ZAKSA Kędzierzyn-Koźle

klub siatkarski
Ten artykuł dotyczy klubu sportowego siatkówki. Zobacz też: koncern chemiczny Grupa Azoty, zakłady chemiczne ZAK Spółka Akcyjna, przedsiębiorstwa Mostostal.

ZAKSA SA – polski męski klub siatkarski z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu. Jeden z najbardziej zasłużonych klubów w historii polskiej siatkówki. Ośmiokrotny mistrz Polski, ośmiokrotny zdobywca Pucharu Polski, dwukrotny zdobywca Superpucharu Polski i triumfator Ligi Mistrzów.

Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle
ZAKSA Kędzierzyn-Koźle
Pełna nazwa ZAKSA Spółka Akcyjna
Przydomek Kędzierzynianie, Koziołki, Trójkolorowi
Maskotka kozioł Zaksiołek
Barwy niebiesko-biało-czerwone
Data założenia 1947 (sekcja siatkarska Chemika)
1994 (niezależny klub)
Debiut w najwyższej lidze 1995, Mostostal – AZS Yawal Częstochowa 3:1
Liga PlusLiga
Państwo  Polska
Adres ul. Mostowa 1A
47-223 Kędzierzyn-Koźle
Hala sportowa Hala Widowiskowo-Sportowa Azoty, ul. Mostowa 1
47-223 Kędzierzyn-Koźle
Właściciel Grupa Azoty ZAK S.A.
Prezes Sebastian Świderski
Trener Gheorghe Crețu
Asystent trenera Michał Chadała
Adam Swaczyna
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Od 16 lutego 2004 klub działa jako spółka akcyjna.

Od sezonu 2007/2008 drużyna występuje w rozgrywkach pod nazwą ZAKSA Kędzierzyn-Koźle.

Od sezonu 2019/2020 drużyna przystąpiła do rozgrywek krajowych pod nazwą Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle[1], a rok później również w europejskich pucharach.

HistoriaEdytuj

Chronologia nazwEdytuj

Chemik Kędzierzyn-Koźle

  • 1947: Klub Sportowy (KS) Bierawianka
  • 1951: KS Unia Kędzierzyn
  • 1952: Kolejarz Kędzierzyn (KS Unia przekazała sekcję siatkówki do klubu Kolejarz)
  • 1956: KS Unia Kędzierzyn (powrót sekcji siatkówki do KS Unia)
  • 1968: Międzyzakładowy Klub Sportowy (MZKS) Chemik Kędzierzyn (połączenie z KS Unia Blachownia w jeden klub)
  • 1976: MZKS Chemik Kędzierzyn-Koźle (Kędzierzyn oraz Koźle połączyły się, tworząc Kędzierzyn-Koźle)
  • 1991: KS Chemik Kędzierzyn-Koźle
  • 1993: KS Kędzierzyn
  • W czerwcu 1993 roku sekcja przestała istnieć.

ZAKSA

  • 1994: KS Mostostal Zabrze w Kędzierzynie-Koźlu (utworzony na bazie zawodników rozwiązanej sekcji siatkówki KS Chemik)
  • 1995: KS Mostostal ZA Kędzierzyn-Koźle
  • 1998: Mostostal Azoty Kędzierzyn-Koźle
  • 2005: Mostostal-Azoty SSA Kędzierzyn-Koźle
  • 2007: ZAKSA Kędzierzyn-Koźle
  • 2019: Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle

Początki siatkówkiEdytuj

Początki siatkówki na ziemi kędzierzyńskiej sięgają 1947 roku. W tym właśnie czasie powstał klub sportowy KS „Bierawianka”, który w 1951 roku zmienił nazwę na KS Unia Kędzierzyn. Jednak siatkówka rodziła się w Kędzierzynie w wielkich bólach. Nie było sali, sprzętu, zawodników, mimo to znaleźli się ludzie, którzy poświęcili się swojej pasji. Z powodu kiepskiej sytuacji finansowej w rok po założeniu sekcję przejął „Kolejarz” Kędzierzyn. „Unia” odzyskała siatkarzy dopiero w 1956 roku. W 1969 roku doszło do fuzji Unii Kędzierzyn z Unią Blachownia, w wyniku której powstał MZKS Chemik Kędzierzyn. Rok 1971 był rokiem wielkiego wydarzenia w dziejach sportu w „stolicy polskiej chemii”, jak wówczas szumnie nazywano Kędzierzyn. Otóż w tym właśnie roku miasto wzbogaciło się o nową halę widowiskowo-sportową, która wybudowana z funduszy miejscowych zakładów przemysłowych, miała stać się centrum rozwoju halowych dyscyplin sportu. Paradoksalnie jednak w następnym roku rozwiązano w Kędzierzynie sekcję siatkówki, jakby na przekór ubiegłorocznemu wydarzeniu. W 1973 roku siatkówka znów zagościła w Kędzierzynie. Jednak już w 1978 roku zespół seniorów już pod nazwą Chemika Kędzierzyn awansował do II ligi. W 1980 roku drużyna na rok wróciła do niższej klasy rozgrywek, aby po roku znów zawitać do grona drugoligowców. Minęło kolejne dziesięć lat. W 1991 roku siatkarze Chemika odnieśli kolejny sukces – był nim awans do serii B I ligi. W 1993 roku, grając jeszcze w serii B, zespół Chemika Kędzierzyn wystąpił też w finale Pucharu Polski w Opolu, zajmując IV miejsce. Takich sukcesów nie wolno było zmarnować[2].

EkstraklasaEdytuj

W 1994 roku rozpoczęła się już era Mostostalu. Miłośnicy siatkówki w Kędzierzynie – wśród których był wieloletni Prezes kędzierzyńskiej drużyny Kazimierz Pietrzyk, wówczas kierownik sekcji drużyny siatkówki Chemika Kędzierzyn i dyrektor filii Mostostalu Zabrze – na bazie sekcji siatkówki Chemika Kędzierzyn – Koźle utworzyli 8 marca 1994 roku profesjonalny klub o nazwie: KS Mostostal Zabrze w Kędzierzynie – Koźlu, który 14 marca zarejestrowany został w Urzędzie Wojewódzkim w Opolu. Ich marzeniem był awans do serii A i walka o najwyższe trofea w Polsce. Już w 1995 roku te plany spełniły się. Pierwszy rok w serii A nie przyniósł większych sukcesów, chociaż samo utrzymanie w gronie najlepszych drużyn siatkarskich Polski można uznać za spore osiągnięcie. Młoda stażem drużyna z Kędzierzyna spisywała się rewelacyjnie w całym następnym sezonie. Najpierw wywalczyła awans do turnieju finałowego Pucharu Polski rozgrywanego w Radomiu. Tam podopieczni Leszka Milewskiego doszli aż do finału wraz z graczami serii B z Gorzowa, ale podopieczni Leszka Milewskiego musieli zadowolić się drugim miejscem. Siatkarze Mostostalu również niespodziewanie wywalczyli awans do finału, jednak tym razem faworytem był AZS Częstochowa[2]. Pierwsze mistrzostwo Polski zdobyli rok później pokonując w finale Morze Szczecin. W kolejnym sezonie Mostostal znowu musiał uznać wyższość AZS-u Częstochowa. Przez kolejne 4 lata Mostostal nie schodził z mistrzowskiego tronu, zarówno w lidze jak i w pucharze Polski. Trzy razy z rzędu zdobyli podwójną koronę. Do tych sukcesów doszły jeszcze występy na arenie międzynarodowej. W 2000 roku stanęli na 3. miejscu Pucharu CEV, a w 2003 r. w Lidze Mistrzów. To był ostatni wielki sukces klubu do 2011 roku, gdy klub wywalczył wicemistrzostwo Polski i zajął 2. miejsce w Pucharze CEV. Kolejne lata to już na stałe powrót do czołówki ligi i walka o medale. W 2016 roku rozpoczęła się druga złota seria klubu, który przez następne 4 lata wygrywał fazę zasadniczą i grał w finale ligi trzykrotnie go wygrywając. W tym czasie Zaksa wygrała również dwukrotnie Puchar Polski, a w sezonie 2017/18 grała ona w Final Four Ligi Mistrzów. Na początek sezonu jubileuszowego 25-lecia klubu drużyna wygrała Superpuchar Polski. Z powodu pandemii koronawirusa sezon został zakończony przedwcześnie i bez wyłonienia tytuły mistrzowskiego. W momencie zakończenia ligi ZAKSA znajdowała się na pierwszym miejscu w tabeli. Kolejny sezon był najlepszy w całej dotychczasowej historii klubu, rozpoczął go sukces w Superpucharze Polski, następnie kędzierzynianie zwyciężyli w Pucharze Polski. Dominowali oni również w rozgrywkach krajowych - zakończyli oni fazę zasadniczą na pierwszym miejscu z bilansem 23 zwycięstw i jedynie 3 porażek oraz z przewagą 14 punktów nad drugim Jastrzębskim Węglem. Ostatecznie jednak po przegranym finale drużyna musiała zadowolić się tytułem wicemistrzów Polski. Jednak największym sukcesem w tym sezonie było dostanie się do finału najważniejszych klubowych rozgrywek siatkarskich - Ligi Mistrzów. Po łatwym sukcesie w fazie grupowej przyszła kolej na fazę play-off w, której ZAKSA zmierzyła się z obrońcą tytułu Cucine Lube Civitanova. Po dwóch emocjonujących meczach oraz złotym secie drużyna awansowała do półfinału, w którym czekali już na nich siatkarze wielokrotnego zdobywcy Ligi Mistrzów i mistrza Rosji Zenita Kazań. Po dwóch meczach zakończonych porażką obu gospodarzy 3:2 i wielkich emocjach stan rywalizacji wynosił 1:1 i konieczne było rozegranie po raz kolejny złotego seta. W nim lepsi okazali się kędzierzynianie i pierwszy raz w historii klubu awansowali oni do finału Ligi Mistrzów. Pokonali oni w nim włoskie Itas Trentino 3:1 będąc tym samym pierwszym polskim klubem od 43 lat, który zwyciężył w Lidze Mistrzów.

Puchar PolskiEdytuj

Grupa Azoty Zaksa Kędzierzyn-Koźle jest zdobywcą rekordowej ilości 8 Pucharów Polski, wyprzedzając w tej klasyfikacji drużynę Azs Olsztynu oraz Skry Bełchatów. Poza ośmioma wygranymi finałami Zaksa przegrywała trzykrotnie finały. Była ona zdobywcą Pucharu Polski w latach :

- 2000

- 2001

- 2002

- 2013

- 2014

- 2017

- 2019

- 2021.

Zwyciężyła ligę mistrzów 2020/2021

Bilans sezon po sezonieEdytuj

Sezon Miejsce Puchary
1977/1978 – III liga awans do II ligi
1978/1979 – II liga
1979/1980 – II liga spadek do III ligi
1980/1981 – III liga awans do II ligi
1981/1982 – II liga
1982/1983 – II liga
1983/1984 – II liga
1984/1985 – II liga
1985/1986 – II liga
1986/1987 – II liga
1987/1988 – II liga
1988/1989 – II liga
1989/1990 – II liga
1990/1991 – II liga awans do I ligi serii B
1991/1992 – I liga seria B
1992/1993 – I liga seria B
1993/1994 – I liga seria B
1994/1995 – I liga seria B awans do I ligi serii A
1995/1996 – I liga seria A 7
1996/1997 – I liga seria A   2   Finał Pucharu Polski
1997/1998 – I liga seria A   1
1998/1999 – I liga seria A   2
1999/2000 – I liga seria A   1   Puchar Polski
  3. miejsce w Pucharze CEV
2000/2001 – Polska Liga Siatkówki   1   Puchar Polski
2001/2002 – Polska Liga Siatkówki   1   Puchar Polski
2002/2003 – Polska Liga Siatkówki   1   3. miejsce w Lidze Mistrzów
2003/2004 – Polska Liga Siatkówki 6
2004/2005 – Polska Liga Siatkówki 5
2005/2006 – Polska Liga Siatkówki 8
2006/2007 – Polska Liga Siatkówki 6
2007/2008 – Polska Liga Siatkówki 6
2008/2009 – PlusLiga 4
2009/2010 – PlusLiga 4
2010/2011 – PlusLiga   2   Finał Pucharu Polski
  Finał Pucharu CEV
2011/2012 – PlusLiga   3
2012/2013 – PlusLiga   2   Puchar Polski
2013/2014 – PlusLiga 4   Puchar Polski
2014/2015 – PlusLiga 6
2015/2016 – PlusLiga   1   Finał Pucharu Polski
2016/2017 – PlusLiga   1   Puchar Polski
2017/2018 – PlusLiga   2
2018/2019 – PlusLiga   1   Puchar Polski
2019/2020 – PlusLiga 1   Superpuchar Polski
2020/2021 – PlusLiga   2   Superpuchar Polski
  Puchar Polski
  1. miejsce w Lidze Mistrzów

Poziom rozgrywek:

     pierwszy, najwyższy ogólnokrajowy

     drugi

     trzeci

     czwarty

SukcesyEdytuj

Kadra w sezonie 2021/2022Edytuj