Wola Gułowska

wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim

Wola Gułowskawieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Adamów[5][6]. Leży 28 km[a] w kierunku pd.-pd.-zach. od Łukowa i 18 km w kierunku zach.-pn.-zach. od Kocka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wola Gułowska
wieś
Ilustracja
Sanktuarium Maryjne
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

łukowski

Gmina

Adamów

Wysokość

165 m n.p.m.

Liczba ludności (2021)

335[2][3]

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

21-412[4]

Tablice rejestracyjne

LLU

SIMC

0668152[5]

Położenie na mapie gminy Adamów
Mapa konturowa gminy Adamów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wola Gułowska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wola Gułowska”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wola Gułowska”
Położenie na mapie powiatu łukowskiego
Mapa konturowa powiatu łukowskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Wola Gułowska”
Ziemia51°42′02″N 22°12′31″E/51,700556 22,208611[1]
Integralne części wsi Wola Gułowska[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0668169 Księżyzna kolonia

We wsi ma siedzibę rzymskokatolicka parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny oraz muzeum ostatniej bitwy kampanii wrześniowej 1939 roku.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Adamów[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 328 mieszkańców[8].

Położenie

edytuj

Wola Gułowska położona jest nad rzeką Czarną, małym dopływem Tyśmienicy. Znajduje się na skraju Wysoczyzny Żelechowskiej, blisko Równiny Łukowskiej. W rzeźbie terenu zaznacza się dolina Czarnej. Nad małą miejscowością dominuje kościół z klasztorem karmelitów.

Historia

edytuj
 
Plan bitwy pod Kockiem

Najstarsze wzmianki dotyczące Woli Gułowskiej pochodzą z lat 1508 i 1545. Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej[9]. W 1633 r. Ludwik Krasiński, dziedzic tutejszych dóbr, ufundował klasztor karmelitów oraz nowy kościół w miejsce starej, drewnianej kaplicy.

Od 3 do 5 października 1939 w rejonie Woli Gułowskiej i Helenowa żołnierze SGO Polesie toczyli zacięte walki stanowiące ostatni etap bitwy pod Kockiem.

Według pierwszego powszechnego spisu ludności z 30 września 1921 r. we wsi znajdowało się 61 budynków mieszkalnych, a liczba ludności wynosiła 467 osób.

Od roku 2013 przez wieś przebiega kilka rowerowych szlaków turystycznych stanowiących część sieci szlaków pn. Szlak Ziemi Łukowskiej[10].

Zabytki

edytuj

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[11]:

  • zespół klasztorny karmelitów trzewiczkowych, 2 poł. XVII-XIX, nr rej.: A/578 z 17.02.1972:
    • barokowy kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, zbudowany w latach 1659-1780, konsekrowany w 1782 r. Znajduje się tu cudami słynący obraz Najświętszej Maryi Panny, koronowany w 1982 r. przez kard. Józefa Glempa koronami papieskimi. Po koronacji kościół zyskał miano Sanktuarium Matki Bożej Patronki Żołnierzy Września oraz Unitów Podlaskich[12][13]. W ołtarzu bocznym świątyni znajduje się też kopia obrazu Madonny z Białynic[14].
    • klasztor, skasowany przez władze carskie w 1864 r., odzyskany przez zakonników w 1924 r[15]
    • dzwonnica
    • kostnica
    • cmentarz przykościelny
    • ogrodzenie z bramą

W Woli Gułowskiej znajduje się także Muzeum Czynu Bojowego Kleeberczyków, założone w 1989 r[16].

  1. Odległości w linii prostej.

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 150018
  2. Wieś Wola Gułowska w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-11-13], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-04-06].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., lipiec 2014, s. 1379 [zarchiwizowane 2014-09-28].
  5. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. BIP gminy, sołectwa.
  8. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  9. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  10. Szlak Ziemi Łukowskiej
  11. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2024, s. 79 [dostęp 2015-09-22].
  12. Historia – Klasztor OO. Karmelitów w Woli Gułowskiej [online] [dostęp 2023-10-17] (pol.).
  13. Wola Gułowska [online], www.lubelskieklimaty.pl [dostęp 2023-10-17].
  14. Krzysztof Przygoda: Matka Boska Białynicka na Lesznie w Madonny kresowe w świątyniach Warszawy. Instytut Kresowy. [dostęp 2009-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 grudnia 2013)]. (pol.).
  15. Redakcja, Karmelitańskie Sanktuaria Maryjne w Polsce, „Źródła Karmelitańskie” (2), 2023, s. 17, ISSN 2956-5189.
  16. Dom Kultury - Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków [online], Dom Kultury - Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków, 16 czerwca 2023 [dostęp 2023-10-17] (pol.).

Linki zewnętrzne

edytuj