Otwórz menu główne

Wysoki Duże

wieś w województwie świętokrzyskim

Wysoki Dużewieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Bogoria[1].

Wysoki Duże
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Bogoria
Liczba ludności (2006) 220
Strefa numeracyjna (+48) 15
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0788710
Położenie na mapie gminy Bogoria
Mapa lokalizacyjna gminy Bogoria
Wysoki Duże
Wysoki Duże
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wysoki Duże
Wysoki Duże
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Wysoki Duże
Wysoki Duże
Położenie na mapie powiatu staszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu staszowskiego
Wysoki Duże
Wysoki Duże
Ziemia50°39′44″N 21°17′37″E/50,662222 21,293611

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Spis treści

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzneEdytuj

W latach 70. XX wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Wysok Dużych zawarty w tabeli 1.

Tabela 1. Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych[2]
Nazwa wsi – miasta Nazwy części wsi
– miasta
Nazwy obiektów fizjograficznych
– charakter obiektu
I. Gromada SZCZEGLICE
  1. Wysoki Duże

  1. Bugajówka — pole
  2. Dworskie — pole
  3. Góra — pole
  4. Kobiałki — pole, doły
  5. Ku Szczeglicom — pole
  6. Wyrwane Doły — pole, doły
  7. Zok — pole

HistoriaEdytuj

Według Jana Długosza (Długosz, L.B., I, 318, 319, II, 332, 333) w XV wieku rozróżniano cztery wsie o nazwie Wysokie: prima, secunda, tertia i quarta alias Mała Wieś. W połowie XV wieku wieś Wysokie tertia[3] (Wielkie[4]), znajdowała się w parafii Szczeglice i liczyła 9 łanów kmiecych, karczmę oraz zagrodnika z rolą, z których płacono dziesięcinę archidiakonii sandomierskiej[3][4], w wysokości 10 grzywien[3]. Folwark rycerski dawał dziesięcinę plebanowi w Szczeglicach[3][4]. Właścicielami wsi byli Biszowski i Prandota herbu Nieczuja i Odrowąż oraz Jakub Jaguszewski herbu Habdank[4].

W 1578 roku miejscowość Wysokie major należała do parafii w Kiełczynie i była własnością Sebastyana Lipnickiego, który płacił wówczas podatek od 9 osadników, dwóch i pół łana, 6 zagrodników z rolą i 3 rzemieślników[3].

Miejscowość w XVI wieku nazywała się Wysokie Duże. W 1895 roku nosiła nazwę Wysoki Duże, zaś wcześniej Wysoczki Duże[3]. W rejestrze poborowym powiatu sandomierskiego z 1629 roku wymieniona jako Wysoki Wielkie. Właścicielem wsi był wówczas Jan Lipnicki[5].

Pod koniec XIX wieku wieś z folwarkiem należała do ówczesnego powiatu sandomierskiego, gminy Górki i parafii Szczeglice. W 1827 roku wieś i folwark liczyły 18 domów i 100 mieszkańców, zaś w 1895 roku 36 domów i 208 mieszkańców. Folwark Wysoki Wielkie liczył w 1880 roku 209 mórg, z czego 116 gruntów ornych i ogrodniczych, 11 łąk, 51 pastwisk, 20 lasu i 12 nieużytków. Stosowano płodozmian 9-polowy. Znajdowało się w nim 9 budynków drewnianych. W 1895 roku Wysoki Duże obejmowały 138 mórg ziemi dworskiej i 206 mórg ziemi włościańskiej[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-15].
  2. Por. Leon Kaczmarek (red. nauk. zeszytu), Witold Taszycki (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970, s. 55, 77-96.
  3. a b c d e f Wysoczki w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  4. a b c d e Wysoki Duże w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  5. Zbigniew Anusik. Własność ziemska w powiecie sandomierskim w roku 1629. „Przegląd Nauk Historycznych 2012, R. XI, Nr.2”. s. 63. 

LiteraturaEdytuj

  1. Kaczmarek Leon (red. nauk. zeszytu), Taszycki Witold (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970.