ZU-23-2MR Wróbel II

ZU-23-2MR Wróbel II – morski zestaw rakietowo-artyleryjski, składający się z podwójnie sprzężonej uniwersalnej armaty kalibru 23 mm i dwóch wyrzutni pocisków przeciwlotniczych bliskiego zasięgu Strzała 2M, opracowany w Polsce i używany na polskich okrętach od lat 90. XX wieku. Stanowi rozwinięcie armaty morskiej ZU-23-2M Wróbel. Zestaw jest współprodukowany w Zakładach Mechanicznych w Tarnowie i WITU w Zielonce. Armata przeznaczona jest do zwalczania lekko opancerzonych celów nawodnych, celów powietrznych manewrujących i pozostających w zawisie oraz zwalczania lekko opancerzonych celów brzegowych. Innym oznaczeniem armaty jest Wróbel-2MR lub 23-2PAMR (Przeciwlotnicza Armata Morska z Rakietami)[1].

ZU-23-2MR Wróbel II
Ilustracja
Zestaw ZU-23-2MR na okręcie transportowym proj. 767
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Rodzaj samoczynna armata przeciwlotnicza
Historia
Prototypy 1988
Produkcja seryjna 1990
Wyprodukowano 29 szt. do 2000 r.
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 23 mm
Nabój 23x152B
Długość lufy z zamkiem 2608 mm
Donośność armaty: pozioma 2000 m,
pionowa 1500 m
rakiety: pozioma 4200 m (cele oddalające się),
pionowa 2300 m
Prędkość pocz. pocisku 970 m/s
Długość 4680 mm
Szerokość 2850 mm
Wysokość 1700 mm
Masa 2500 kg
Kąt ostrzału kąt obrotu: 360 stopni ; podniesienia: -10 + 90 stopni
Szybkostrzelność teoretyczna 1600-2000 strz./min
praktyczna 400 strz./min
Obsługa 1

Zestaw opracowano w połowie lat 80. XX wieku, na bazie armaty morskiej ZU-23-2M Wróbel, będącej zaadaptowaną w Polsce do celów morskich armatą holowaną ZU-23-2. Powstała ona na bazie radzieckiej armaty ZU-14 przyjętej tam na uzbrojenie w 1955 roku (projekt z 1950 roku).
Z jednej strony nowa armata była ulepszeniem ZU-23-2M, z lepszym chłodzeniem luf i większym zapasem amunicji, a z drugiej strony stanowiła morską wersję opracowanego wówczas dla wojsk lądowych zestawu artyleryjsko-rakietowego ZUR-23-2S Jod, wyposażonego w pociski rakietowe Strzała-2M i lepszy celownik tachometryczny. Rozwój armaty był prowadzony w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Sprzętu Mechanicznego w Tarnowie, a celownika GP-02MR – w WITU. W 1986 roku model zestawu z nowym celownikiem był testowany na trałowcu projektu 207, po czym przystąpiono do budowy prototypów. Pierwsze strzelania morskie prototypowych zestawów miały miejsce we wrześniu 1988 na trałowcu ORP „Jastrząb”[1]. Pierwsze cztery zestawy zamontowano jako etatowe uzbrojenie na okręcie transportowym ORP „Lublin” w 1989, po czym dokonano wyboru najlepszych z testowanych rozwiązań i zestaw następnie wszedł do produkcji. Początkowo zestawy Wróbel-II były dostarczane z opóźnieniem i na części okrętów stosowano wciąż starszy ZU-23-2M Wróbel[1]. Ponadto, początkowo zestawy zamawiane były bez nowo opracowanego celownika[1], posiadając jedynie standardowe celowniki pierścieniowe. Dopiero od 1996 zaczęto je zastępować celownikiem tachometrycznym GP-02MR[2].

W stosunku do poprzedniej wersji, oprócz wprowadzenia pocisków rakietowych, zastosowano m.in. chłodzenie wodne luf[2] i czterokrotnie powiększono ilość amunicji, do 200 na lufę[1]. Amunicja znajduje się w dużych zewnętrznych skrzynkach z przodu wieży armaty, po obu stronach luf. Górna część wieży, mieszczącej stanowisko operatora, wykonana jest z przezroczystego tworzywa sztucznego[1], przy czym kształt osłony różni się nieco od ZU-23-2M. Podobnie, jak w poprzedniej wersji, napędy kierunku i podniesienia są hydrauliczne (pod koniec I dekady XXI w. opracowano prototyp wersji ZU-23-2MRE z napędami elektrycznymi, przystosowanymi do współpracy z systemem kierowania ogniem)[2]. W 2001 roku zmodyfikowano system chłodzenia luf[2]. Słabością zestawu są pociski Strzała-2M, które nie są już obecnie skutecznym środkiem walki, a najskuteczniejsze są, z uwagi na metodę samonaprowadzania na podczerwień, strzelając do celu już oddalającego się po ewentualnym ataku[1].

ZastosowanieEdytuj

Okręty polskiej Marynarki Wojennej (lista może ulec zmianie; podana jest liczba zestawów na jeden okręt):

Okręty marynarki wojennej Łotwy:

  • trałowce projektu 89.200 Kondor-II (od 1994): M-02 „Imanta”[1] i prawdopodobnie M-01 „Viesturs” (1 zestaw)[3]

DaneEdytuj

  • Liczba luf: 2 (2 armaty 2A14)
  • Chłodzenie: w obiegu zamkniętym cieczą chłodzącą
  • Zasilanie automatów: obustronne
  • Pojemność magazynów: 200 szt. w taśmie na automat
  • Celownik tachometryczny GP-02MR


PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h J. Ciślak, Polska..., s. 216-217
  2. a b c d "Dwudziestkitrójki" z Tarnowa w: Nowa Technika Wojskowa nr 9/2010, s. 78.
  3. Aigars Prusis, Mūsdienu Latvijas kara flote [dostęp 31-10-2010] (łot.)

BibliografiaEdytuj

  • Jarosław Ciślak, Polska Marynarka Wojenna 1995, Warszawa: Lampart i Bellona, 1995, ​ISBN 83-86776-08-0​, s.216-217