Otwórz menu główne

Wybory parlamentarne w Izraelu we wrześniu 2019 roku

Wybory parlamentarne w Izraelu do Knesetu XXII kadencji zostały zarządzone na dzień 17 września 2019 roku.

Izrael
Godło Izraela
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Izraela
Portal Portal Izrael

W kwietniu 2019 odbyły się przyśpieszone wybory parlamentarne, który wyłoniły Kneset dwudziestej pierwszej kadencji. Ponieważ w wyznaczonym terminie Binjaminowi Netanjahu nie udało się sformować nowego rządu, 29 maja Kneset przegłosował większością 74:25 samorozwiązanie. Nowe wybory parlamentarne zaplanowano na 17 września[1][2].

Tło wydarzeńEdytuj

Od 30 kwietnia do 30 maja 2019 roku Binjamin Netanjahu miał czas na utworzenie koalicji rządzącej na nową kadencję XXI Knesetu. 15 kwietnia 2019 roku partie ortodoksyjne (Szas i Zjednoczony Judaizm Tory) osiągnęły porozumienie z Unią Partii Prawicowych, że utworzą wspólny blok negocjacyjny tworzący przeciwwagę dla postulatów Awigdora Libermana i jego partii Nasz Dom Izrael[3][4]. Najdłuższe rozmowy prowadzone były właśnie przez ugrupowanie Liebermana i Likud. Netanjahu chcąc utrzymać przychylność partii ortodoksyjnych nie chciał zgodzić się na przegłosowanie zaproponowanego przez Nasz Dom Izrael, w poprzedniej kadencji, prawa poboru Żydów ortodoksyjnych do armii. Lieberman uznał, że warunkiem przystąpienia jego ugrupowania do koalicji jest wprowadzenie tego prawa w życie. Doprowadziło to do sytuacji patowej, która zmusiła Netanjahu i Likud do przegłosowania ustawy o rozwiązaniu Knesetu[5]. Ostatecznie Lieberman oskarżył Likud za skapitulowanie wobec ortodoksji. Negocjatorzy Likudu uznali żądania Naszego Domu Izrael za szalone, a Netanjahu stwierdził, iż Lieberman jest winny niepowodzenia utworzenia prawicowej koalicji, co stawia go na równi z lewicą. Z kolei lider Szasu – Arje Deri – oskarżył Liebermana o antysemityzm i reprezentowanie grup społecznych, których wkład w życie państwa jest znikomy[6][7][8][9].

KampaniaEdytuj

Już 28 kwietnia Likud wraz z partią My Wszyscy (Kulanu) Moszego Kachlona ustalili, że jeżeli dojdzie w przyszłości do nowych wyborów, to obie partie wystartują ze wspólnej listy w celu osiągnięcia lepszego wyniku wyborczego. Wstępnie ustalono, iż posłowie Kachlona otrzymają 4 miejsca na liście, a lider Kullanu otrzyma w ewentualnym przyszłym rządzie stanowisko ministerialne[10][11].

Podobne porozumienie osiągnął Beni Ganc z Ja’irem Lapidem. Obaj uznali, że wspólna lista pod nazwą Niebiesko-Biali wystartuje w przyszłych wyborach do Knesetu. Lapid oznajmił jednak, że należy przedyskutować podział miejsc na przyszłej liście, natomiast przywództwo powinno pozostać niezmienne. Według niego kandydatem na premiera powinien pozostać Ganc[12].

Wszystkie cztery główne arabskie partie (Hadasz, Ta’al, Ra’am i Balad) postanowiły powrócić do rozwiązania z 2015 roku i rozpoczęły negocjacje nad stworzeniem jednej Zjednoczonej Listy celem zdobycia większej liczby mandatów[13].

2 czerwca premier Netanjahu zdymisjonował Naftalego Bennetta ze stanowiska ministra edukacji i ministra ds. diaspory oraz Ajjelet Szaked ze stanowiska ministra sprawiedliwości. Jak podawał „The Times of Israel” premier nie chciał aby oboje swoją pracą przyczyniali się do budowania popularności swojej partii – Nowej Prawicy, co mogłoby doprowadzić do odebrania Likudowi głosów[14].

26 czerwca powrót do polityki zapowiedział były premier Ehud Barak. Uznał, że Niebiesko-Biali nie posiadają siły żeby zmobilizować elektorat przeciw Likudowi. Na konferencji prasowej towarzyszył mu m.in. Ja’ir Golan – były zastępca Szefa Sztabu Sił Obronnych Izraela. 1 lipca swoje poparcie i chęć przystąpienia do nowej partii wyraziła No’a Rothman – wnuczka Icchaka Rabina[15][16]. Nowa partia nazywać się będzie Demokratyczny Izrael[17][18].

9 lipca Perec i Smotricz podpisali porozumienie o wspólnym starcie Żydowskiego Domu i Unii Narodowej we wrześniowych wyborach. Wezwali jednocześnie Naftalego Bennetta i Ajjelet Szaked do rozpoczęcia rozmów w celu utworzenia wspólnej listy[19].

Na początku lipca doszło do odłączenia się Żydowskiej Siły od Unii Partii Prawicowych. Itamar Ben-Gewir i Micha’el Ben Ari oskarżyli Rafiego Pereca i Becalela Smotricza o łamanie umowy koalicyjnej i marginalizowanie Żydowskiej Siły. Postanowili nawiązać współpracę z rabinem Cwim Tauem z jesziwy Har ha-Mor, który 7 lipca ogłosił powstanie swojej partii No’am, która ma być związana ze środowiskami jesziwy i chardalim (narodowych ortodoksów)[20][21].

18 lipca przewodniczący Partii PracyAmir Perec – ogłosił, że razem z partią Geszer Orli Lewi-Abekasis utworzy wspólną listę wyborczą. Jednocześnie ogłosił, że nie dojdzie do połączenia się z nowym ugrupowaniem Ehuda Baraka ani Merecem[22][23].

PrzypisyEdytuj

  1. Benjamin Netanjahu nie stworzył rządu. Będą wybory w Izraelu. rp.pl. [dostęp 2019-05-29].
  2. Kneset zdecydował o samorozwiązaniu. Będą nowe wybory w Izraelu. wyborcza.pl. [dostęp 2019-05-29].
  3. המפלגות הדתיות: נציג חזית אחידה מול ליברמן, „Kipa”, 15 kwietnia 2019 [dostęp 2019-05-31].
  4. הרב פרץ פנה למפלגות החרדיות במטרה להגיע כגוש אחד למו"מ הקואליציוני, „Kipa”, 11 kwietnia 2019 [dostęp 2019-05-31].
  5. Tamar Pileggi, Raoul Wootliff, Knesset votes for new elections on September 17 after PM fails to form coalition, „The Times of Israel”, 30 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  6. Liberman: Israel going to polls because Netanyahu surrendered to ultra-Orthodox, „The Times of Israel”, 30 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  7. Likud’s chief negotiator: Liberman’s demands were ‘insane, bizarre’, „The Times of Israel”, 30 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  8. Raoul Wootliff, Deri accuses Liberman of anti-Semitism, then claims Russians don’t serve state, „The Times of Israel”, 30 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  9. Raoul Wootliff, Netanyahu slams Liberman: He deceived the voters, is part of the Left, „The Times of Israel”, 30 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  10. Kahlon negotiating return to Likud fold, would stay on as finance minister, „The Times of Israel”, 11 kwietnia 2019 [dostęp 2019-05-31].
  11. Marissa Newman, As Israel slides toward elections, Likud set to approve merger with Kulanu, „The Times of Israel”, 28 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  12. Lapid says Gantz will remain Blue and White leader if new elections held, „The Times of Israel”, 29 maja 2019 [dostęp 2019-05-31].
  13. Four Arab parties seeking to reunite for coming elections (ang.). The Times of Israel. [dostęp 2019-05-31].
  14. Marissa Newman, Netanyahu fires Shaked and Bennett in interim government reshuffle, „The Times of Israel”, 2 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-04].
  15. Jacob Magid, Declaring Netanyahu’s time is up, Ehud Barak announces formation of new party, „The Times of Israel”, 26 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-04].
  16. Citing ‘radicalization’ of Israel, Rabin’s granddaughter joins Barak’s new party, „The Times of Israel”, 1 lipca 2019 [dostęp 2019-07-04].
  17. Itaj Szikman, איש העסקים שתמך בגנץ עבר לברק: „כחול לבן מתקשה לפרוץ את תקרת הזכוכית”, „Jedi’ot Acharonot”, 12 lipca 2019 [dostęp 2019-07-13].
  18. Raoul Wootliff, Barak announces name of his new political grouping: Israel Democratic Party, „The Times of Israel”, 6 lipca 2019 [dostęp 2019-07-13].
  19. Peretz, Smotrich agree to joint run, „Aruc Szewa”, 9 lipca 2019 [dostęp 2019-07-13].
  20. Meraw Kohen, תקומתה של מפלגת יחד: ראשי עוצמה יהודית נפגשו עם בכירים בישיבת הר המור, „Kipa”, 5 lipca 2019 [dostęp 2019-07-13].
  21. נחשף שם המפלגה החדשה של הרב טאו, „Srugim”, 12 lipca 2019 [dostęp 2019-07-13].
  22. Michael Bachner, Labor’s Peretz joins forces with Orly Levy-Abekasis, shuns Meretz, „The Times of Israel”, 18 lipca 2019 [dostęp 2019-07-21].
  23. After Labor merger, Levy-Abekasis rules out joining government with indicted PM, „The Times of Israel”, 21 lipca 2019 [dostęp 2019-07-21].