ZNTKiM Gdańsk 44E

Pasażerska lokomotywa elektryczna

EP05 – seria 27 normalnotorowych pasażerskich lokomotyw elektrycznych przebudowanych na potrzeby Polskich Kolei Państwowych w latach 1973–1977 z lokomotyw serii EU05 w ZNTK Gdańsk. Żargonowo nazywana „Czesio”.

EP05
Ilustracja
EP05-16
Producent przebudowa z serii EU05 w
Polska ZNTK Gdańsk
Lata budowy 1973–1977
Układ osi Bo’Bo’
Wymiary
Masa służbowa 82,5 tony
Długość 16 140 mm
Szerokość 2950 mm
Wysokość 3987 mm
Średnica kół 1250 mm
Napęd
Trakcja elektryczna
Typ silników 3AL4846ZT
Liczba silników 4
Napięcie zasilania 3 kV, prąd stały
Parametry eksploatacyjne
Moc ciągła 2032 kW
Moc godzinna 2344 kW
Stosunek przekładni 77:44
Prędkość konstrukcyjna 160 km/h
Maksymalna prędkość eksploatacyjna 160 km/h
Nacisk osi na szyny 20,6 T
System hamulca Oerlikon
Parametry użytkowe
Sterowanie wielokrotne część serii nie ma sterowania wielokrotnego
Portal Portal Transport szynowy

OpisEdytuj

Rozpoczęte w 1969 badania nad podniesieniem prędkości maksymalnej lokomotyw EU05 ze 125 km/h do 160 km/h poprzez zmianę przełożenia przekładni zakończyły się powodzeniem. Pierwszą tak zmodyfikowaną lokomotywą była EU05-29, która na odcinku KoninSpławie osiągnęła w czasie prób prędkość 174 km/h. Maksymalną prędkość eksploatacyjną wyznaczono na 160 km/h. Do 1977 przebudowano całą serię, prócz EU05-09, 12 i 19, które uległy wcześniej kasacji po katastrofach, i zmieniono jej oznaczenie na EP05. Dodatkowo zmieniono malowanie na pomarańczowe, podobne do malowania lokomotyw EP08. Na początku lat 80. wprowadzono modyfikacje umożliwiające prowadzenie pociągów ekspresowych na CMK – część pojazdów przystosowano do wielokrotnego sterowania, ale okazało się ono bardzo awaryjne. Wprowadzono sprzęgi powietrzne do obsługi urządzeń pneumatycznych w pociągu (samoczynne zamykanie drzwi).

EksploatacjaEdytuj

Lokomotywy EP05 zostały przydzielone do lokomotywowni Warszawa Olszynka Grochowska, gdzie stacjonowały do końca swojej służby. Początkowo nie było możliwości ich eksploatacji z prędkością maksymalną, gdyż brakowało przystosowanych szlaków – jedynie prędkość maksymalna linii poznańskiej wynosiła 140 km/h. Dopiero w połowie lat 80. przeniesiono ruch pasażerski na CMK, gdzie była dopuszczalna prędkość maksymalna do 160 km/h. Wprowadzenie lokomotyw serii EP09 przesądziło o wycofaniu serii, jednak opóźnienia w dostawach oraz niedobór lokomotyw dużych prędkości spowodowały, że lokomotywy EP05 do 2008 kursowały w ruchu planowym. Z powodu awaryjności lokomotyw EP09, często jechały po dwie z Warszawy po pociąg stojący przy peronie w Krakowie. Jako ostatni w eksploatacji pozostawał do 2008 roku elektrowóz EP05-23, pomalowany w nowe czerwono-kremowe barwy PKP Cargo, odstawiony następnie do rezerwy (przejechał on do tego czasu prawie 6,8 miliona km)[1]. W 2017 roku wrócił do eksploatacji jako czynny zabytek,

Wraki lokomotyw EP05-01 i 18 od 2000 stały obok lokomotywowni Warszawa Olszynka Grochowska, w 2003 lokomotywie EP05-22 przywrócono oryginalne malowanie i oznaczenie EU05-22 oraz ustawiono jako pomnik przy ZT Kraków, zaś na początku stycznia 2008 EP05-16 została wycofana z eksploatacji przez uszkodzenie jednego z silników trakcyjnych i nieopłacalność naprawy, po czym oczekiwała decyzji o swoim dalszym losie na terenie lokomotywowni Warszawa Odolany[2][3]. Pod koniec sierpnia 2015 zezłomowano lokomotywę EP05-01[4].

MalowaniaEdytuj

 
EP05-23 na Trako 2017 w Gdańsku
 
EP05-23
 
EP05-23
 
EP05-23

Lokomotywy typu 44E o prędkości maksymalnej 125 km/h były oznaczone EU05 i malowane na zielono-seledynowo jak inne lokomotywy elektryczne i spalinowe PKP. Po przebudowie zwiększającej prędkość wprowadzono malowanie pomarańczowe z czerwoną ostoją. Pomarańczowy ten miał wiele odcieni w zależności od egzemplarza: od jasnego prawie żółtego po prawie czerwony. W 2016 w warszawskim oddziale zakładów Remtrak rozpoczęto naprawę główną ostatniej wycofanej z ruchu lokomotywy EP05-23, której przywrócono barwy pomarańczowo-czerwone. PKP Intercity planują, że będzie ona czynnym zabytkiem. Naprawę główną zakończono 25 października 2017 roku i lokomotywa powróciła do ruchu[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. J. Chiżyński, 50 lat EP05-23, „Świat Kolei” nr 6/2011, s. 4–5.
  2. S. Dębski. Warszawskie EP05 i EP08. „Świat Kolei”. 4/2009, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  3. Pięćdziesięciolatka EP05-23. [dostęp 30 grudnia 2011].
  4. S. Dębski. Smutny koniec lokomotywy EP05-01…. „Świat Kolei”. 12/2015, s. 5. Emi-Press. ISSN 1231-1804 (pol.). 
  5. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych ForumKolejowe.pl, www.ilostan.forumkolejowe.pl [dostęp 2019-07-05].

Linki zewnętrzneEdytuj