Yaeyama (jap. 八重山) — nieopancerzony, mały krążownik (czasem określany jako kanonierka[1]) zbudowany w stoczni w Yokosuce dla Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, według planów Émile'a Bertina.

Yaeyama
Ilustracja
Yaeyama
Klasa krążownik
Historia
Stocznia Stocznia Yokosuka
Położenie stępki czerwiec 1887
Wodowanie marzec 1889
 Nippon Kaigun
Wejście do służby marzec 1892
Los okrętu złomowany w 1911
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 1584 t
Długość 96,9 m
Szerokość 10,5 m
Zanurzenie 4 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania, 5630 ihp
Prędkość 20,75 węzła
Uzbrojenie
3 działa 120 mm QF (3xI))
8 dział trójfuntowych
2 wyrzutnie torped 450 mm
Załoga 200

Stępkę pod krążownik położono w czerwcu 1887 w stoczni w Yokosuce. Okręt był budowany według założeń francuskiej doktryny Jeune École, głoszącej wyższość lekkich, szybkich i silnie uzbrojonych jednostek nad cięższymi i lepiej opancerzonymi, dlatego krążownik był nieopancerzony, posiadał wzmocnioną dziobnicę taranową; główną obroną była prędkość. Napędzały do dwie importowane z Wielkiej Brytanii[2] poziome, trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy 5400[3] lub 5630[2] ihp, do których parę dostarczało sześć cylindrycznych kotłów. Prędkość maksymalna sięgała 21 węzłów, a zasięg określono na 5000 mm przy prędkości ekonomicznej 10 węzłów. Zapas węgla wynosił 350 ton[3]. Okręt obsługiwała załoga licząca 200[2] lub 217[3] ludzi.

Na początku wojny chińsko-japońskiej okręt konwojował japońskie transporty do Czemulpo. Po zatopieniu w bitwie pod Pungdo brytyjskiego transportowca „Kowshing” przez krążownik „Naniwa”, przejął z jej pokładu uratowaną europejską załogę i przewiózł ją do Japonii[4].

Podczas operacji przeciw Weihaiwei, osłonił ogniem lądowanie japońskich oddziałów, a jego ostrzał spowodował, że chińscy obrońcy porzucili baterię dział polowych, zdobytych następnie przez Japończyków[5]. Kilka miesięcy później wszedł w skład eskadry wysłanej przeciw Tajwanowi, gdzie razem z krążownikami „Yoshino”, „Akitsushima” i „Saien” uczestniczył w ostrzale fortów broniących Gaoxiongu[6] i zdobyciu Peskadorów.

20 października 1895 na pokładzie brytyjskiego parowca SS „Thales” zbiegł z Tajwanu Liu Yongfu, dowódca obrony wyspy i drugi prezydent Republiki Tajwanu. „Yaeyama” udała się w pościg za statkiem i dogoniła go na wodach międzynarodowych, zatrzymała go, a oddział abordażowy zaaresztował siedmiu podejrzanych chińskich kulisów. Po protestach kapitana „Thalesa” na pokładzie statku pozostało tylko dwóch japońskich oficerów, którzy mieli strzec aresztantów. Po przybyciu statku do Xiamen kulisi-pasażerowie zostali zwolnieni na żądanie brytyjskiego konsula (wśród nich faktycznie znajdował się przebrany Liu). Efektem protestów brytyjskiego Foreign Office w sprawie zatrzymania brytyjskiej jednostki w czasie pokoju[a] i na wodach międzynarodowych, były przeprosiny rządu japońskiego i zwolnienie dowodzącego eskadrą adm. Shinanojō Arichi[6].

11 maja 1902 okręt wpadł na mieliznę w zatoce Nemuro (Hokkaido), na wodę udało się go ściągnąć dopiero 1 września. Przeszedł następnie remont, podczas którego wymieniono mu kotły z walcowych na wodnorurkowe typu Niclausse[3], ale nie spowodowało to znaczącej różnicy osiągów[7].

Podczas wojny rosyjsko-japońskiej służył w składzie 5. (w czasie bitwy pod Cuszimą 7.) Dywizjonu Trzeciej Floty jako okręt łącznikowy[1], w bitwach na Morzu Żółtym i pod Cuszimą.

Po wojnie przeszedł remont; skreślony z listy floty w 1906, był wykorzystywany w latach 1906-08 do prób z nowymi kotłami, opalanymi paliwem płynnym. Ostatecznie wycofany i złomowany w 1911 roku[2].

UwagiEdit

  1. Wojna chińsko-japońska zakończyła się traktatem z Shimonoseki 17 kwietnia 1895, a operacje przeciw Tajwanowi były wewnętrzną sprawą Japonii, której wyspę tę Chiny scedowały na mocy właśnie tego traktatu.

PrzypisyEdit

  1. a b Fleet, Japanese Third. W: Rotem Kowner: Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Toronto: Scarecrow, 2006, s. 120 i 470. ISBN 0-8108-4927-5.
  2. a b c d Roger Chesneau, Eugène Kolesnik: Conway's All the World's Fighting Ships, 1860–1905. London: Conway Maritime Press, 1979, s. 234. ISBN 0-85177-133-5.
  3. a b c d Hansgeorg Jentsura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Naval Institute Press, 1976, s. 93. ISBN 0-87021-893-X. (ang.)
  4. Herbert Wrigley Wilson: Ironclads in Action; a Sketch of Naval Warfare from 1855 to 1895. London: S. Low, 1896, s. 75. (ang.)
  5. Tadeusz Maria Gelewski: Jalu 1894. Warszawa: Bellona, 1995, s. 81. (pol.)
  6. a b James W. Davidson: The Island of Formosa, Past and Present. London: Macmillian & Co, 1903, s. 358, 364-5. (ang.)
  7. Fred. T. Jane: The Imperial Japanese Navy. Londyn: W. Thacker & co., 1904, s. 330.

Linki zewnętrzneEdit

  • Yaeyama (jap.). homepage2.nifty.com. [dostęp 2012-12-12].