PrzypisyEdytuj

  1. a b c Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom X - Województwo Poznańskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  2. Ruch służbowy. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 7, s. 92, 7 kwietnia 1929.