Złoty Lampart

Złoty Lampart (wł. Pardo d'oro) – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Locarno dla najlepszego filmu w konkursie głównym.

Nagroda nosiła różne nazwy od początku istnienia imprezy. W czasie pierwszych dwóch edycji festiwalu nazywała się po prostu Najlepszy film, później przez kilka lat była Wielką Nagrodą, a następnie Złotym Żaglem. Nazwa Złoty Lampart funkcjonuje od 1968.

StatystykiEdytuj

Najwięcej filmów nagrodzonych Złotym Lampartem pochodziło jak dotychczas ze Stanów Zjednoczonych (11), Włoch (10) i Francji (9). Dziewięciokrotnie reżyserami filmów wyróżnionych główną nagrodą były kobiety: Swietłana Proskurina, Clara Law, Claire Denis, Hélène Angel, Sabiha Sumar, Andrea Staka, Guo Xiaolu, Milagros Mumenthaler i Ralitza Petrova.

Jak dotychczas dwóch reżyserów uhonorowano Złotym Lampartem dwukrotnie. Byli to:

Polscy twórcy filmowi trzykrotnie sięgali w Locarno po Złotego Lamparta. Byli to: Andrzej Jerzy Piotrowski za film Znaki na drodze, Krzysztof Zanussi za Iluminację i Janusz Zaorski za Jezioro Bodeńskie.

Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotego Lamparta (od 1968) lub analogiczną najważniejszą nagrodę na festiwalu (do 1967), przedstawia się następująco (stan na styczeń 2020):

Państwo Złoty Lampart
  Stany Zjednoczone 11
  Włochy 10
  Francja 9
  Wielka Brytania 6
  Czechosłowacja 5
  Chiny 4
  Japonia 4
  Szwajcaria 4
  Polska 3
  Węgry 3
  ZSRR 3
  Iran 2
  Korea Południowa 2
  Portugalia 2
  Argentyna 1
  Belgia 1
  Brazylia 1
  Bułgaria 1
  Chile 1
  Filipiny 1
  Grecja 1
  Hiszpania 1
  Hongkong 1
  Indie 1
  Jugosławia 1
  Kazachstan 1
  Mauretania 1
  Meksyk 1
  Niemcy 1
  NRD 1
  Pakistan 1
  RFN 1
  Singapur 1
  Turcja 1

Laureaci Złotego LampartaEdytuj

Następujące filmy zdobyły główną nagrodę w konkursie głównym festiwalu[1]:

Rok Film Reżyser Państwo
1946 A potem nie było już nikogo (And Then There Were None) René Clair   Stany Zjednoczone*
1947 Milczenie jest złotem (Le silence est d'or) René Clair   Francja*
1948 Niemcy – rok zerowy (Germania, anno zero) Roberto Rossellini   Włochy*
1949 Farma siedmiu grzechów (La ferme des sept péchés) Jean Devaivre   Francja
1950 When Willie Comes Marching Home John Ford   Stany Zjednoczone
1951
Festiwal nie odbył się.
1952 Ścigany (Hunted) Charles Crichton   Wielka Brytania*
1953 Juliusz Cezar (Julius Caesar)
Czarodziej Glinka (Композитор Глинка / Kompozitor Glinka)
Szklany mur (The Glass Wall)
David Bradley
Grigorij Aleksandrow
Maxwell Shane
  Stany Zjednoczone
  ZSRR*
  Stany Zjednoczone
1954 Dzikie owoce (Les fruits sauvages)
Bajaja
Wrota piekieł (地獄門 / Jigokumon)
Brunatna pajęczyna (Rotation)
Pięcioraczki (Le mouton à cinq pattes)
Hervé Bromberger
Jiří Trnka
Teinosuke Kinugasa
Wolfgang Staudte
Henri Verneuil
  Francja
  Czechosłowacja*
  Japonia*
  NRD*
  Francja
1955 Czarna Carmen (Carmen Jones)
Dobry wojak Szwejk (Dobrý voják Švejk)
Otto Preminger
Jiří Trnka
  Stany Zjednoczone
  Czechosłowacja
1956
Festiwal nie odbył się.
1957 Krzyk (Il grido) Michelangelo Antonioni   Włochy
1958 Człowiek, którego już nie ma (Ten North Frederick) Philip Dunne   Stany Zjednoczone
1959 Pocałunek mordercy (Killer's Kiss) Stanley Kubrick   Stany Zjednoczone
1960 Piękny Antonio (Il bell'Antonio) Mauro Bolognini   Włochy
1961 Ognie polne (野火 / Nobi) Kon Ichikawa   Japonia
1962 Un cœur gros comme ça François Reichenbach   Francja
1963 Transport z raju (Transport z ráje) Zbyněk Brynych   Czechosłowacja
1964 Czarny Piotruś (Černý Petr) Miloš Forman   Czechosłowacja
1965 Czwarta nad ranem (Four in the Morning) Anthony Simmons   Wielka Brytania
1966 Odwaga na co dzień (Každý den odvahu) Evald Schorm   Czechosłowacja
1967 Ziemia w transie (Terra em Transe) Glauber Rocha   Brazylia*
1968 Wizjonerzy (I visionari) Maurizio Ponzi   Włochy
1969 Charles, martwy lub żywy (Charles mort ou vif)
Trzeba przejść i przez ogień (В огне брода нет / W ognie broda niet)
Trzy smutne tygrysy (Tres tristes tigres)
Okularnicy (Szemüvegesek)
Alain Tanner
Gleb Panfiłow
Raúl Ruiz
Sándor Simó
  Szwajcaria*
  ZSRR
  Chile*
  Węgry*
1970 Koniec drogi (End of the Road)
Lilika (Лилика)
Przemijanie (無常 / Mujô)
Soleil Ô
Aram Avakian
Branko Pleša
Akio Jissôji
Med Hondo
  Stany Zjednoczone
  Jugosławia*
  Japonia
  Mauretania*
1971 Zmiana oblicza (Hanno cambiato faccia)
In punto di morte
Przyjaciele (Les amis)
Private Road
Znaki na drodze
Corrado Farina
Mario Garriba
Gérard Blain
Barney Platts-Mills
Andrzej Jerzy Piotrowski
  Włochy
  Włochy
  Francja
  Wielka Brytania
  Polska*
1972 Ponure chwile (Bleak Moments) Mike Leigh   Wielka Brytania
1973 Iluminacja Krzysztof Zanussi   Polska
1974 Ulica Strażacka 25 (Tüzoltó utca 25.) István Szabó   Węgry
1975 Syn Amira nie żyje (Le fils d'Amr est mort) Jean-Jacques Andrien   Belgia*
1976 Le grand soir Francis Reusser   Szwajcaria
1977 Antonio Gramsci: Dni więzienia (Antonio Gramsci: i giorni del carcere) Lino Del Fra   Włochy
1978 Leniuchy z żyznej doliny (Οι Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας /
Oi tembelides tis eforis koiladas)
Nikos Panayotopoulos   Grecja*
1979 Stado (Sürü) Zeki Ökten   Turcja*
1980 Maledetti vi amerò Marco Tullio Giordana   Włochy
1981 Chakra (चक्र) Rabindra Dharmaraj   Indie*
1982
Nagrody nie przyznano.
1983 Księżniczka (Adj király katonát!) Pál Erdöss   Węgry
1984 Inaczej niż w raju (Stranger Than Paradise) Jim Jarmusch   Stany Zjednoczone
1985 Alpejski ogień (Höhenfeuer) Fredi M. Murer   Szwajcaria
1986 Jezioro Bodeńskie Janusz Zaorski   Polska
1987 O Bobo José Álvaro Morais   Portugalia*
1988 Dalekie głosy, spokojne życie (Distant Voices, Still Lives)
Motyle (Schmetterlinge)
Terence Davies
Wolfgang Becker
  Wielka Brytania
  RFN*
1989 Dlaczego Bodhi-Dharma wyruszył na wschód? (달마가 동쪽으로 간 까닭은? /
Dharmaga tongjoguro kan kkadalgun)
Bae Yong-kyun   Korea Południowa*
1990 Przypadkowy walc (Случайный вальс / Słuczajnyj wals) Swietłana Proskurina   ZSRR
1991 Johnny Suede Tom DiCillo   Stany Zjednoczone
1992 Jesienny księżyc (秋月 / Qiu yue) Clara Law   Hongkong*
1993 Azghyin ushtykzyn'azaby Yermek Shinarbayev   Kazachstan*
1994 Słój (خمره / Khomreh) Ebrahim Forouzesh   Iran*
1995 Raï Thomas Gilou   Francja
1996 Nenette i Boni (Nénette et Boni) Claire Denis   Francja
1997 Lustro (آینه / Ayneh) Dżafar Panahi   Iran
1998 Pan Zhao (赵先生 / Zhao xiansheng) Lü Yue   Chiny*
1999 Skóra człowieka, krew bestii (Peau d’homme, cœur de bête) Hélène Angel   Francja
2000 Ojciec (冤家父子 / Baba) Wang Shuo   Chiny
2001 Citroenem ku rewolucji (Alla rivoluzione sulla due cavalli) Maurizio Sciarra   Włochy
2002 Das Verlangen Iain Dilthey   Niemcy*
2003 Cicha woda (خاموش پانی‬ / Khamosh Pani: Silent Waters) Sabiha Sumar   Pakistan*
2004 Private Saverio Costanzo   Włochy
2005 Dziewięć kobiet (Nine Lives) Rodrigo García   Stany Zjednoczone
2006 Dziewczyna (Das Fräulein) Andrea Staka   Szwajcaria
2007 Odrodzenie (愛の予感 / Ai no yokan) Masahiro Kobayashi   Japonia
2008 Parque vía Enrique Rivero   Meksyk*
2009 Chinka (She, a Chinese) Guo Xiaolu   Wielka Brytania
2010 Ferie zimowe (寒假 / Han jia) Hongqi Li   Chiny
2011 Powrót do domu (Abrir puertas y ventanas) Milagros Mumenthaler   Argentyna*
2012 Dziewczyna znikąd (La fille de nulle part) Jean-Claude Brisseau   Francja
2013 Historia mojej śmierci (Història de la meva mort) Albert Serra   Hiszpania*
2014 Z tego, co było, po tym, co było (Mula sa kung ano ang noon) Lav Diaz   Filipiny*
2015 Teraz dobrze, wtedy źle (지금은맞고그때는틀리다 /
Jigeumeun matgo geuttaeneun teullida)
Hong Sang-soo   Korea Południowa
2016 Bez Boga (Безбог / Bezbog) Ralitza Petrova   Bułgaria*
2017 Pani Fang (方绣英 / Mrs. Fang) Bing Wang   Chiny
2018 Wyśniona kraina (A Land Imagined) Yeo Siew Hua   Singapur*
2019 Vitalina Varela Pedro Costa   Portugalia

*Pierwsza wygrana dla danego państwa.

PrzypisyEdytuj

  1. Palmarès (ang.). Locarno Festival. [dostęp 2018-03-29].

Linki zewnętrzneEdytuj