Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie

Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie – wojskowy organ wymiaru sprawiedliwości okresu stalinowskiego powołany "dla wykonania zadań wojskowych organów wymiaru sprawiedliwości w stosunku do osób pozawojskowych…"[1]

W tym budynku znajdował się WSR w Szczecinie → 53°26′09″N 14°32′15″E/53,435940 14,537520.

Funkcjonował od 13 marca 1946 do 21 lipca 1955. Siedziba sądu mieściła się przy al. Wojska Polskiego 76.

FormowanieEdytuj

Powołany został rozkazem organizacyjnym Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 023/0rg z 20 stycznia 1946 jako Wydział Zamiejscowy Wojskowego Sądu Rejonowego w Koszalinie z siedzibą w Szczecinie i Ekspozyturę Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Koszalinie z siedzibą w Szczecinie.

Już w pierwszym rozkazie dziennym z 13 marca 1946 mjr Filip Feld podpisywał się jednak jako "Szef Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie" a dalej w rozkazie widnieje zapis: "Siedzibę tutejszego sądu obieram w Szczecinie, a Wydział Zamiejscowy umiejscawiam w Koszalinie" Zatem praktycznie w owym czasie nie powstał Wojskowy Sąd Rejonowy w Koszalinie[2].

WSR w Szczecinie formowały następujące osoby: szef: mjr dr Filip Feld; sędziowie: mjr Tadeusz Juśkiewicz, por. Marian Doerffer, kpt. Stefan Bogdanowicz; asesorzy: ppor. Tadeusz Nizielski i ppor. Tadeusz Prusinowski; personel pomocniczy: ppor. Edmund Pietruszka jako sekretarz oraz skierowani z 12 Dywizji Piechoty szeregowi: Franciszek Wrzesiński jako ekspedytor i Tadeusz Miłda jako goniec.

Wyroki sąduEdytuj

W latach 1946-1955 Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie przeprowadził ponad 4,5 tys. procesów. Nie wszyscy podsądni byli skazywani z przyczyn politycznych. Wyroki orzekano także wobec funkcjonariuszy i żołnierzy MO, UB, WOP i KBW skazywanych za nadużywaniu władzy lub przestępstwa kryminalne. Ostatni wyrok zapadł 29 kwietnia 1955. Dziesięć ostatnich spraw przekazano do sądów cywilnych lub do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie.

Najwyższy wymiar kary zastosowano wobec 96 osób. Wykonano prawdopodobnie 43 z nich[3]. Najwięcej kar śmierci orzeczono w 1950, a w latach 1954-1955 nie orzeczono ani jednej tego typu kary. Najwięcej wyroków śmierci wydano z art. 7 MKK: "Kto, działając na szkodę Państwa Polskiego, gromadzi lub przekazuje wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty stanowiące tajemnicę państwową lub wojskową, podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 lub dożywotnio albo karze śmierci". Kolejna grupa to skazani, za zabójstwo - art. 225 kodeksu karnego z 1932 oraz za udział w nielegalnym związku art. 14 MKK.

Szefowie RSWEdytuj

  • Filip Feld - do lutego 1948
  • Kazimierz Stojanowski - do czerwca 1955

Struktura organizacyjnaEdytuj

  • Oddział I - oddziałem kierował szef sądu
  • Oddział II - oddziałem kierował zastępca szefa sądu
  • Oddział III
  • Oddział IV
  • Oddział V (od września 1949)
  • Sekretariat - por. Helena Chomicka
  • Oddział maszynowy
  • Drużyna ochronna
  • Wydział Zamiejscowy w Koszalinie (od 1950 odrębny WSR)

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 023/0rg z 20 stycznia 1946
  2. Odrębny WSR w Koszalinie powstał w 1950 wraz z ukształtowaniem się nowego podziału administracyjnego państwa.
  3. Wyroki śmierci wykonywano przez rozstrzelanie w więzieniu przy ul. Kaszubskiej 28 (obecnie Areszt Śledczy), w celi nr 15. Pochówków dokonywano na Cmentarzu Centralnym.

BibliografiaEdytuj

  • Radosław Ptaszyński: Sędziowie Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie i ich wyroki. Szczecin: : Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2008. ISBN 978-83-61336-20-4.