Wrzesiński Ośrodek Kultury

Wrzesiński Ośrodek Kultury – budynek użyteczności publicznej położony przy ul. Kościuszki 21 we Wrześni, znajdujący się w pobliżu historycznego zespołu koszar; jednocześnie samorządowa jednostka kultury prowadzona przez miasto i gminę Września.

Wrzesiński Ośrodek Kultury
Państwo  Polska
Miejscowość Września
Adres ul. Kościuszki 21
Typ budynku wolnostojący
Właściciel Miasto i Gmina Września
Położenie na mapie Wrześni
Mapa konturowa Wrześni, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Wrzesiński Ośrodek Kultury”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wrzesiński Ośrodek Kultury”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wrzesiński Ośrodek Kultury”
Położenie na mapie powiatu wrzesińskiego
Mapa konturowa powiatu wrzesińskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Wrzesiński Ośrodek Kultury”
Położenie na mapie gminy Września
Mapa konturowa gminy Września, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wrzesiński Ośrodek Kultury”
Ziemia52°19′16″N 17°34′29″E/52,321111 17,574722
Strona internetowa

Opis budynkuEdytuj

Budynek powstał w czasach zaborów, w pobliżu pruskiego zespołu koszar i architektonicznie komponował się z sąsiednimi willami oficerskimi. Położony jest na osi wschód-zachód, wzdłuż ul. Kościuszki. Znajduje się na obszarze historycznego układu urbanistycznego z XIV-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków (nr rej. 295/Wlkp/A z 19.04.2006)[1].

W 1922 został dostosowany na potrzeby „Domu Żołnierza”, natomiast w 1962 jego wnętrza zaaranżowano na potrzeby nowo powołanego Powiatowego Domu Kultury. Kapitalny remont budynku przeprowadzano etapami w latach 1968-1970. W wyniku kolejnego remontu, przeprowadzonego na początku lat 80. XX wieku, budynek zyskał obecny modernistyczny wygląd, zatracając pierwotny charakter[2]. W kubaturze budynku wyróżnia się sala widowiskowa od strony ulicy, wysokości dwóch kondygnacji, z sześcioma dużymi oknami na fasadzie. Od strony parku znajduje się zabudowa parterowa zaplecza.

Współcześnie (2018) w budynku znajduje się sala widowiskowa na 400 miejsc, sala taneczna z lustrami, pokój muzycznym, modelarnia, pracownia plastyczna, pomieszczenia przeznaczone na próby, zebrania, wystawy oraz zaplecze gastronomiczne.

HistoriaEdytuj

W okresie II Rzeczypospolitej na terenie Wrześni nie istniała miejska jednostka kultury. Działalność kulturalną prowadziły dwa prywatne kina, nazywane również kino-teatrami, których sale widowiskowe służyły różnym celom. Pierwsze z nich znajdowało się przy ul. Zamkowej (obecnie ul. Harcerska) i nosiło nazwę „Zamkowe”, w latach 1923-1932 pod nazwą „Apollo”, a następnie jako „Stylowe”. Drugie początkowo miało nazwę „Ogród Różany”, tak jak cały obiekt przy ul. Kościuszki, w którym obecnie swoją siedzibę ma Wrzesiński Ośrodek Kultury. W 1922 budynek został podarowany przez hrabinę Marię Ponińską 68 Pułkowi Piechoty na potrzeby „Domu Żołnierza”, w tym cele kultury. 5 czerwca 1932 odbył się tutaj pierwszy we Wrześni seans filmu dźwiękowego, którego obsługę zapewniła firma radiotechniczna Karola Stiera „Telefal”. W 1934 kino w „Domu Żołnierza” zmieniło nazwę na „Bajka”[3].

Dużą rolę w życiu kulturalnym miasta odgrywało stacjonujące we Wrześni Wojsko Polskie. Istniejąca od 1918 orkiestra pułkowa uczestniczyła w uroczystościach na terenie miasta, organizowanych przez władze oraz organizacje lokalne. Z muzyków orkiestry tworzono również zespoły smyczkowe oraz zespoły uczestniczące w przedstawieniach, organizowanych przez szkoły i stowarzyszenia[4].

Po II wojnie światowej działalność kulturalna na terenie miasta prowadzona była w różnych miejscach. 2 września 1962 w dawnym „Domu Żołnierza” otwarto Powiatowy Dom Kultury, który początkowo miał mieścić się w tzw. proboszczówce ewangelickiej przy ul. 3 Maja. W budynku urządzono salę widowiskową na 400 miejsc oraz kluby i pracowanie. Pierwszym kierownikiem obiektu był Dionizy Zdziabek (1962-1973), następnie pełniącą obowiązki kierownika była Wanda Karpińska (1973-1974) i Stanisław Zdunowski (1974-1991). W wyniki reformy administracyjnej w 1975 obiekt zmienił nazwę na obecnie obowiązującą. Przez pewien czas w ośrodku znajdowała się również siedziba Hufca ZHP Września[5].

22 lipca 1974 infrastruktura ośrodka wzbogaciła się o amfiteatr XXX-lecia PRL – obecny amfiteatr im. Anny Jantar na 2100 miejsc, wybudowany w zabytkowym Parku Miejskim im. Dzieci Wrzesińskich[6].

W latach 60. i 70. XX wieku na scenie ośrodka występowały wielokrotnie zespoły Teatru im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie, Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, Teatru Muzycznego w Poznaniu, Teatru Muzycznego w Bydgoszczy oraz Teatru Lalki i Aktora „Marcinek” w Poznaniu. W programach artystycznych występowali m.in. Irena Santor, Jerzy Połomski, Urszula Sipińska, Karel Gott i Mieczysław Fogg. Swoje koncerty w ośrodku miały m.in. takie zespoły jak Czerwone Gitary, Czerwono-Czarni, Niebiesko-Czarni, Anawa, Breakout i Waganci[7].

Pod koniec lat 70. XX wieku w ośrodku działał m.in. Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Wrzesińskiej oraz Teatr Poezji „Fakt”.

Dyrektorami ośrodka po 1990 był Piotr Starzyński, Michał Kosiński[8], Sebastian Mazurkiewicz i obecnie (2018) Marzena Tabaczyńska[9].

W latach 2004-2008 ośrodek organizował Festiwal Piosenki im. Anny Jantar.

Współczesna działalność kulturalnaEdytuj

Celem Ośrodka jest prowadzenie wielokierunkowej działalności rozwijającej i zaspokajającej potrzeby kulturalne mieszkańców oraz upowszechnianie i promocja kultury lokalnej w kraju i za granicą.

Do szczegółowego zakresu działania ośrodka należy:

  • organizowanie różnorodnych form edukacji kulturalnej i wychowanie przez sztukę,
  • stwarzanie warunków dla amatorskiego ruchu artystycznego, kół i klubów zainteresowań, sekcji, zespołów i innych,
  • organizacja spektakli, koncertów, festiwali, wystaw, odczytów, imprez artystycznych, rozrywkowych i turystycznych,
  • działalność instruktażowo-metodyczna,
  • prowadzenie działalności wydawniczej i promocyjnej,
  • koordynacja działalności na terenie gminy w zakresie organizacji imprez kulturalnych,
  • współdziałanie z instytucjami i organizacjami społecznymi w zakresie zaspokojenia potrzeb kulturalnych mieszkańców,
  • nadzorowanie i organizacja działalności rozrywkowo-rekreacyjnej,
  • prowadzenie współpracy kulturalnej z zagranicą, zwłaszcza z miastami partnerskimi[10].

Od 1996 istnieje Wrzesińska Orkiestra Dęta, pierwotnie jako Młodzieżowa Orkiestra Dęta Wrzesińskiego Ośrodka Kultury, składająca się z około 60 muzyków. Kapelmistrzem orkiestry jest Jacek Rybczyński[11]. W ramach ośrodka działa powstały w 1887 chór „Lutnia”, którego dyrygentem jest Przemysław Piechocki[12] oraz dwa zespoły taneczne „Takt” i „Puls”. Ponadto istnieje Wrzesińskie Studio Piosenki[13] oraz założony w 2010 „Teatr Otczapy”, prowadzony przez Elżbietę Górczyńską[14]. W 2004 powstał Zespół Folklorystyczny „Ziemia Wrzesińska”, którego kierownikiem artystycznym i choreografem jest Ryszard Zjeżdżałka[15]. Ponadto w ramach ośrodka funkcjonuje Klub Fotograficzny „Moment”[16], Grupa Rekonstrukcji Historycznej 68 Pułku Piechoty (sekcja historyczna)[17], sekcja modelarska[18] i plastyczna[19].

Wrzesiński Ośrodek Kultury jest współorganizatorem Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”[20], którego 25. edycja odbędzie się w dniach 21-24 lutego 2018 w budynku ośrodka[21].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2020-09-30. s. 260. [dostęp 2018-02-06].
  2. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 374. ISBN 83-924220-0-7.
  3. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 205-206. ISBN 83-924220-0-7.
  4. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 155-159. ISBN 83-924220-0-7.
  5. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 373. ISBN 83-924220-0-7.
  6. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 373-375. ISBN 83-924220-0-7.
  7. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 373-375. ISBN 83-924220-0-7.
  8. Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Września: Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, 2006, s. 403. ISBN 83-924220-0-7.
  9. Wrzesiński Ośrodek Kultury. Oświadczenia majątkowe (pol.). Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy Września. [dostęp 2018-02-06].
  10. Uchwała nr XII/113/03 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 12 września 2003 r. w sprawie nadania statutu Wrzesińskiemu Ośrodkowi Kultury (pol.). [dostęp 2018-02-06].
  11. Wrzesińska Orkiestra Dęta (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  12. Chór Lutnia (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  13. Wrzesińskie Studio Piosenki (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  14. Teatr Otczapy (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  15. Zespół Folklorystyczny (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  16. Klub Fotograficzny (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  17. Sekcja historyczna (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  18. Sekcja modelarska (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  19. Sekcja plastyczna (pol.). Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06].
  20. Prowincjonalia – partnerzy (pol.). Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”. [dostęp 2018-02-06].
  21. Prowincjonalia 2018 (pol.). Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”. [dostęp 2018-02-06].

BibliografiaEdytuj