Wspólnoty europejskie

Wspólnoty europejskieorganizacje ponadnarodowe tworzące, od czasów traktatów rzymskich z 1957 roku do wejścia w życie w roku 2009 traktatu lizbońskiego, ramy instytucjonalne integrującej się Europy.

Wspólnoty europejskie
European Communities
Flaga europejska
Flaga europejska
Mapa

     Państwa założycielskie

     Późniejsi członkowie do Traktatu o Unii Europejskiej

Siedziba Bruksela, Luksemburg, Strasburg
Organizacje składowe
1952 EWWiS
1958 EWG
1958 Euratom
2004–2009 Ostatni Komisarz

José Manuel Barroso

Rozwiązanie 2009

HistoriaEdytuj

Powstanie EWWiSEdytuj

Idea współpracy europejskiej zrodziła się bezpośrednio po II wojnie światowej we Francji, kiedy w trakcie odbudowy Europy ze zniszczeń zdano sobie sprawę, że aby zapobiec wybuchowi kolejnego konfliktu, należy powiązać ze sobą strategiczne gałęzie europejskich gospodarek i poddać je ponadnarodowej kontroli[1]. W słynnej deklaracji[2] z 9 maja 1950 francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaproponował francusko-niemieckie porozumienie oddające kontrolę nad produkcją węgla i stali (podstawowych gałęzi przemysłu tych dwóch krajów i źródło ich gospodarczej potęgi) Wysokiej Władzy (High Authority) i zarysował szkic organizacji, w której mogłyby uczestniczyć także pozostałe państwa europejskie.

Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) powołało do życia w Paryżu w 1951 roku sześć państw: Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Belgia i Luksemburg[3].

Powstanie EWG i EuratomEdytuj

Po pierwszych pozytywnych doświadczeniach funkcjonowania tej wspólnoty, pomimo obaw, by prób integracji gospodarczej nie spotkał ten sam los co Europejskiej Wspólnoty Obronnej, postanowiono pójść krok dalej i w czerwcu 1955 na konferencji w Messynie padły deklaracje kontynuacji procesów integracyjnych. W 1956 powstał komitet przygotowawczy pod przewodnictwem ministra spraw zagranicznych Belgii P. H. Spaaka, który 21 kwietnia 1956 przedstawił sześciu ministrom spraw zagranicznych państw członkowskich EWWiS dwa projekty utworzenia wspólnego rynku i wspólnoty energii atomowej zwane Raportem Spaaka. 25 marca 1957 podpisano w stolicy Włoch traktaty rzymskie, powołujące do życia[4] Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom).

Stworzenie EWG i Euratomu miało na celu, jak czytamy w preambule traktatu, stworzenie fundamentów coraz bliższej unii narodów europejskich, zapewnienie postępu ekonomicznego i społecznego wspólnym eliminowaniem barier dzielących Europę oraz stałą poprawę warunków życia i pracy. Na mocy traktatu stworzono wspólny rynek, do którego miano dochodzić stopniowo przez 12 lat (art. 8). Zapowiedziano również znoszenie barier w swobodnym ruchu osób, usług i kapitału. Wprowadzono wspólną politykę rolną i transportową.

Powołano organy traktatowe: Komisję Europejską i Radę Ministrów (złożoną z przedstawicieli rządów narodowych). Istniejące już wcześniej Zgromadzenie i Trybunał Sprawiedliwości stały się wspólne dla Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, EWG i Euratomu[5].

Państwo Data przystąpienia
  Belgia 25 marca 1957
  Włochy 25 marca 1957
  Luksemburg 25 marca 1957
  Francja 25 marca 1957
  Holandia 25 marca 1957
  RFN 25 marca 1957
  Dania 1 stycznia 1973
  Irlandia 1 stycznia 1973
  Wielka Brytania 1 stycznia 1973
  Grecja 1 stycznia 1981
  Portugalia 1 stycznia 1986
  Hiszpania 1 stycznia 1986

Późniejsze zmianyEdytuj

W 1965 roku na mocy traktatu brukselskiego (zwanego traktatem fuzyjnym) utworzono jedną radę w miejsce trzech odrębnych (EWG, EWWiS i Euratom) i jedną komisję w miejsce Wysokiej Władzy EWWiS i dwóch oddzielnych komisji (EWG i Euratom)[4].

W 1992 traktat z Maastricht stworzył prawną możliwość integracji politycznej pierwszy raz od czasu nieudanej próby stworzenia Europejskiej Wspólnoty Politycznej w 1954 roku. Zmienił EWG w Unię Europejską opartą na trzech filarach, a wspólnoty stały się jednym z nich[6].

W 2007 traktat lizboński wprowadził reformy instytucjonalne i zniósł strukturę ustanowioną w traktacie z Maastricht[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Europejska Wspólnota Węgla i Stali, www.stosunkimiedzynarodowe.info [dostęp 2012-12-08].
  2. Deklaracja Schumana z 9 maja 1950 r. (wersja angielska). www.europa.eu. [dostęp 2012-12-08].
  3. Treaty establishing the European Coal and Steel Community, www.europa.eu [dostęp 2012-12-08].
  4. a b Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, traktat EWG – tekst pierwotny, www.europa.eu [dostęp 2012-12-08].
  5. Europejska Wspólnota Gospodarcza, www.stosunkimiedzynarodowe.info [dostęp 2012-12-08].
  6. Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej, www.europa.eu [dostęp 2012-12-08].
  7. Traktat lizboński: kompleksowy przewodnik, www.europa.eu [dostęp 2012-12-08].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj