Wojna chocimska (poemat Ignacego Krasickiego)

Wojna chocimskapoemat Ignacego Krasickiego wydany w Warszawie w 1780[1].

Wojna chocimska
Autor Ignacy Krasicki
Typ utworu poemat
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Warszawa
Język polski
Data wydania 1780
Józef Brandt, Bitwa pod Chocimiem

Utwór został napisany pod wpływem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, który pragnął złączyć się z Rosją w sojuszu przeciw Turcji. Poemat opisuje walki hetmana Jana Karola Chodkiewicza podczas wojny polsko-tureckiej 1620-1621. Krasicki, mający już w dorobku parodystyczne utwory Myszeida[2] i Monachomachia, próbował w Wojnie chocimskiej stworzyć poważny poemat heroiczny. Odwoływał się jednak nie do wzorów antycznych, lecz nowożytnych, zwłaszcza do Jerozolimy wyzwolonej[3] Torquata Tassa, zaś w miejsce starożytnych bóstw wprowadzał nawiązania chrześcijańskie. Najprawdopodobniej poeta pozostawał też pod wpływem Henriady Woltera[4]. Utwór rekonstruował też na podstawie wydarzeń historycznych zasady ustrojowe i moralne Rzeczypospolitej szlacheckiej oraz sarmacką przeszłość. Wojna chocimska była w literaturze polskiego oświecenia odosobnioną, choć nieudaną[5] próbą stworzenia epopei. Utwór kreował jednak mit „przodków poczciwych” jako wzoru dla ludzi współczesnych, który odegrał dużą rolę w Panu Podstolim. Epos został skomponowany, na wzór epopei Tassa, oktawą, czyli strofą ośmiowersową abababcc[6][7], zbudowaną z wersów jedenastozgłoskowych.

Aleksander Orłowski, Husarz
Już się był mieczem zwycięskim zbyt wsławił
Naród, na zemstę od Boga zesłany;
Już w krwi niewinnej od wieków się pławił;
Jednak w zapędzie nieuhamowany,
Niesyt, że tyle dzieł okrutnych sprawił;
Dumny potęgą i sławą zagrzany,
Groził i reszcie, a srogim bułatem
Chciał przelęknionym zawiadować światem.

PrzypisyEdytuj

  1. Janusz Koryl: Ignacy Krasicki (pol.). adoculos.pl. [dostęp 2016-11-25].
  2. Paweł Kozioł: Ignacy Krasicki (pol.). culture.pl. [dostęp 2016-11-25].
  3. Gerusalemme liberata, work by Tasso (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-11-25].
  4. Krasicki (pol.). gutenberg.czyz.org. [dostęp 2016-11-25].
  5. Krasicki Ignacy (1735 - 1801) (pol.). polki.pl. [dostęp 2016-11-25].
  6. Ottava rima, poetic form (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-11-25].
  7. Wiktor Jarosław Darasz: Mały przewodnik po wierszu polskim. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 2003, s. 150-151. ISBN 83-900829-6-9.

BibliografiaEdytuj

 
hetman Jan Karol Chodkiewicz, bohater eposu Ignacego Krasickiego

Zobacz teżEdytuj