Otwórz menu główne
Kołobrzeska latarnia morska
Kościół rektorski
Kamienica rodziny mieszczańskiej przy ul. E. Gierczak
Pałac rodziny Brunszwickich
Baszta Lontowa
Reduta Morast
Reduta Solna
Z tym tematem związana jest kategoria: Zabytki Kołobrzegu.

Spis treści

Zabytki rejestrowaneEdytuj

Poniżej przedstawione są kołobrzeskie zabytki chronione prawnie czyli znajdujące się w rejestrze zabytków wojewódzkiego konserwatora zabytków.

  • Śródmieście miasta[1].
  • Zespół klasztorny diakonis ewangelickich z 2. połowy XIX wieku (ul. Katedralna 35 / Rzeczna 7-9):
    • kościół rektoralny Niepokalanego Poczęcia NMP – Wybudowany w stylu neogotyckim w 1832 roku w miejscu wcześniejszej świątyni przy której istniał klasztor, a później konwent dla panien. W okresie międzywojennym świątynia odgrywała rolę kościoła garnizonowego. W 1945 r. reaktywowana została tutaj parafia katolicka św. Marcina, odprawiono tu pierwszą Mszę Świętą po II wojnie światowej dla katolików;
    • klasztor i dom księży emerytów, ob. dom parafialny, wybudowany w latach 1889-1895.
  • Zespół parków kołobrzeskich z XIX i XX wieku:
    • park im. Aleksandra Fredry, (ul. Fredry-Wschodnia / 4 Dywizji),
    • park nadmorski (zdrojowy) (ul. Rodziewiczówny / Aleja Nadmorska),
    • park (przy pomniku Zaślubin) (ul. Obrońców Westerplatte / Mickiewicza),
    • park im. Jedności Narodowej (ul. Arciszewskiego / Wiosenna),
    • park nadmorski (ul. Wiatraczna),
    • park im. Przybylskiego z 1920 roku (przy Baszcie Lontowej).
  • Park miejski im. gen. J. H. Dąbrowskiego, ul. Wodna – Bogusława X – Kamienna, założony po 1873 roku.
  • Pozostałości umocnień twierdzy kołobrzeskiej – pochodzące z okresu twierdzy (XVII i XIX wiek) umocnienia, obecnie w różnym stopniu zagospodarowane:
    • przyczółek (obok rowu drzewnego) przy ul. Solnej 2, 1630, 1770-1774, 1962,
    • reduta Schilla (na Wyspie Solnej) z 1630 roku przebudowana w 2. ćwierćwieczu XIX wieku (d. ul. Findera),
    • przyczółek portowy, 1770-1774, 1832-1836,
    • latarnia morska z 1945 roku – początki latarni sięgają początków XVIII w. Obecna budowla, wzniesiona na forcie z 1770 r. przy wejściu do portu i jednocześnie przy ujściu Parsęty do Bałtyku, pochodzi z roku 1947, ma wysokość: 26 m, zasięg światła: 29,6 km i stanowi jednocześnie pomnik zwycięstwa nad Niemcami (tablica ze słowami: Bohaterom poległym w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wolność i niepodległość... (do 1992 roku: ...o wolność i niepodległość Związku Radzieckiego i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej)) oraz zabytek architektury. Po kapitalnym remoncie w latach 1979-1981 została udostępniona dla zwiedzających.
  • Zespół fortów (w parku przymorskim) z 1807 roku:
    • Szaniec Kamienny, budowla kamienna,
    • Wilczy Szaniec (amfiteatr).
  • Baszta Lontowa zwana obecnie Basztą Prochową z resztką muru obronnego z XIV wieku, jedyny obiekt średniowiecznego systemu obronnego, który przetrwał do dnia dzisiejszego w całości; w elewacji od strony parku znajdują się otwory strzelnicze, obecnie siedziba PTTK (ul. Dubois).
  • Ratusz – pierwotnie gotycki zbudowany ok. 1364 r., później przebudowywany, został zniszczony w czasie oblężenia w 1807 r.; w latach 1829-1832 na jego pozostałościach i z wykorzystaniem zachowanych fragmentów (jeden z narożników, piwnice) wzniesiono nowy, neogotycki według projektu K. F. Schinkla, przypominający wyglądem średniowieczny zamek o obronnym charakterze. Posiada 5 małych wieżyczek i jedną strzelistą główną wieżę. Ratusz jest siedzibą władz miasta, Urzędu Stanu Cywilnego oraz Miejskiego Ośrodka Kultury. O godzinie 9:00, 15:00 i 18:00 można usłyszeć hejnał miejski. Przed II wojna światową przed ratuszem znajdował się pomnik króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III – po wojnie rozebrany, ale przez kilkanaście lat jego postument wykorzystywany był jako trybuna honorowa; obecnie przed ratuszem znajduje się pomnik – kula ziemska obracająca się na poduszce wodnej (pl. Ratuszowy 1).
  • Kamienica Schliffenów wybudowana w XV wieku, następnie przebudowywana w XVI, XX , kamienica bogatej kołobrzeskiej szlacheckiej rodziny; zniszczona w czasie II wojny światowej, następnie odbudowana (ul. Emilii Gierczak).
  • Elewacja domu przy ul. Granicznej 4 z 1910 roku.
  • Pałac rodziny Brunszwickich (von Braunschweig) – pochodzący z przełomu XVIII/XIX. budynek w stylu empire o oryginalnej fasadzie; obecnie muzeum (ul. Armii Krajowej 13, wcześniej ul. Lenina 10?).
  • Elewator zbożowy południowy nr 6/1 z 1929 roku (ul. Portowa 41).
  • Elewator zbożowy północny nr 6/2 z 1929 roku (ul. Portowa 41).
  • Magazyn „Katownia” z XV wieku (ul. Ratuszowa 2, obecnie Restauracja „Domek Kata”).
  • Akademia Rycerska hala z końca XVIII, będąca niegdyś miejscem nauki fechtunku i jazdy konnej dla młodzieży szlacheckiej; odbudowana po zniszczeniach wojennych (ul. Wąska / ul. Mariacka).
  • Elektrownia miejska (korpus ze skrzydłem) z 1905 roku (ul. Łopuskiego 26-28).

Obiekty historyczneEdytuj

 
Kościół Chrystusowy
 
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
 
Wieża ciśnień przy ul. Budowlanej
 
Dawna łaźnia miejska, dziś szkoła muzyczna
 
Powiatowa Komenda Policji

Obiekty nie ujęte w wojewódzkim rejestrze zabytków, czyli nie chronione prawnie lecz ujęte w innych rejestrach np. miasta:

  • Kościół Chrystusowy – wybudowany w 1924 roku dla Kościoła Nowoapostolskiego. W 1945 roku budynek został zdewastowany i ograbiony, później pełnił kolejno rolę świetlicy, magazynu i piekarni. W 1978 roku kościół został przekazany na potrzeby wiernych zboru Wspólnoty Kościołów Chrystusowych.
  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – wybudowany w 1932 roku w stylu modernistycznym. Pierwotnie był ewangelickim Kościołem Zbawiciela i pełnił funkcję filiału Kościoła Mariackiego. Po II wojnie światowej został przekazany na potrzeby kościoła katolickiego. Od 1965 roku jest kościołem parafialnym Dzielnicy Zachodniej. Opiekę nad świątynią sprawują franciszkanie.
  • Wieża ciśnień – ceglana budowla zbudowana w 1885 r. Woda była wówczas pompowana z Parsęty do wieży, a z niej rozprowadzana do budynków mieszkalnych. W górnej części wieży znajduje się zbiornik na wodę o pojemności 720 m³. Podczas oblężenia Kołobrzegu w 1945 r., gdy przestała działać miejska sieć wodociągowa, zbiornik ten stanowił dla oblężonych główne zaopatrzenie w wodę.
  • Gmach Poczty – zbudowany w 1884 r. w stylu neogotyckim, na gzymsach postacie malutkich krasnali, które według miejscowej legendy przynoszą szczęście. Budynek wyremontowany w roku 2006 – m.in. dobudowano szpecący elewację podjazd dla wózków oraz wymieniono okna nie zachowując jednolitej kolorystyki.
  • Most drogowy – wybudowany w 1909 r., jeden z nielicznych w Polsce, który przetrwał wojny światowe.
  • Łaźnia Miejska – budynek w kształcie barbakanu, wybudowany na początku XX wieku, funkcję łaźni pełnił jeszcze po wojnie. Obecnie znajduje się w tym budynku Państwowa Szkoła Muzyczna.
  • Ruiny baszty więziennej – w średniowieczu przetrzymywano w niej ludzi oczekujących na proces lub wykonanie wyroku.
  • Dom przy ul. Szpitalnej – piętrowy budynek mieszkalny, pierwotnie Brama Radzikowska (Geldertor) wzniesiona w 1708 roku.
  • Neogotycki budynek przy ul. Zwycięzców – pozostałość po zabudowaniach parafialnych przedwojennego kościoła katolickiego św. Marcina.
  • Kamienica przy ul. Spacerowej 39 – przedwojenny dom w Dzielnicy Portowej, miejsce podpisania kapitulacji wyspy .
  • Morskie Oko – zachowane skrzydło drewnianego kompleksu budynków dawnej restauracji i kąpieliska nadmorskiego z początku XX wieku.
  • Kościół garnizonowy św. Macieja – znajduje się w zaadaptowanym budynku dawnego kasyna wojskowego z 1900.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. wpisany do rejestru zabytków pod nr rej. 10 w dniu 21 lipca 1953

BibliografiaEdytuj