Złotokretowate

rodzina owadożernych ssaków

Złotokretowate[3] (Chrysochloridae) – rodzina małych, afrykańskich ssaków z rzędu afrosorkowców (Afrosoricida), do niedawna zaliczana do rzędu owadożernych (Insectivora). Prowadzą tryb życia podobny do kretowatych (Talpidae) i kretoworowatych (Notoryctidae). W zapisie kopalnym są znane z pokładów miocenu.

Złotokretowate
Chrysochloridae[1]
J.E. Gray, 1825[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – złotokret zwyczajny (Chrysochloris asiatica)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd afrosorkowce
Podrząd złotokretowe
Rodzina złotokretowate
Typ nomenklatoryczny

Chrysochloris Lacépède, 1799

Rodzaje

zobacz opis w tekście

WystępowanieEdytuj

Tereny pustynne, półpustynne, leśne i górzyste w Afryce Południowej i Środkowej[4][5].

CharakterystykaEdytuj

Wzór zębowy I C P M
36-40 = 3 1 3 2-3
3 1 3 2-3

Złotokrety są niewielkimi ssakami przystosowanymi do życia pod ziemią. Osiągają od 8 do 20 cm długości. Mają miękkie futro, krótki ogon, słabo rozwinięty zmysł wzroku, krótkie, czteropalczaste kończyny zaopatrzone w dwa silne pazury. Nie posiadają małżowin usznych.

Żywią się owadami i pierścienicami znajdowanymi pod ziemią. W poszukiwaniu pokarmu wykorzystują dobrze rozwinięty słuch. U gatunków z rodzaju Chrysochloris stwierdzono silnie rozbudowany młoteczek[6]. Prowadzą nocny i samotniczy tryb życia. Są terytorialne. Gatunki pustynne przemieszczają się w sypkim piasku, natomiast pozostałe gatunki drążą skomplikowany system korytarzy i komór sięgających do 1 m pod powierzchnią ziemi. Samica rodzi 1-3 młodych.

SystematykaEdytuj

Do rodziny nalężą następujące podrodziny[4][3]:

PrzypisyEdytuj

  1. Chrysochloridae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 339, 1825 (ang.). 
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 20–21. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 110–112. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Family Chrysochloridae. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-28].
  6. Mr. Eric Ekdale, 2003, "Chrysochloris sp." (On-line), Digital Morphology (en)

BibliografiaEdytuj

  1. Ciszek, D. and P. Myers: Chrysochloridae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 4 maja 2008].
  2. Kowalski Kazimierz: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Chrysochloridae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 23 grudnia 2007]
  4. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.